Dinsdag 07/07/2020

Il neige sur Liège

et leven kan verdomd lang duren maar dat van de jonge Luikenaar Gabriël Leblond - met zo'n naam mág je alleen maar een engel zijn - was al na krap 17 maanden helemaal afgelopen. Een ordinaire kwestie van wrong time, wrong place heet dat dan en die wrong place was midden vorige week een bushok aan de Place Saint-Lambert, waar de heer Nordine Amrani, een Belg van criminele origine, even amok sloeg omdat hij het niet helemaal eens was met de regels van onze rechtsstaat.

Was hij maar een fan van Wannes Van de Velde geweest, denk ik dan, want in dat geval zou hij op grauwe dagen als deze wel eens naar het mooie lied 'Kerstmis is dien dag dat ze niet schieten' hebben geluisterd.

En dan zouden zinsneden als "Kerstmis is dien dag dat ze niet schieten/Dat er geen bommen uit de lucht worden gestrooid/De mitrailleurs van hun verdiende rust genieten/En de kanonnen met een kerstboom zijn getooid" misschien wel door zijn dwaze hoofd gedanst hebben. En dan had hij misschien nog afgezien van zijn weerzinwekkende plan om lukraak nog wat levens te vernietigen van diverse leden van de vreedzame bevolking van de vurige stede.

Ik kom graag en zo vaak als mogelijk in Luik en ik heb me dan ook behoorlijk geërgerd aan de onzin die de afgelopen dagen in de binnen- en buitenlandse media rondgestrooid is over die trotse en mooie stad. Luik is geen grauw rovershol maar is een prachtige en krachtige plek aan een kronkel van de Maas. Een plek waar tot spijt van wie 't benijdt ook een boeiend geestesleven woedt, en waar je in de bloeiende horeca ook nog eens uitvoerig kunt genieten van een eerder warmbloedige bevolking en, met mate graag, van de ongelijksoortige gehaktballen die ze ginder 'boulets' noemen en die geserveerd worden met saus van lokale siroop.

Ga na de winter eens wandelen in Luik en ontdek dan een oord van beschaving dat erg ver staat van het gangsterdorp dat blindemannen er als vanzelfsprekend in zien.

Luik is triest nu, en dat kan het zeker even goed als blij zijn. Ik leg dan maar even Brel op en luister nog eens naar 'Il neige sur Liège', een droef verhaal over een stad die in de winter haar diep verdriet koestert.

Het leven kan lang duren en soms doet het dat ook, wel bijna honderd jaren lang.

Dat was bijvoorbeeld het geval bij de pas heengegane George Whitman, een legendarische boekhandelaar van aan de Parijse Rive Gauche, wiens woordenwinkel Shakespeare & Company mij al 35 jaar tot zijn klantenbestand mag rekenen en waar in de gouden jaren alle grote namen van de Engelstalige letterkunde al eens over de vloer kwamen en would-be literatoren en echte of valse bohemiens zelfs een gratis bed voor de nacht konden krijgen, omdat Whitman (géén familie van Walt, al had George dat wel gewild) de lijfspreuk "Be not inhospitable to strangers/Lest they be angels in disguise" aanhing. Hij noemde zijn tijdelijke verblijfplaats voor aankomende schrijvers ook wel eens Hotel Tumbleweed en runde het logementshuis volgens de eenvoudige grondregel die luidde: "Give what you can/Take what you need."

George Whitman was geen aardige man en Shakespeare & Company was ook niet, zoals sommigen beweren, de beste boekhandel ter wereld. Het was zelfs niet de beste Engelstalige boekhandel van Parijs, want dat is nu al sedert jaar en dag The Village Voice in de Rue Princesse in Saint-Germain-des-Prés, waar ik laatst en toevallig het voorrecht had aan de kassa in de rij te mogen staan pal achter Catherine Deneuve en haar dochter Chiara Mastroianni.

Niet dat u dat interesseert maar mij daarentegen wel.

Whitman snauwde je wel eens af als je een naar zijn mening te lastige vraag stelde of hem erop wees dat hij zijn boeken wel erg duur verkocht en het ergerde hem ook wel dat te veel mensen zijn zaak bezochten om louter toeristische redenen en de aanwezige boeken wel bepotelden maar niet kochten. Maar je voelde wel meteen dat George Whitman iemand was. Misschien wel hét prototype van de boekhandelaar.

Met het obligate uniform dat bestaat uit een ietwat versleten tweed vestje, met twee elleboogstukken van damhertenleer erop genaaid, een fluwelen broek en om de nek als het kan ook nog een kasjmieren sjaaltje, en zo iemand die tegen een potentiële klant ook wel eens durft te zeggen: "Dat boek zou ik zelf niet kopen".

Je komt ze overal in de wereld tegen, die échte boekhandelaars. In Londen, in New York, in Amsterdam, in Berlijn. En ook bij ons bestaan ze natuurlijk: René Franken van Demian in Antwerpen, Paul Luyten van Walry in Gent, Michel Kemp van Corman in Oostende, Johan Vandenbroucke van De Zondvloed in Mechelen. Frederik Deflo (Het Ivoren Aapje) en Ludovic Bekaert (Passa Porta) in Brussel om er maar een paar te noemen.

En ze bewijzen allemaal dagelijks dat wat ik wel eens luidop tegen mezelf zeg waar is. Dat een stadsmens bij vertwijfeling en angst maar op twee plekken terecht kan voor onmiddellijk soelaas: in een kerk of een boekhandel. En dat gegeven komt me goed uit, want ik hou van allebei die oorden, ook al heb ik het dus in regel veel minder voor pastoors dan voor boekhandelaars.

Via een buitenlijn verneem ik op dit moment dat een beroepstoneelspeler binnen het kader van een komisch getinte tv-show een imitatie van mijn publieke persoon heeft neergezet en dit met enig succes. Ik neem aan dat ik er gevleid door zou moeten zijn en dat er qua celebritymoment in deze driehoekige dweil aan de Noordzee niks hogers overblijft om na te streven. Dus laat mij de bewuste acteur dan toch vooral feliciteren met zijn poging tot nabootsing want het moet niet makkelijk zijn om iemand te imiteren die zichzelf al voortdurend imiteert en die vooral iemand die, ook al is hij in wezen een graatmagere romanticus, toch als een wat opgeblazen cynicus door bepaalde zones van het leven gaat.

Overigens vind ik dat humoristische tv-programma's verboden moeten worden en systematisch vervangen door voetbalmatchen op topniveau en helemaal vervalste documentaires over ijsberen en dit omdat humor gewoon altijd en overal, dus per definitie ook in álle tv-programma's, permanent en overvloedig aanwezig moet zijn.

Of om het met de woorden van Lydia Depauw-Deveen te zeggen, die ik terwijl ik dit neerschrijf graag bezig zie en hoor op Tvbrussel: "Een mens moet zijn werk au sérieux nemen, maar niet zichzelf." En ik neem ook maar de gelegenheid om Lydia langs deze weg te bedanken voor het prachtige boek dat ze me onlangs schonk en waarvoor ik haar nog niet mooi merci heb gezegd.

Mocht u trouwens vanavond plannen hebben om Kerstmis te vieren dan wens ik u allen veel moed en ik kan er u ook alvast en exclusief bij vertellen dat kerstavond een ziekte is die na een paar uur vanzelf weer overgaat.

En neem een ding van mij aan: wees blij dat u geen kalkoen bent!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234