Vrijdag 05/06/2020

'Ik zoek geen comfort in mijn rollen'

In de film 45 Years geeft Charlotte Rampling zichzelf bloot. Ze werd voor die prestatie al tot beste actrice gekroond op het Filmfestival van Berlijn en op de European Film Awards. En beter laat dan nooit: op haar 70ste is ze nu voor het eerst ook in de running voor een Oscar.

Charlotte Rampling is er dan wel al 70, maar je voelt haar leeftijd niet. En zelf doet ze dat ook niet, "tenzij anderen mij erop wijzen". Zonder veel moeite kan ze nog voor 60 doorgaan. Ze gaat al haar hele leven door voor dames die ze niet is. "Het is een manier om te graven in mezelf."

Het had anders kunnen lopen. Ze had een Hollywood-carrière kunnen hebben. Ze was daar eerder terechtgekomen nadat ze in haar eigen Engeland van straat was gepikt door een regisseur die haar meteen in 1965 haar filmdebuut liet maken. Maar een jaar later speelde ze een jonge bitch in het succesvolleGeorgy Girl. Op straat werd ze overal beschimpt. De filmbranche in haar eigen land wou lieve meisjes zien, terwijl zij net haar stoute kant verder wou verkennen. "Ik geef toe dat ik wou provoceren", zegt ze nu.

Maar Rampling is karig met informatie. Het mysterie dat ze uitstraalt, wil ze in stand houden. Haar schoonheid opende deuren, geeft ze toe. Maar eenmaal door de deur wou ze iets anders doen met de kansen. "Ik had geen zin om mooie poppetjes te spelen. Ik wou niet volledig terugvallen op mijn looks, maar ook iets doen met mijn ziel, mijn geest. Je bepaalt zelf hoe je je schoonheid gebruikt. En ik merkte al vlug dat ik in mijn eigen land niet vond wat ik zocht."

'Ideale vrouw'

Ze werd gesignaleerd daar waar er iets te beleven viel, steevast in notoir gezelschap. "Daar stond ik toen niet bij stil", pareert ze nu. Ze pikt er de vragen uit die ze wil beantwoorden wanneer we met haar praten op de European Film Awards. Nog altijd een gedecideerde dame. "Achteraf lijkt het iets uit de geschiedenisboekjes, te lezen dat je met The Beatles en The Stones optrok, maar toen was dat gewoon het jonge volk dat de plekken frequenteerde waar jonge mensen uit de kunstsector elkaar ontmoetten."

Haar leven kreeg een andere wending toen in 1966 haar zus zelfmoord pleegde, de zus met wie ze samen op een Frans internaat had gezeten, de exclusieve Jeanne d'Arc Académie pour Jeunes Filles in Versailles, toen haar vader als kolonel een tijdlang in Fontainebleau gekazerneerd was. Even was er geen ruimte meer voor licht en lichtheid in haar leven. Ze wou rollen gaan spelen waar ze zelf iets uit haalde, die hun sporen nalieten. En die vond ze niet in Engeland. Zo kwam ze terecht in Italië, inThe Damned(1969) van Luchino Visconti, een controversiële film waarin ze de vrouw van een nazi-industrieel speelde. Visconti werd haar mentor en de man die haar leerde acteren.

"Het was in Italië dat ik me realiseerde dat er iets aan het gebeuren was. Ik voelde dat ik weg moest uit Engeland. Ik wou deel uitmaken van dat continent waar mensen zo verschillend waren, waar er zoveel verschillende culturen waren en waar men tal van verschillende talen sprak." Ze wou alles anders. En schuwde geen gevaar. Nog provocerender was haar rol inThe Night Porter(1974) van Liliana Cavani, een geschift verhaal over een vrouw die de concentratiekampen heeft overleefd en tien jaar later verenigd wordt met haar nazi-minnaar.

Ook Hollywood lonkte. Ze stond met Sean Connery voor de lenzen ("een schitterend acteur, maar ik heb hem liever op het scherm dan ernaast"), Paul Newman ("een schatje") en Robert Mitchum ("veel te bescheiden voor zijn groot talent"). Ze belandde ook in een Woody Allen,Stardust Memories(1980), en de bebrilde regisseur noemde haar "de ideale vrouw".

En ze bleef graag provoceren. Zo kwam het dat ze in 1986 inMax mon amourde vrouw van een diplomaat speelde die een liefdesrelatie had met een aap. Intussen was Frankrijk haar vaste uitvalsbasis geworden. Ze was er getrouwd met Jean-Michel Jarre, die wereldwijd succes oogstte met zijn elektronicamuziek, en samen leidden ze een mondain leventje in Versailles. Af en toe daagde ze nog wel eens op in een Hollywood-film, zoalsAngel Heart(1987) ofWings of the Dove(1997) maar zoals ze onlangs nog zei: "Hollywood was te veel show, te veel business en te weinig film."

Nadat via de roddelbladen aan het licht was gekomen dat Jarre haar bedroog, volgde er een scheiding en waren er jarenlange depressies waar ze nu niet veel woorden meer aan vuil wil maken. Het was de Franse regisseur François Ozon die haar erbovenop hielp. Ze werd zowat zijn muze. Intussen heeft ze vier films met hem gedaan, en stonden ook andere Europese regisseurs, tot Lars von Trier toe, aan te schuiven. Zo groeide ze uit tot de ultieme Europese actrice. Ironisch genoeg is het voor een op-en-top Britse film,45 Years, dat ze genomineerd is voor een Oscar.

Geen routine

In45 Yearsspeelt ze Kate, die 45 jaar getrouwd is met Geoff. Terwijl ze zich klaarmaken om die huwelijksverjaardag te vieren, krijgt Geoff een brief die hun beider kijk op hun huwelijk voorgoed zal veranderen.

Rampling: "Ik voel me op mijn gemak in die rol, maar gemak is niet per se waar ik naar op zoek ben. Want ja, Kate is zo Engels, zo Brits. Een gevoel dat ik herkende, maar dat ik lang niet meer had opgezocht. Het is de wereld waarin ik ben opgegroeid, dezelfde klasse, dezelfde sfeer. Ik ken vrouwen die een leven geleid hebben zoals Kate. Maar zelf wou ik dat dus niet. Zij zoekt de routine die ik ontvluchtte. Ik zou al lang gestikt zijn, mocht ik daar gebleven zijn. Ik heb er dan ook alles aan gedaan om aan dat leven te ontkomen. Maar het was goed om er even naar terug te keren. Al was het maar om te zien dat ik de juiste keuze heb gemaakt."

'45 Years': soms heb je niet meer nodig dan twee uitstekende acteurs

Een rare huwelijksverjaardag om te vieren, maar daar hebben ze hun reden voor. Aanvankelijk wil je nog geloven dat je gelukkig oud kunt worden, als je Charlotte Rampling en Tom Courtenay bezig ziet. Maar de opwarming van de aarde helpt hun geluk om zeep. In Zwitserland wordt door het smelten van de eeuwige sneeuw het lijk gevonden van zijn vroegere liefje. Ze is vijftig jaar eerder verdwenen in een kloof van een gletsjer. En opeens lijken alle gevoelens en herinneringen die ook hij had ingevroren aan de oppervlakte te komen.

Het kinderloze echtpaar glijdt van elkaar weg. Hij is niet meer met zijn gedachten bij de vrouw die er altijd voor hem was, en zij vraagt zich af of de man met wie ze haar leven heeft gedeeld ooit oprecht van haar gehouden heeft.

Soms heb je niet meer nodig dan twee uitstekende acteurs om heel veel te bekomen. Op het festival van Berlijn wonnen ze vorig jaar de prijzen van beste acteur en actrice. Rampling werd intussen bekroond met de prijs voor de beste Europese actrice en werd voor het eerst in haar vijftigjarige carrière genomineerd voor een Oscar. Spike Lee vond dat niet leuk, maar Rampling vond Spike Lee op haar beurt dan ook weer niet leuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234