Zaterdag 10/12/2022

InterviewMart de Kruif

‘Ik zie alle kenmerken van de Amerikaanse ‘manoeuvre warfare’’: expert na verbluffende opmars van Oekraïne

Oekraïense militairen bedienen een drone in de regio van de zuidelijke stad Cherson, vorige week. Beeld NYT
Oekraïense militairen bedienen een drone in de regio van de zuidelijke stad Cherson, vorige week.Beeld NYT

Door een succesvol tegenoffensief van het Oekraïense leger in het noordoosten van het land krijgt het Russisch leger plots klappen. Is dit een gamechanger? ‘Oekraïne boekt een belangrijke tactische maar nog geen strategische overwinning’, zegt de Nederlandse oud-generaal Mart de Kruif.

Maarten Rabaey

Hoe de Oekraïners in enkele dagen tijd al 2500 km2 heroverden op de Russen komt voor oud-generaal De Kruif niet als een verrassing. “Al een week of vier geleden was duidelijk dat het initiatief in de oorlog is gewisseld van Rusland naar Oekraïne. Dit schiep de omstandigheden om Rusland te misleiden, en dat hebben ze gedaan”, zegt hij.

Hoe speelde Oekraïne deze misleiding klaar?

“Ze hebben bij wijze van spreken met een grote rode vlag staan zwaaien om de Russen naar de regio van het zuidelijker Cherson te lokken. Daarop trokken de Russen troepen uit Charkiv en Donbas weg. Dat creëerde ruimte, wat ze nu succesvol uitbuiten. Zoiets klinkt simpel maar is het niet. Je kunt niet zomaar troepen van A naar B sturen. Je moet de logistiek, plannen en voorraden hebben, en vooral héél goed timen.”

Kreeg Oekraïne steun van westerse adviseurs?

“Het Oekraïense legerkader dat dit plande is goed opgeleid, met name in de VS en het VK. Deze terreinwinst komt niet uit de lucht vallen. Dit offensief is vele weken en misschien zelfs maandenlang gepland. De starheid van de Russische legerleiding en Poetin is heel goed uitgebuit. Ik zie alle kenmerken van de Amerikaanse manoeuvre warfare, het uitmanoeuvreren van de tegenstander’ - een doctrine die ook de NAVO hanteert.”

Is dit nu een tactische dan wel een strategische overwinning, die de oorlog op een keerpunt doet belanden?

“Dit is nog geen beslissend keerpunt. Door een heel goede operationele planning heeft Oekraïne nu wel een belangrijke tactische overwinning behaald maar strategisch heeft Rusland natuurlijk nog een oneindige mogelijkheid aan middelen om in te zetten. Ze kunnen nog van hun fouten leren en van tactiek veranderen. Voor de herfst en winter inbreken zie ik Oekraïne intussen wel nog meer terreinwinst boeken, met name rond Cherson, ten westen van de Dnjepr.”

Er wordt opnieuw gevochten aan de luchthaven van Donetsk. Wordt Rusland al verdreven uit gebieden die ze al acht jaar bezetten?

“Mogelijk wel. Sinds Oekraïne beschikt over moderne wapensystemen die ver en precies schieten - de Amerikaanse Himars, de Franse Cézar, enzovoort - staat het materieel gezien op gelijke voet met de Russen. Het verschil wordt nu gemaakt door militaire motivatie en leiderschap. Op dat vlak heeft Oekraïne nu de bovenhand. Ze gaan dus nog meer successen behalen. Maar de Krim heroveren zou ze nog niet lukken. Daarvoor heb je de offensieve bovenhand nodig.”

Welke Russische reactie is nu het waarschijnlijkst?

“De Russen zullen proberen het front te stabiliseren en een nieuw militair initiatief nemen. Ik denk dat hen dat voor de winterperiode nog niet lukt, want plannen kost tijd en middelen. De Russen hebben zich laten verrassen en gaan slechter de winter in dan gepland. Hun reactie zal ook afhangen van de impact die dit offensief heeft op de interne dynamiek in het Kremlin. Als Poetin zijn intenties handhaaft zal hij de winterperiode mogelijk gebruiken om over te schakelen op een oorlogseconomie, met als doel oorlogsmiddelen te produceren en mensen op te leiden. Zijn industrie kan dan 24/24 uur draaien in het teken van de oorlog. Wij in het Westen met onze vrije markt kunnen dat niet zomaar doen.”

Dreigt Poetin de winter te gebruiken om over te gaan tot een algemene mobilisatie, want die kaart trok hij nog niet?

“Een hele goede vraag. Ik weet het niet. Het zou me niks verbazen als de vraag tot algemene mobilisatie nu ergens in het Kremlin op tafel ligt.”

Poetin dreigde al met tactische kernwapens. Acht u dat mogelijk?

“Ermee dreigen blijft mogelijk maar ik denk dat nu vooral China, en India, aan Poetin gaan zeggen dat dit geen optie is omdat het te grote gevolgen zou hebben voor de globale veiligheid en economie.”

Is dit een goed moment om de Russen naar de gesprekstafel te loodsen?

“Indien ze nog denken te kunnen winnen, zullen beide partijen de winter gebruiken om militair weer op te bouwen maar de operationele pauze biedt inderdaad de mogelijkheid om aan tafel te gaan zitten. De vraag is wie dit gaat leiden? En hoe kunnen beide partijen dit toch min of meer eervol beslechten? Het is een enorme politieke uitdaging en die zal pas actueel worden als een van de partijen denkt dit echt niet meer te kunnen winnen. Misschien kan dit offensief Poetin al aanzetten om dit te gaan overwegen, al vrees ik dat de hardliners rond hem er nog niet klaar voor zijn.”

Blijft het Westen intussen wapens leveren aan Oekraïne?

“Onze taak is nu om er voor te zorgen dat Oekraïne zijn bestaande wapensystemen in stand kan houden. Je moet kanonlopen vervangen en munitievoorraden aanvullen. Dat is voor West-Europa best een probleem want in tegenstelling tot Rusland kunnen we niet zomaar de industrie naar onze hand zetten. Poetin zal intussen alles doen om de VS en de EU, en Europese lidstaten onderling, tegen elkaar uit te spelen met de energiecrisis. Het beste wat we kunnen doen is ondanks alles vastberadenheid tonen en helder communiceren aan onze mensen dat ook ons nog een hele slechte winter wacht. Maar we moeten het wel doen voor de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen. Zijn we daartoe bereid? Dat is voor ons dé strategische vraag.”

Mart de Kruif: 'Als Poetin zijn intenties handhaaft zal hij de winterperiode mogelijk gebruiken om over te schakelen op een oorlogseconomie, met als doel oorlogsmiddelen te produceren en mensen op te leiden.’ Beeld Brunopress
Mart de Kruif: 'Als Poetin zijn intenties handhaaft zal hij de winterperiode mogelijk gebruiken om over te schakelen op een oorlogseconomie, met als doel oorlogsmiddelen te produceren en mensen op te leiden.’Beeld Brunopress

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234