Zondag 27/09/2020

'Ik zal nooit breken met basketbal'

Volledig relaxen, dat lukt zenuwpees Johan Vande Lanotte maar op één plek: naast het veld van 'zijn' basketbalclub BC Oostende. Alhoewel. 'Als ze verliezen, moet je mij vierentwintig uur niet aanspreken.'

Vande Lanotte krijgt telefoon. Aan de andere kant van de lijn hangt Dario Gjergja, de hoofdcoach van BC Oostende. "Hey, Dario! Hoe warm is het daar in Kroatië? Meer dan 35 graden? You lazy Croatians (lacht). Ja, zestig jaar worden is confronterend. Nog tien jaar werken, nog tien jaar genieten. Dan is het mooi geweest." Hij haakt in met de glimlach. "De coach belde om mij een gelukkige verjaardag te wensen."

Het uitzicht vanaf de dijk is prachtig. Op een zonovergoten middag is Oostende een verbazend mooie badstad. Zeilboten varen af en aan naar de haven. Maar Vande Lanotte wil hier niet blijven. Hij gaat liever naar het donkere basketbalstadion, wat verder tussen de appartementsblokken. Zijn uitleg? "Op het strand kom ik niet tot rust. Ik word er net zenuwachtig."

Wie van het sluimerende leven houdt, heeft in de politiek weinig verloren. De dag van een minister telt vijfentwintig uren. Maar binnen die groep Duracell-konijnen is Vande Lanotte het grootste. Hij is ongeduldig, wipt op en af zijn stoel, schuifelt met de benen. Meteen wordt duidelijk waarom basketbal zijn favoriete tijdverdrijf is. Met de bal in de hand over het parket dribbelen: bam-bam-bam-bam. Het spel verandert om de zoveel seconden van aanval naar verdediging. Wedstrijden met minder dan honderd punten zijn een uitzondering. Vande Lanotte: "Alle thuiswedstrijden kom ik kijken. Maar nog liever trek ik een weekend naar het buitenland om een paar wedstrijden mee te pikken. Meestal ga ik naar Servië, waar veel jonge talenten spelen. Een paar jaar geleden ging ik mee met onze jeugd naar Treviso, Italië. Slapen in barakken, eten in een refter en dan spelen. Heerlijk. Op een gewone vakantie ben ik een onaangename mens."

Zot van basketbal, zo worden er niet veel geboren in Vlaanderen. Zeker niet in Stavele, het dorpje in de Westhoek waar Vande Lanotte opgroeide. Tijdens zijn kinderjaren is het koers boven. Hij herinnert zich: wanneer de jeneverbessen rijp zijn, is het ook tijd voor de Tour. Achteraf worden de etappes nagespeeld. "Ik als Gianni Motta en mijn broer als Tom Simpson. Hij is ook vroeg gestorven. De ironie van het lot."

Ook basketbal begint met wedstrijdjes tegen zijn broer. Een plank in de dakgoot doet dienst als geïmproviseerde ring. Wie ertegen gooit, krijgt een punt. Vande Lanotte speelt uiteindelijk tot zijn vijftigste. Eerst competitief. Daarna met vrienden, als minister van Binnenlandse Zaken tussen de middag met rijkswachters en met zijn zoons. Tegen zijn kinderen speelt hij niet meer als die hem verslaan, ook al krijgt hij dubbele punten. Na een zware rugblessure besluit hij te stoppen. "Een operatie kon, maar dan liep ik het risico om impotent en incontinent te worden. Ik heb er dan maar voor gekozen enkele jaren rugpijn te hebben. (grijnst)

"Een groot talent was ik niet. Gelukkig maakte ik veel goed met mijn snelheid en mijn sprongkracht. Ik kon me ook goed laten vallen om een fout uit te lokken."(lacht) Vande Lanotte geeft een kleine basketbalcursus. En het moet gezegd: voor iemand die afgelopen maandag zestig is geworden, springt hij nog als een kangoeroe. Hij raakt net niet aan de ring.

Intussen staat Vande Lanotte bekend als de sterke man achter BC Oostende. Zelf minimaliseert hij zijn rol graag, maar veel wijst op het omgekeerde. Als er vooraan op de eretribune een stoeltje is met daarop in drukletters 'Johan', is het moeilijk om te geloven dat hij zomaar een raadgever is. Toch?

"Tot 2011 zat ik in de raad van bestuur. Maar sindsdien ben ik geen lid meer van de club. Natuurlijk ben ik er nog wel mee bezig. Als ze verliezen, ben ik vierentwintig uur niet aanspreekbaar. Ik heb veel contact met de spelers en de coach. We praten, maar formeel neem ik geen beslissingen. Vooral de jonge talenten interesseren mij. Al beslis ik niet wie binnengehaald wordt. Ik kijk wel naar zijn karakter: loopt hij hard, duikt hij achter verloren ballen aan?"

In het boek De keizer van Oostende over Vande Lanotte staat een heel hoofdstuk over de basketclub. De socialist wordt er onder meer van beschuldigd dat hij deals sluit met basketbal als glijmiddel. "Ik heb die hele lijst beschuldigingen weerlegd. Ik ben formeel: geen enkel bedrijf heeft in ruil voor sponsoring een werk of een gunst van de stad of de haven gekregen. Kijk: voor een stad als Oostende vindt men het abnormaal dat er een basketclub is met een budget van drie miljoen euro. Maar in Bergen, Aalst of Antwerpen is dat normaal. In Antwerpen is de haven de hoofdsponsor. Dat is een stadsbedrijf. Ik heb daar hoegenaamd niets tegen, maar in Oostende zou het een schande zijn die in alle kranten komt."

Hoe dun is de lijn tussen het algemeen belang en het persoonlijke, politieke belang bij de bouw van een nieuw stadion? "Als je zoiets doet om stemmen te halen, zul je vaak teleurgesteld worden. Zo marcheert het volgens mij echt niet. Neem Daniël Termont en het nieuwe voetbalstadion in Gent. Hij had, samen met Groen, wel al de helft van de stemmen voor hij aan de bouw ervan begon."

Blijft de vraag over: waarmee zou Vande Lanotte het makkelijkst kunnen stoppen, de politiek of het basket? "Met politiek zal ik volledig breken, met basketbal niet. Ik heb altijd gezegd: als de kiezer het wil, blijf ik nog tien jaar in de politiek en dan is het over. Als politicus moet je jezelf altijd voorbereiden op een ontgoocheling. Basket is een hobby, dus kun je er mee verder gaan, zij het veel minder intensief. Het is niet levensomvattend. Al betekent dat niet dat ik tegen mijn verlies kan. Vraag dat maar aan de rijkswachters."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234