Donderdag 29/09/2022

‘Ik zag de Tokiotoren heen en weer gaan’

De aardschokken in het noorden van Japan reiken tot in de hoofdstad Tokio, 400 kilometer verderop. Gebouwen schudden heftig, muren gaan heen en weer. Toch reageren de meeste inwoners van de metropool verrassend rustig. ‘Niets bijzonders hoor, dat gebeurt hier wel vaker. Het is zo voorbij.’

Door Elsbeth Stoker in Tokio

Hoelang hij vanavond zal fietsen? Masamitchi (30) heeft geen idee. Hij staat samen met tientallen anderen in de rij van de fietsenwinkel in het centrum van Tokio. Het is zeven uur ’s avonds. En in zijn hand houdt hij een rode glimmende fiets van ruim 300 euro vast.

Deze fiets moet hem vanavond thuis brengen, naar zijn vrouw en kind. Hij heeft geluk dat hij op tijd is, want de fietsen vliegen de winkel uit. Buiten ziet het zwart van de mensen, allemaal hopen ze vanavond nog thuis te komen. Te voet, met de fiets of stapvoets in een auto. Ze hebben geen keus, nu de metro’s als gevolg van de aardbeving niet rijden.

“Ik was doodsbang”, zegt Masamitchi, die bij een reclamebureau werkt. Geen kant kon hij op toen de grond onder hem begon te trillen. “De boekenkast in mijn kantoor viel, de computer viel, en ik had het gevoel dat ik niet meer kon staan. Ik wil hier zo snel mogelijk weg. Ik vrees dat er nog eentje aankomt.”

“Ik stond op straat”, voegt een andere klant toe, “en de gebouwen begonnen te zwaaien. Ik zag de top van de Tokiotoren heen en weer gaan. Het was zó eng. Ik werd misselijk van het geschud.”

Op zijn gsm kijkt hij naar de ravage die een tsunami in het noorden van Japan heeft aangericht. Ook hij wil zo snel mogelijk naar huis. Hij hoopt dat dat binnen twee uur met zijn nieuwe fiets zal lukken.

Heftig schudden

Drieënhalf uur eerder. In een van de rustige achterafstraatjes van de hippe wijk Omotesando lopen kantoormedewerkers met bekers koffie, even verderop winkelt een groep meisjes. In het kantoor van architect Yasuhiro Yamashita beginnen de verslaggeefster en haar tolk net aan een interview over ultrakleine Japanse huizen. Het type waar Yamashita beroemd om is.

“Oh wacht even, ik voel de aarde schudden”, zegt Yamashita middenin het interview. “Niets bijzonders hoor”, voegt zijn assistent toe, “dat gebeurt hier wel vaker. Het is zo voorbij. Hebben jullie ook aardbevingen in Nederland?”

Maar naarmate de seconden verstrijken, wordt het schudden heftiger. De muren van het souterrain waar het kantoor gevestigd is gaan heen en weer. “Ga maar onder de tafel zitten!”, roept de assistent naar het bezoek. Intussen roept de architect zijn personeel op om voor de kasten te staan, om te voorkomen dat de maquettes op de grond vallen. Het schudden wordt erger en erger.

Dan houdt het op.

“Oh, dat was een heftige. Ik heb het nog nooit zo erg meegemaakt”, zegt de assistent. “Dat was er vast een van vijf op de schaal van Richter”, voegt een ander toe. “We hebben geluk dat we in een kelder zitten, daardoor voelde het minder heftig.”

We lopen naar buiten, daar staan mensen zenuwachtig te lachen. Uit de nabijgelegen kapperszaak komen mensen met hun kapmantels en natte haren. De ravage zal wel meevallen, concluderen ze. En doden verwachten ze al helemaal niet.

“In Japan maken we stevige gebouwen”, lacht de architect nog. En dus is het tijd om gewoon weer aan het werk te gaan, alsof er niets gebeurd is. Soms wordt het gesprek onderbroken als door de naschokken de maquettes uit de kasten dreigen te vallen.

Een uur later. “Kom eens kijken”, klinkt het door het kantoor van de architect. Op een tv-scherm is te zien hoe elders in Japan parkeerplaatsen onder water staan, hoe een boot, in de wilde zee, tegen een golfbreker botst. Aan de andere kant van de baai van Tokio staat een olieraffinaderij in brand. De bodem onder het pretpark Tokyo Disney Resort is vloeibaar geworden: de parkeerplaats staat er onder water. De 70.000 bezoekers zijn ongedeerd.

De voorstad Chiba, die bijna een miljoen inwoners telt, is heftig geraakt, meldt het nieuws. “Maar daar is mijn man nu”, roept tolk Daniela Shiga. Ze belt, maar er wordt niet opgenomen. Een uur lang blijft ze het vergeefs proberen. “Ik wil geen weduwe worden”, zegt ze angstig.

De grond blijft zo nu en dan schudden, maar niemand is meer onder de indruk van de kleine schokjes. Langzaam dringt de heftigheid van de aardbeving in het kantoor door. in de regio Tokio zitten vier miljoen huishoudens zonder stroom. Maar stoppen met werken, dat niet.

“Ik blijf hier wel slapen”, zegt architect Kaswa Sato. Dat doet hij wel vaker als hij door moet werken. En hij is niet de enige, getuige de stapel slaapzakken die onder een van de bureaus ligt. “We werken hier soms nogal hard.”

Ook buiten is er ondanks de heftigheid van de beving geen sprake van chaos. De massa op straat beweegt zich ogenschijnlijk onaangedaan richting huis. Sommigen dragen bouwhelmen. In de Geoxwinkel staan Namiko en haar vriendin. Ze zijn op zoek naar wandelschoenen. Want op haar hakken van twaalf centimeter zal ze haar huis niet halen, vreest ze. “Ik moet minstens twee uur wandelen.”

Ook zij en haar vriendin waren doodsbang. “Ik was op de vijfde verdieping. Het voelde alsof ik op een schip op zee zat.”

Ook bij de verkoper van de Geoxwinkel zit de schrik er goed in. Al voegt hij eraan toe dat het niet de ergste beving is die hij in zijn leven heeft gevoeld. Nog even en dan zal hij zijn winkel sluiten, en zelf proberen om thuis te komen. “Ik ga gewoon te voet, ik heb geen flauw idee hoe het zal gaan. Ik zie wel.”

Ondertussen zit in het kantoor van Yamashita iedereen nog te werken. Eigenlijk verschilt vanavond niet zoveel van andere avonden, zegt de assistent rond negen uur ’s avonds. “Het is vrij normaal dat we om dit tijdstip nog op kantoor zijn.”

En tolk Shiga? na zes bange uren heeft ze eindelijk contact met haar man gekregen.

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234