Donderdag 01/12/2022

‘Ik word elk jaar een beetje jonger’

Come Away With Me van Norah Jones staat tot vandaag in de top vijf van best verkochte cd’s uit het nieuwe millennium. Daarmee doet ze beter dan Lady Gaga en Robbie Williams samen, en ook het nieuwe The Fall werd inmiddels al met platina bekroond. Vanavond is de Amerikaanse superster de eregaste tijdens de openingsavond van Gent Jazz. ‘Ik heb beroemd willen zijn omwille van de beroemdheid. Anders was ik wel andere muziek gaan maken.’DOOR BART STEENHAUT

ExclusiefNorah Jones is vanavond topact tijdens opening Gent Jazz

Norah Jones laat op zich wachten. Ik zit in Vorst Nationaal en hoor hoe de zangeres voor een lege zaal haar soundcheck afwerkt, en het duurt even voor ze daar helemaal tevreden over is. Ik heb haar - acht jaar geleden, inmiddels - al eens eerder gesproken. Toen was Jones een schuchter, bedeesd meisje dat me tijdens het interview nauwelijks in de ogen durfde te kijken. Het contrast met de vrouw die ik veertig miljoen cd’s later de hand schud is bijgevolg tamelijk spectaculair. Niet alleen geeft haar kordate houding aan dat Jones het inmiddels gewend is om haar zin te krijgen, maar in het begin van het gesprek doet ze weinig moeite om te verbergen dat ze hier eigenlijk zin in heeft. “Pfff.” “Kan me niet schelen.” “Nooit over nagedacht.” Na verloop van tijd ontdooit ze gelukkig een beetje, en komt de zangeres iets dichter in de buurt bij haar zachtaardige imago. “Ik ben geen muurbloempje meer.”

Je nieuwe cd vormt een stijlbreuk met de drie vorige. De piano is wat naar de achtergrond verschoven ten voordele van elektrische gitaren, en het geheel klinkt een stuk rauwer. Was je op een dood punt aanbeland?

Norah Jones: “Een dood punt? Dat klinkt wel heel morbide. Ik ga waar de muziek me heen brengt, maar dat wil niet zeggen dat ik nooit meer een pianoplaat zal maken. Ik droom er ook al jaren van om eens een echte jazz-cd op te nemen. Dat is het genre waar ik destijds in begonnen ben. Ik vind het gewoon spannend om nieuwe dingen uit te proberen, en de sound van The Fall had ik al een tijdje in mijn hoofd zitten. Door op gitaar te componeren kwam er sowieso een ander soort songs boven.”

Wat vond je zelf het grootste verschil?

“Op gitaar is het veel gemakkelijker om het simpel te houden. Je slaat een akkoord aan en dat klinkt meteen goed. Op piano lukt me dat niet. Als je daar iets eenvoudigs op speelt lijkt het meteen alsof je nog in de kleuterschool zit. Voor we begonnen op te nemen stond al vast dat het geluid dit keer wat directer mocht zijn. Wat rafeliger. Nu spelen we de oude nummers ook zo. Bewust, want anders zouden ze me al lang de strot uitkomen.”

Je hebt een nieuwe groep, wat wil zeggen dat je de vorige de laan hebt uitgestuurd. Valt het je makkelijk om dat soort beslissingen te nemen?

“Nee. Het was een fluitje van een cent. We voelden allemaal dat het moment gekomen was om iets anders te gaan doen. Ik vond het veel moeilijker om achteraf een nieuwe band te vinden, maar zodra ik een producer had viel alles meteen in de plooi. Hij hielp me met het inhuren van al die geweldige muzikanten, dus toen het tijd was om echt een band samen te stellen waar ik mee op tournee kon gaan, kon ik kiezen uit de mensen die ook op de cd hadden meegespeeld.”

Je hebt de voorbije jaren met heel uiteenlopende artiesten samengewerkt, maar de meest bizarre was ongetwijfeld Mike Patton. Geef toe: op muzikaal vlak zijn jullie haast tegengestelden.

“Hij heeft me gevraagd, en ik ben altijd een grote fan van hem geweest. Dus in dit geval leek het me evident dat we zouden samenwerken. Geloof het niet, maar ik heb alles in huis van zowel Faith No More, Mr. Bungle als Phantomas.”

Je hebt ook een duet opgenomen met Foo Fighters. Dave Grohl vertelde me dat je naar hun clubhuis bent geweest om je bijdrage in te zingen. De dag voordien hebben ze speciaal opgeruimd en al hun pornomagazines verstopt omdat er een dame op bezoek zou komen.

(trekt grote ogen) “Meen je dat? Niets van gemerkt. Ik vind mezelf niet echt een dame, maar niettemin: aardig van hen, ook al omdat ik zelf niet zo kick op pornografie. (denkt na) Het is altijd spannend wanneer ik gevraagd word door muzikanten die in heel andere genres werken dan ikzelf. Iemand als Q- Tip of OutKast, bijvoorbeeld. Dat zijn de leukste samenwerkingen, omdat ik daar zelf ook nog wat van opsteek. Ik sta er altijd van te kijken dat ze weten wie ik ben. Hetzelfde met Willie Nelson en Dolly Parton. Dat zijn persoonlijke helden die ik inmiddels vrienden mag noemen. Maar die eerste keer samen in de studio voelde ik m’n hart in mijn keel slaan. Ik wilde koste wat het kost een goeie indruk nalaten.”

Als Bruce Springsteen een nieuwe cd klaar heeft, luistert hij er eerst in de auto naar om na te gaan of alle details kloppen. Heb jij een ritueel voor je een nieuwe plaat inlevert?

“Een autorit. Dat blijft volgens mij voor iedere artiest de ultieme lakmoesproef. Maar zodra een cd klaar is, luister ik er nooit nog naar. Er is zoveel muziek dat het een beetje onnozel zou zijn om iets van mezelf op te leggen. Daarom heb ik ook het geduld niet om een jaar aan een cd te sleutelen. Het moet vooruit gaan.”

Schrijf je veel?

“Nee. Ik heb niet één nieuw nummer gemaakt sinds de cd uit is. Daar zit ik niet mee. Als ik zelf geen letter op papier krijg, zing ik wel gewoon nummers van anderen. Daar put ik evenveel voldoening uit. Op de nieuwe cd staat een cover van Wilco. We zaten toevallig in dezelfde televisieshow, en toen ik hen ‘Jesus Etc.’ hoorde spelen wist ik meteen dat ik dat ook wilde zingen. Zo eenvoudig loopt het soms.”

Thuis in New York treed je nog regelmatig anoniem op in kleine clubs, wat vrij uitzonderlijk is voor iemand die wereldwijd volle zalen trekt. Wat trekt je aan in die kleinschalige concertjes?

“Het leukste is dat het daar weer uitsluitend rond de muziek draait. Ik hoef geen muzikanten op de payroll te zetten of een hele tournee uit te stippelen. We laten niet eens concertaffiches maken. Er wordt ook helemaal geen drukte rond gemaakt. ’t Is me uitsluitend om het spelplezier te doen. Ik ben en blijf tenslotte een muzikant, en ik zou wegkwijnen mocht ik tussen twee tournees nooit kunnen optreden. Ik vind het een goeie manier om te ontdekken hoe het publiek op mijn nieuwe nummers reageert, ook al zit er maar dertig man in de zaal. Bovendien kan ik zo nieuwe dingen uitproberen zonder dat ik onder druk sta. Ik zou het bijvoorbeeld nooit gedurfd hebben om meteen een gitaarsolo te spelen terwijl er zes, zevenduizend mensen op staan te kijken. Ik wilde eerst een beetje oefenen. Dus die clubshows hebben hun nut gehad.”

Hoe heb je het destijds ervaren toen er van je eerste cd meteen twintig miljoen exemplaren werden verkocht? Ik kan me niet voorstellen dat je je daarop kan voorbereiden.

“Natuurlijk niet. De platenfirma schatte dat er honderdduizend de deur zouden uitgaan, en ik weet nog dat ik zelfs dat heel optimistisch vond. Het was aanpassen toen de cd plots zo’n succes werd. Ook omdat iedereen plots een mening over me had. De ene keer kreeg ik niets dan lof, een dag later boorden ze me met hetzelfde gemak weer de grond in. Hoe meer platen ik verkocht, hoe genadelozer de kritiek werd. Maar goed: ik heb nooit beroemd willen zijn omwille van de beroemdheid. Anders had ik wel andere muziek gemaakt. Ik heb een olifantenhuid gekweekt, intussen. Het kan me niet schelen wat anderen van me denken. En niets zo relatief als succes. Want wat is dat?”

Zeg jij het maar.

“Simpel: datgene doen waar ik plezier aan beleef, en daar ook mijn brood mee verdienen. En dat is gelukt, inmiddels. Dus ik klaag niet. Meer nog: ik besef beter dan wie ook hoeveel geluk ik heb gehad. Ik heb zelf nog een tijdje vrijwilligerswerk gedaan om iets terug te doen voor de maatschappij. Soep uitdelen aan minderbedeelden en zo. Maar dat is ook alweer een tijdje geleden.”

Voel je je oud voor je leeftijd?

“Integendeel: ik word elk jaar een beetje jonger. Omdat ik beter in mijn vel zit, nu. Succes is iets vreemds, hoor. Ik ging er enorm door aan mezelf twijfelen. Het is heel verwarrend om populair te zijn, omdat je onbewust toch op zoek gaat naar een verklaring. Waarom zien de mensen me graag? Waarom kopen ze mijn plaat? Terwijl: als je daar te lang over tobt verlies je net datgene wat je in de ogen van het grote publiek zo bijzonder maakt.”

Op een gegeven moment was ‘Come Away With Me’ letterlijk overal te horen: in elke lift, elk restaurant, elke schoenwinkel. Ik vind het nog steeds een bloedmooie plaat, maar toen - neem het niet persoonlijk - kwam ze me letterlijk de strot uit.

“Ik had precies hetzelfde, met dat verschil dat ik de nummers ook nog eens iedere avond moest zingen. (lacht) Wellicht duurt het nog twintig jaar voor ik er op een objectieve manier naar kan luisteren. De cd nadien vond ik eigenlijk nog vreemder, omdat het er eigenlijk niet eens toe deed hoe goed of hoe slecht die was. Zelfs als ik toen een kutplaat had gemaakt zouden er nog een paar miljoen van verkocht worden, gewoon omdat de eerste zo’n fenomeen was.”

Ten slotte: in ‘Man Of The Hour’, een van de nummers op je nieuwe cd, stel je dat honden veel makkelijker zijn om mee samen te zijn dan mannen. Nog niet van teruggekomen inmiddels?

“Puppy’s zijn ook moeilijk, want die zijn weliswaar schattig maar ze plassen wel op het tapijt. Maar voor de rest: honden liegen niet, brengen me nooit aan het huilen en spreken niet tegen. Geef toe: dat zijn pluspunten die kunnen tellen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234