Donderdag 06/05/2021

'Ik wilde een kostuumfilm maken met de look van een snoepwinkel'

Cineaste Sofia Coppola over haar film 'Marie-Antoinette'

Sofia Coppola oogt frêle en kwetsbaar, maar dat is slechts schijn. Kwetsbare meisjes draaien niet zulke grootschalige epoquefilms als Marie-Antoinette, die woensdag wordt vertoond in Cannes. Coppola over het tragische hoofdpersonage van haar film: 'Marie-Antoinette was een beetje een moderne Beverly Hillsvrouw avant la lettre, gevangen in een liefdeloos huwelijk.'

Door Jan Temmerman

Als dochter van filmkoning Francis Ford Coppola kun je Sofia Coppola (°1971) zelf als een stukje Hollywoodroyalty beschouwen. Of ze daarom het turbulente en tragische leven van de Franse koningin Marie-Antoinette wilde verfilmen, wil ze niet met zoveel woorden gezegd hebben. Wat haar in eerste instantie interesseerde, was het verhaal van een tienermeisje dat door omstandigheden in een gearrangeerd huwelijk en haar historische rol gedwongen wordt. Misschien wou die jonge Oostenrijkse prinses, net zoals zoveel moderne tienermeisjes, zich alleen maar amuseren en genieten van haar jeugd. We trokken enkele maanden geleden naar Parijs en lieten het haar zelf vertellen.

"Na The Virgin Suicides was ik op zoek naar een onderwerp voor een nieuwe film", vertelt Sofia Coppola. "Het moest iets totaal anders worden. Ik heb het echte verhaal van de Franse koningin Marie-Antoinette leren kennen via Dean Tavoularis (production designer van 'Apocalypse Now' en The Godfather-trilogie van Francis Ford Coppola, JT), die net een biografie over haar aan het lezen was. Ik had al eerder van Marie-Antoinette gehoord, maar dan vooral als een soort mythische figuur, met haar reputatie van 'boosaardige koningin'. Ik was totaal verrast toen ik hoorde dat ze nauwelijks veertien jaar was toen ze naar Versailles vertrok, dat het om een gearrangeerd huwelijk ging...

"Naarmate ik meer over haar begon te lezen, raakte ik steeds meer gefascineerd: een jong meisje dat in buitengewone, extreme omstandigheden terechtkomt en daar opgroeit, evolueert, volwassen wordt. De dramatische boog die ik van mijn hoofdpersonage wilde beschrijven begint met haar aankomst als jong meisje in Versailles en eindigt met haar vertrek als volwassen vrouw. De film beschrijft die zoektocht naar haar eigen identiteit, die ontwikkeling en transformatie, die innerlijke reis. Ik heb er dan ook bewust voor gekozen de film te laten eindigen vóór haar executie in 1793."

Dat thema van de ontwikkeling, van die innerlijke reis, was ook al aanwezig in uw vorige langspeelfilms, The Virgin Suicides en Lost in Translation. En net als nu bij Marie-Antoinette hebt u ook die scenario's zelf geschreven. Een onderwerp dat u na aan het hart ligt?

"Die drie films hebben mij inderdaad begeleid in mijn persoonlijke leven, van twintiger tot nu. Marie-Antoinette kan wellicht beschouwd worden als een soort afsluiting van een bepaalde periode en tegelijk als het begin van een nieuwe.

"Marie-Antoinette beschrijft eigenlijk een universeel verhaal: de ontwikkeling van een jonge vrouw, de keuzes die ze moet maken en de invloed die zo'n meisje ondergaat van haar familie, haar milieu en van de mensen die haar omringen. Op menselijk vlak kan ik mij met zo'n personage identificeren, ook al kan ik mij nauwelijks voorstellen wat het moet geweest zijn om in dergelijke extreme omstandigheden, zoals dat hof van Versailles, op te groeien.

"Marie-Antoinette was een beetje the new kid in school, het meisje dat zich een buitenstaander voelt, dat zich door onvriendelijke ogen kritisch bekeken en gekeurd voelt. Maar aangezien die 'school' het hof van de Franse koning was, kon en mocht die jonge vrouw zowat alles vragen en (bijna) iedereen bevelen geven. Marie-Antoinette begon zich na verloop van tijd als een soort shopaholic te gedragen en gaf dolgraag dure feestjes. Ze was een beetje een moderne Beverly Hillsvrouw avant la lettre, die gevangenzit in een liefdeloos huwelijk.

"Ik ben zelf niet bepaald gepassioneerd door historische films. Toen ik dit specifieke verhaal wilde verfilmen, moest ik het mij wel eigen maken en in mijn eigen stijl kunnen vertellen. Wat mij op visueel vlak erg aansprak in dit project was de omgeving waarin haar leven zich afspeelde: het Frankrijk van de achttiende eeuw, de pruiken, de kostuums, de kastelen. Maar tegelijk bestond de uitdaging erin een nieuw soort epoquefilm te maken, een historische kostuumfilm die ik zelf ook graag zou willen zien.

Geen film met de look van een somber schilderij, maar veeleer die van een snoepwinkel, met veel roze, turkoois en intense pastelkleuren. Een jeugdige, speelse film van de 21ste eeuw over een jeugdige, speelse legende uit de achttiende eeuw."

Waarom hebt u voor de rol van Marie-Antoinette voor Kirsten Dunst gekozen?

"Na The Virgin Suicides wilde ik heel graag opnieuw met Kirsten werken. Ze kan op zo'n natuurlijke manier verschillende emoties uitdrukken. Kirsten straalt dat meisjesachtige, dat frisse en spontane en dat luchtige uit dat ik voor mijn visie op Marie-Antoinette nodig had, maar tegelijk heeft ze ook een ietwat triestige, sombere kant."

Op de soundtrack is muziek te horen van Jean-Philippe Rameau, Frans componist uit de 18de eeuw, maar ook songs van onder meer The Radio Dept., Air, The Cure, Bow Wow Wow, The Strokes, Adam and the Ants, New Order en Aphex Twin. Vanwaar die combinatie van klassiek en modern?

"Voor mij was het belangrijk te laten zien dat het hier om tieners en adolescenten ging. En dus wilde ik muziek gebruiken die de emoties van die leeftijd kon illustreren en die contrasteerde met de meer formele muziek aan het hof van Versailles."

Een enorm pluspunt was dat u van de Franse regering de speciale toelating kreeg om in de historische locaties van het Paleis van Versailles te draaien.

"Ik heb in Versailles meer bewegingsruimte gekregen dan in het Park Hyatt Hotel in Tokio voor de opnames van Lost in Translation. Ik kreeg toegang tot de slaapkamer van Marie-Antoinette én tot de beroemde Galerie des Glaces, met zijn meer dan 350 spiegels, waar Marie-Antoinette ooit de jonge Wolfgang Amadeus Mozart hoorde musiceren.

"Het was een ongelooflijke ervaring om in Versailles te kunnen draaien, ook al omdat het onmogelijk geweest zou zijn om zo'n historisch decor op een andere plaats te recreëren. Men voelt in Versailles echt het gewicht van de geschiedenis en dat heeft invloed op de vertolkingen. Voor ons bestond de uitdaging erin om van dat kasteel, dat tenslotte een museum is, een 'levende' ruimte te maken, een plaats waarvan men kan geloven dat mensen er echt wonen."

Over Marie-Antoinette zijn de wildste verhalen overgeleverd. Wat is daar volgens u van aan? En hoe hebt u die verwerkt in de film?

"Een van de bekendste en beruchtste verhalen over Marie-Antoinette is de briocheanekdote. Op het moment, in volle revolutionaire periode, dat de Franse bevolking honger leed en zich in oktober 1789, enkele maanden na de bestorming van de Bastille, bij koning Louis XVI kwam beklagen over een nieuwe verhoging van de broodprijs zou Marie-Antoinette de hatelijke woorden 'S'ils n'ont pas de pain, qu'ils mangent de la brioche' uitgesproken hebben. Zou. Want volgens veel historici is dat niet meer dan een legende.

"In de film laat ik haar die hooghartige uitspraak zelf ontkennen. Ik heb verscheidene biografieën gelezen, waaronder Marie-Antoinette: A Journey van Antonia Fraser, en ben tot de conclusie gekomen dat zij die woorden nooit gezegd heeft. Voor mij was die anekdote een geschikte gelegenheid om het contrast te tonen tussen de mythe enerzijds en de echte Marie-Antoinette anderzijds. Het was niet mijn bedoeling om van Marie-Antoinette een heldin te maken, maar evenmin wou ik haar afschilderen als een boosdoenster. Ik wou voornamelijk het menselijke aspect benadrukken. Marie-Antoinette was niet alleen een historisch personage, niet alleen de koningin van Frankrijk, maar ook een jonge vrouw, met kwaliteiten, maar ook met zwakheden en gebreken. Zoals iedereen."

Marie-Antoinette draait vanaf woensdag 24 mei in de Belgische bioscopen.

'Het was niet mijn bedoeling om van Marie-Antoinette een heldin te maken, maar evenmin wou ik haar afschil- deren als een boosdoenster'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234