Donderdag 28/01/2021

'Ik wilde als kind al kunst maken'

Kunstenaar Nicolas Provost presenteert in zijn monumentale boek Dream Machine het resultaat van vijftien jaar artistieke arbeid. Tijd om de balans op te maken. Nicolas Provost in vijf zelfgekozen mijlpalen.

A Forest

The Cure, 1980

"Als kind al hield ik heel veel van muziek. Toen ik als kleine jongen een plaat van de rockabillyband Stray Cats kocht, dachten mijn oudere neven: alright, we moeten hem muzikaal blijven voeden. In 1980 kreeg ik van een van hen - ik was nog maar elf jaar - de single 'A Forest' van The Cure. Die blies me omver. Het was een cruciaal moment omdat het mijn eerste encounter was met the real stuff: de grote wereld van de volwassenen ging voor mij open.

"Deze plaat betekende het begin van een tijdperk. Na de punk brak nu de new wave aan. Hier begon mijn interesse voor de muziekscene. Samen met de beeldcultuur heeft muziek me compleet gevormd. Het is dan ook de makkelijkste kunstvorm om te begrijpen. Voor literatuur moet je een inspanning doen, muziek komt rechtstreeks én hard binnen. Ik zie het bij onze zoon: hij is nog maar negen maanden oud, maar je zet muziek op - eender wat - en hij begint te dansen. Dat is pure emotie."

Blue Velvet

David Lynch, 1986

Als kind en tiener zag Provost de hele filmgeschiedenis langs zijn netvlies passeren. "Ik kreeg het volledige spectrum aan kwaliteitscinema mee.

"Van kleins af had ik het gevoel dat ik kunstenaar wou zijn, ook al wist ik niet precies wat dat inhield. In die zin was deze film een openbaring. Over de invloed van het mysterieuze universum van Lynch heb ik al vaker gesproken, maar nog belangrijker: Blue Velvet heeft de filmwereld op zijn kop gezet omdat hij het medium cinema in vraag stelde. Dát is wat een kunstenaar doet.

"Recenter hebben Elephant van Gus Van Sant en Under the Skin van Jonathan Glazer dat ook gedaan. Daar is steeds minder ruimte voor in de filmindustrie, maar gelukkig zie je af en toe toch zo'n pareltje verschijnen."

Papillon d'amour

Nicolas Provost, 2003

"Dit is de film die me op de kaart heeft gezet als kunstenaar." Voor deze video uit 2003 nam Provost scènes uit Akira Kurosawa's klassieker Rashomon en spiegelde hij het beeld, zodat een vrouw verandert in een soort van abstracte, imploderende vlinder. Een hallucinogeen effect, dat je, in combinatie met de melancholische muziek, midscheeps treft. Keihard. De film sleepte dan ook een resem prijzen in de wacht.

"Dit beschouw ik als het begin van mijn carrière. Tegelijk was het ook een eindpunt: ik heb tien jaar in Noorwegen gewoond, maar toen keerde ik terug naar België. Mijn toenmalige vriendin kon niet mee, want ze studeerde nog in Noorwegen. Het is ongelooflijk moeilijk om uit elkaar te gaan als je elkaar nog graag ziet. Deze film was mijn afscheidsbrief aan haar. Een zeer emotioneel werk dat erin slaagde het publiek te raken."

Plot Point

Nicolas Provost, 2007

Voor Plot Point dwaalde Provost in 2007 met een verborgen camera rond op Times Square, New York. Met de beelden die hij schoot, construeerde hij een spannende thriller waarin alles en iedereen verdacht wordt. "Deze film was een sleutelmoment in mijn zoektocht. Van de realiteit fictie maken is zo'n interessant gegeven dat ik er een trilogie van heb gemaakt.

"Het mooiste aan dat project is dat ik een manier heb gevonden om mensen zoals ik ze op straat zie lopen onsterfelijk te maken. Voor mij is dit de perfecte manier om mijn wilde gedachten, associaties en ideeën te kunnen verbeelden: mensen die elkaar in werkelijkheid nooit ontmoeten of die maar tien seconden in beeld komen, worden belangrijke personages en raken verwikkeld in mysterieuze intriges."

The Invader

Nicolas Provost, 2011

Provosts eerste langspeler. Bij het grote publiek bekend van de openingsscène van een poedelnaakte Hannelore Knuts, die samen met andere nudisten ligt te zonnen op een strand waar vluchtelingen aanspoelen. "Ik kon natuurlijk niet in de glazen bol kijken, maar toch ben ik helemaal niet verrast door de vluchtelingencrisis. Helaas is The Invader dus actueler dan ooit. Al mijn werk is geïnspireerd door wat er in de wereld gebeurt, niet door kunst."

"We moeten beseffen dat het niet houdbaar is om in termen van landen en grenzen te denken. Als je vanuit de ruimte naar de aarde kijkt, is het toch totale waanzin dat sommige mensen andere mensen laten verdrinken omdat ze denken dat hun land van hen is.

"Toen ik het beeld van dat aangespoelde kind zag, ben ik een uur in het bos gaan huilen. En dan te beseffen dat die foto een groot deel van de westerse bevolking koud laat. De politiek heeft hier geen visie op en zo wordt er een klimaat van verbittering gecreëerd. We zijn door de jaren heen gebrainwasht, we kennen geen empathie en verdraagzaamheid meer, terwijl het de logica zelve is dat het niet kan blijven duren dat het economisch gezien niet goed gaat met een groot deel van de wereld terwijl een klein stuk welvarend is. De bubbel is aan het barsten. Dit is nog maar het begin. En we hebben het nog altijd niet door."

De expo Exodus loopt nog tot 14 februari 2015 in De Warande, Turnhout. www. warande.be Het boek Dream Machine is verschenen bij Lannoo (240 p., 45 euro).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234