Zaterdag 15/08/2020

'Ik wil ook de grote spelers overtuigen van onze meerwaarde'

Hij schrok wel even van de artikelen na zijn aanstelling als directeur van Boek.be. De nieuwe topman van de Vlaamse boekensector werkt momenteel voor het ABVV, maar is meer dan een vakbondsman. Hij raakte als tiener besmet door het boekenvirus na het lezen van Tijl Uilenspiegel.

Boek.be, de vakvereniging van de Vlaamse boekensector, moest op zoek naar een nieuwe topman na het afscheid van Geert Joris. Die leidt sinds januari de Nederlandse Taalunie in Den Haag. André Vandorpe is zijn verrassende opvolger. De 54-jarige Gentenaar is een socioloog en bestuurskundige en hij verdiende zijn sporen vooral als onderzoekscoördinator bij de Sociaal-Economische Raad Vlaanderen (SERV).

Hij stond mee aan het hoofd van het Gentse communicatiebureau Magelaan dat onder meer voor musea en uitgeverijen werkt. In 2006 ging hij aan de slag als zelfstandig accountmanager voor enkele drukkerijen. Anderhalf jaar geleden werd hij dan gevraagd om de vormingsdienst bij ABVV-metaal in goede banen te leiden. Ook zetelde hij de voorbije tien jaar in de raad van bestuur van Compagnie Cecilia, het theatergezelschap van Arne Sierens en Johan Heldenbergh.

Uw loopbaan reduceren tot 'vakbondsman' is een beetje kort door de bocht.

André Vandorpe: "Er waren ook wel een paar mensen bij Boek.be die daar vreemd van opkeken. Mijn loopbaan kent op het eerste gezicht geen vast patroon. Zelf beschouw ik het als een generiek proces. Ik werkte bij de SERV en onderzocht, binnen de Stichting Innovatie & Arbeid, vooral waar bedrijfsorganisaties ontsporen en welke fouten ze maken. Dan werd ik door het communicatiebureau Magelaan uitgedaagd om mijn inzichten bij hen in de praktijk om te zetten. Daar heb ik veel geleerd: samenwerken met mensen en hen mogelijkheden aanreiken om hun talenten verder te ontwikkelen. Cruciaal was het maatschappelijk verantwoord ondernemen: zowel tegenover de klanten, het personeel, de leveranciers als tegenover de buurt waar we gevestigd waren."

Uw werkzaamheden zaten altijd al op het snijvlak tussen profit en non-profit. Dat is wel handig in de boekensector.

"Als ik er niet van overtuigd was dat die twee werelden combineerbaar zouden zijn, dan zou ik deze job nooit hebben aanvaard. Boeken zijn onmisbare cultuurproducten, maar geen auteur, uitgever of boekverkoper zal me tegenspreken dat ze ook verkocht moeten worden."

Hoe is Boek.be bij u terechtgekomen?

"Dankzij enkele bestuursverantwoordelijken, onder meer uit de uitgeversbranche, en Geert Joris zelf. Ik ken Geert sinds mijn Magelaan-tijd en hij weet dus goed wat mijn kwaliteiten zijn. Of beter: zijn geheugen heeft hem niet in de steek gelaten. Want tot zijn recente overstap naar de Nederlandse Taalunie had ik hem gedurende jaren niet meer gehoord of gezien.

"Geert Joris heeft een hele weg gebaand. De akker is geploegd en ingezaaid. Er moet nu vooral doorgeploegd worden. Want de uitdagingen zijn enorm. Niet het minst de digitalisering."

Er zijn ook grote spanningen. De grote spelers vragen zich af wat ze nog bij Boek.be zitten te doen. En boekhandels blijven de boekenbeurs een grote concurrent vinden.

"Boek.be moet een meerwaarde betekenen voor alle belanghebbenden in de zogenaamde waardeketen. En natuurlijk gaat mijn hart uit naar de zelfstandige boekhandel, maar je mag niet blind zijn voor de verdiensten van Standaard Boekhandel. Zo'n positie opbouwen in Vlaanderen verdient respect. Misschien hebben ze in het verleden van Boek.be onvoldoende lokaas gekregen om zich hier echt thuis te voelen. Ik wil hen graag overtuigen van onze meerwaarde.

"Wat de kleinere boekhandels betreft stemt het mij bijzonder tevreden dat ze zich opnieuw verenigd hebben (in de vereniging Confituur, KvdB). Hierdoor kunnen ze opnieuw aan slagkracht winnen."

Boek.be is de organisator van de boekenbeurs. Er is de eeuwige kwestie over de locatie. U bent Gentenaar...

"... maar ik ben niet van plan om de boekenbeurs naar mijn thuisstad te verhuizen. Ik ken de problemen inzake bereikbaarheid en capaciteit van Antwerp Expo, maar volgens mij is de Boekenbeurs een aantrekkelijk evenement dat zijn plaats verdiend heeft op de plek waar het nu plaatsvindt."

We kunnen niet om de Grote Uitdaging van de toekomst heen: digitalisering. Als we naar de muziekindustrie kijken zijn daar grote gevaren aan verbonden.

"We kunnen veel leren van de muziekindustrie. We zijn niet dood. Het gaat niet zo heel slecht met het boekenvak als je het vergelijkt met andere sectoren. We hebben dus nog wat tijd om naar oplossingen te zoeken waar iedereen beter van wordt. Maar we mogen wel niet te lang vasthouden aan wat we hebben, want dan zouden we wel eens alles kunnen verliezen."

Hoe ziet u de relatie met Nederland?

"Ik heb hier de cijfers van januari voor me liggen: de boekenverkoop is in Vlaanderen gestegen met 4,7 procent. Dat is opmerkelijk want januari is meestal een slechte maand. In Nederland is er een daling van 1,2 procent. Ik leer daaruit dat de Vlaamse en de Nederlandse markt een verschillende dynamiek hebben. De sector moet daar op inspelen. Als ik zie wat er bij uitgeverij WPG gebeurt - waar men duidelijk een andere uitgeefstrategie heeft voor Vlaanderen en Nederland - dan denk ik dat we op de goede weg zijn."

Bent u een boekenliefhebber?

"Toen ik 15 jaar was kreeg ik van mijn grote broer Tijl Uilenspiegel van Charles De Coster. Ik zat toen op een college en dat boek deed de wereld voor me opengaan. Vrijgevochten en autonoom in het leven staan met een niet-aflatende drang naar feitelijke waarheid, werd vanaf dan mijn voornaamste streven. Maar ook verzet tegen onrecht, tegen de ongelijkheid in de samenleving.

"Mijn vader overleed toen ik tien jaar was. Op mijn achttiende las ik Je onbekende vader van Jan Emiel Daele. Dat is geen hoogstaande literatuur - Jan Emiel Daele worstelde met zijn talent en pleegde uiteindelijk zelfmoord - maar ik heb er als zoekend mens wel veel aan gehad. Ik wist weinig of niks van mijn vader en Daeles herkenbare zoektocht naar wie zijn vader was heeft me toen sterk aangegrepen.

"Mijn grote broer nam me ook regelmatig mee naar Amsterdam. Als tiener schuimde ik met hem antiquariaten af en bleven we uren snuisteren in de legendarische boekhandel Athenaeum. De liefde voor het boek, als object, heb ik toen ook meegekregen."

www.boek.be

Wie is André Vandorpe?

André Vandorpe is 54 en woont in Gent

studeerde Sociologie, Overheidsmanagement en Bestuurskunde aan de VUB

werkte als onderzoeker bij de Stichting Innovatie en Arbeid van de SERV en als directeur van communicatiehuis Magelaan

was tot zijn overstap naar boek.be directeur van het departement Vorming van ABVV-Metaal

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234