Woensdag 20/11/2019

Interview Mohamed Ridouani

‘Ik wil nieuwe, kleine Mo’s inspireren’: Leuvens burgemeester Mohamed Ridouani (sp.a)

Mohamed Ridouani: ‘Papa kan nog altijd niet vatten dat ik de baas van de politie ben. Voor hem is dat de grote sprong voorwaarts.’ Beeld Illias Teirlinck

Hij klinkt zachter dan Louis Tobback, zijn politieke vader, maar zeker niet minder vastberaden. Mohamed Ridouani (40), al tien maanden ‘burgemeester Mo’, is even hard voor zijn eigen partij als voor zijn politieke vijanden. ‘Sp.a heeft haar ziel verkwanseld.’

Het is dat mapje dat hem helemaal samenvat. Hij heeft het mee wanneer hij de collegezaal van het Leuvense stadskantoor binnenkomt, en legt het perfect recht op tafel. In dat mapje zitten interviews en artikels uit deze krant – vanaf 2006 – en hij heeft ze allemaal herlezen. Zijn boek zit er nog bij (‘Verbinden boven verdelen’, 2018, red.), en een paar spiekbriefjes. De burgemeester laat duidelijk niks aan het toeval over. “Ik doe gewoon graag mijn best”, zegt hij. “Zoals mijn vaders het me geleerd hebben. Mijn echte en mijn politieke vader.”

Tien maanden geleden veranderde Louisville – het Leuven dat 24 jaar Louis Tobback als burgemeester had – in Motown. “Er is geen totale revolutie in Leuven sinds mijn aantreden, want Motown zat er al een tijdje aan te komen. Ik was al twaalf jaar schepen, en besliste jaren geleden al dat ik Leuven tegen 2030 klimaat­neutraal wilde maken. Voor het klimaatbeleid heb ik vanuit de stad een nieuwe organisatie op­gericht waarin alle geledingen van de Leuvense samenleving vervat zitten, om samen die ambitie te bereiken. Het verkeerscirculatieplan is daaruit voort­gevloeid, en we wonnen er een van de meest prestigieuze prijzen van Europa mee (de European Green Leaf Award 2017, red.). Mijn aanpak verschilt van die van Louis, al noem ik hem zonder schroom mijn politieke vader. Zoals dat gaat met vaders, zullen hun zonen altijd erg op hen gelijken, maar ook van hen verschillen.”

Louis Tobback had meer dictatoriale trekken?

Mohamed Ridouani: (glimlacht) “Hij is binnens­kamers veel minder autoritair dan zijn imago doet vermoeden. Hij heeft me veel zaken laten uitproberen, zo vaak laten twijfelen en aftasten, en daar nooit wat van gemaakt.”

Als Louis uw politieke vader is, is Bruno Tobback dan uw politieke broer?

“Oei. Maar dan moet Louis de politieke vader zijn van Bruno, en dat valt nog te bezien. (lacht luid) Louis moeit zich niet meer, hij dringt zich niet op, maar wij zien elkaar regelmatig, of gaan eens eten. De overgang van zijn naar mijn burgemeesterschap was een risico. Ook binnen de partij was lang niet iedereen overtuigd. Louis was een politiek monument, mijn partij zat vorig jaar in slechte papieren – nog steeds, trouwens – en in tijden van terreur droeg ik de naam ‘Mo’. Maar het is wel gelukt.”

‘N-VA beknibbelt op taallessen en begeleiding maar staat stoer te roepen dat die mensen niet willen integreren. Daar keert mijn maag echt van om.’ Beeld Illias Teirlinck

Wanneer vroeg hij u de eerste keer om hem op te volgen?

“Lang geleden fluisterde hij dat al in mijn oor, en in eerste instantie zag ik dat niet zitten. Net zoals ik de eerste keer geweigerd heb om schepen te worden. Louis was toen op verkiezingsavond op een café­tafel geklommen en zei ineens, op kousenvoeten: ‘Mohamed wordt schepen.’ Eigenlijk wilde ik een gewoon gemeenteraadslid worden, omdat ik bezeten was van onderwijs. Ik deed samen met vrienden aan huistaakbegeleiding van kansarme kinderen, en daar wilde ik meer aandacht voor. In mijn begindagen als politicus vond ik dat ook verschrikkelijk, mijzelf verkopen, en met mijn foto leuren op de markt.

“Mijn leven is dus heel anders gemeanderd dan ik had verwacht.”

U vertelt graag het verhaal dat u de hele stad wilt verbinden en niet wilt polariseren, maar binnen de gemeenteraad wordt gezegd dat u een koude bestuurs­stijl hanteert, en meer manager bent dan burgervader.

(duidelijk aangedaan) “Het is de eerste keer dat ik dat hoor. Ik ben toch heel aanspreekbaar? Tienduizend mensen hebben hun vertrouwen in mij gesteld bij de vorige verkiezingen. Ik ga ook niet verbergen dat het me plezier deed dat ik meer stemmen had dan Louis, al heb ik geen gigantisch ego. Is het niet bijzonder mooi dat een zoon van arbeidsmigranten die kans krijgt van de Leuvenaars? Deze stad laat zich niet uit elkaar spelen, en ik wil daar symbool voor staan.”

Hebt u het bewust zo vaak over uw afkomst? Elio Di Rupo en Michelle Obama gebruiken hun levensverhaal ook om hun politieke boodschap te ondersteunen.

“Ik vertel inderdaad bewust over mijn jeugd, omdat ik nieuwe, kleine Mo’s wil inspireren. In de schaduw van het Sint-Maartensdal is er een schooltje dat Pee&Nel heet, en daar zitten kindjes met enorm veel nationaliteiten, vaak uit kansarme gezinnen. Wanneer ik daar op de speelplaats sta, klampen die mij aan, en vragen ze: ‘Spreek jij Marokkaans?’ Wanneer ik dan ‘ja’ knik, zie je hoe ze dat bijna niet geloven, hoe die oogjes beginnen te blinken en hoe ze ineens beseffen dat iemand die op hen lijkt ook burgemeester kan worden. Dat is mijn boodschap aan alle jongeren. Je toekomst moet tellen, niet je afkomst.”

Had u zelf te weinig voorbeelden?

“Neen. Mijn vader was hier al op zijn zestiende, rechtstreeks uit het Rifgebergte, om werk te zoeken. Wij woonden met drie gezinnen, in totaal met negen, in een klein huisje, in de Jozef II-straat. Mijn ouders, mijn zussen en mijn broers en ik leefden samen in één kamer. Constant kregen wij te horen van mijn ouders: ‘Wij hebben niet gestudeerd, maar jullie moeten goed jullie best doen, en dan komen jullie wel vooruit.’ Bij migrantenfamilies, zoals de mijne, is de thuiscultuur ook totaal anders dan bij middenklassers of hoogopgeleiden. Daar is het vanzelfsprekend dat je gaat studeren en naar de scouts en naar de tekenacademie gaat. Dat je leest met je kinderen en musea bezoekt. Ik besefte niet hoe bescheiden wij toen leefden.”

‘Mijn vrouw is mijn belangrijkste raadgever, en dat wil ik niet verbergen. Ik heb mijn emotionele en mentale stabiliteit aan haar te danken.’ Beeld Illias Teirlinck

Ridouani kijkt vanaf de vijfde verdieping van de collegezaal naar de bescheiden skyline van Leuven en wijst: “Daar is de universiteitsbibliotheek en daar liggen de sociale woontorens van het Sint-Maartensdal. Voor mij is de tienjarige die zijn huiswerk in die torens op de sofa voor de tv moet maken even belangrijk als de doctorandus die in de bib aan het blokken is. Ik weet dat ik dat al vaak gezegd heb, maar ik meen dat echt. Voluit.”

Uw vooruitgangsgeloof klinkt liberaal, niet socialistisch.

“Ik wil helemaal niet zeggen dat je er wel zult raken als je maar hard genoeg je best doet. De samenleving moet voldoende handvatten bieden. Zonder De Straatmus, een vzw waar Ingrid Pira (van Groen; ze zou later burgemeester van Mortsel worden, TP) toen werkte, zat ik hier niet. Daar ging een hele nieuwe wereld voor me open. Ik hoorde: ‘Mo, jij komt er wel, jij kunt echt wel verder raken.’ Zij hebben mij daar leren lezen en schrijven nog voor ik naar het eerste leerjaar moest.

(verontwaardigd) “Ik maak me echt zorgen over de evolutie die onze samenleving nu doormaakt. Kijk naar de nieuwe, Vlaamse regering, die uitblinkt in wantrouwen, doemdenken en een negatief zelfbeeld. Heel dit regeerakkoord is doordesemd van het opgestoken vingertje: ‘Jij zult Vlaams genoeg zijn. Jij zult je stinkende best doen. Zo niet, ben je een sukkelaar, en dat is je eigen schuld.’ De vingerafdrukken van het Vlaams Belang staan gebrand in dit regeerakkoord. Die zie je echt vanaf een kilometer erin staan. Chapeau voor de N-VA dat ze zo’n rechtse, nationalistische en conservatieve regering heeft kunnen vormen met CD&V en Open Vld.

“Het wantrouwen tussen de drie partijen zit ook diep. Bart Somers (Open Vld), die ik heel erg waardeer, probeert nu zijn eigen interpretatie te geven aan het regeerakkoord, maar Zuhal Demir (N-VA) heeft hem al een eerste mokerslag gegeven. In een interview in De Zondag maakte ze meteen duidelijk dat hij het Mechels model niet mag exporteren naar heel Vlaanderen. Er is een dodelijke dans bezig tussen N-VA en Vlaams Belang, en samen duwen zij de samenleving in een radicale, rechtse hoek. Toch wil ik niet als een gratuite klager of pessimist overkomen. Ik ben nogal een aanhanger van Antonio Gramsci (1891-1937, Italiaanse schrijver en mede­oprichter van de Communistische Partij, red.)...”

... die in rechtse kringen tegenwoordig erg populair is.

“Kan zijn, maar hij is vooral een overtuigd sociaaldemocraat. Terwijl hij begin vorige eeuw wegkwijnde in de gevangenis, schreef hij dat de oude wereld afsterft en de nieuwe wereld niet klaar is om geboren te worden. Op dat kruispunt zitten we nu. Er is de laatste stuiptrekking van een rechtse, reactionaire beweging, en ondertussen is er de realiteit: een samenleving waar de diversiteit niet meer valt weg te denken.”

‘Sp.a is door de jaren heen uitgeput door haar regeringsdeelnames. Ons verhaal is niet meer scherp.’ Beeld Illias Teirlinck

Die centrum­rechtse regering heeft wel een ruime meerderheid behaald in Vlaanderen, en extreem­rechts is in heel Europa in opmars. Begrijpt u dan niet dat diversiteit mensen ook angst aanjaagt?

“Maar natuurlijk, ik waarschuw hier al jaren voor. (verheft voor het eerst zijn stem) Ik ben niet voor ‘Kumbaya’ aan het kampvuur. (geeft een klopje op zijn boek) Een diverse samenleving, dat is keihard werken. Voor de schermen moet je verzoenen en verbinden, achter de schermen moet je duidelijke regels stellen en de veiligheid verbeteren.”

Zwijgt links niet juist te veel over veiligheid?

“We verliezen stemmen omdat we gewoon geen verhaal hebben rond diversiteit en samenleven. Wat je wel niet mag doen, is een bevolkingsgroep stigmatiseren en dansen op de puinhopen die je zelf eerst gemaakt hebt. Dat doet rechts.”

Wanneer gaat sp.a wel een visie rond diversiteit bouwen?

“Ik hoop dat we dat verhaal nu eindelijk gaan maken en uitdragen. De voorbije jaren zijn we een stuk van ons DNA kwijtgespeeld, want de sociaaldemocratische beweging is juist ontstaan uit een heel diep geloof in de maakbaarheid van de samenleving. ‘Volksverheffing’ is niet ouderwets, maar hyper­relevant.”

Is Conner Rousseau, kandidaat-voorzitter van de sp.a, de juiste man om de partij weer op de rails te zetten?

“Ik ga daar geen uitspraken over doen. We zullen wel alleen maar slagen als de nieuwe voorzitter de kans krijgt om dat nieuwe verhaal te schrijven en de hele partijtop rond hem gaat staan. Als we opnieuw vervallen in interne twisten en clan­oorlogen, zitten we binnen de kortste keren weer uitgeput op de knieën, en zie ik weinig perspectief.

“We mogen ook niet langer enkel het miserabilisme omarmen, we moeten weer de hand reiken aan de middenklasse. Veel ouderen hebben het gevoel dat hun verleden hen afgenomen is. Veel jongeren hebben het gevoel dat hun toekomst hen ontnomen wordt. Wij moeten hen opnieuw laten dromen.”

Kunt u dat concreet maken?

“Onze uniefs zijn met beperkte budgetten baanbrekend voor onderwijs, zorg, welzijn en technologie, en toch bespaart de Vlaamse regering daarop. Dat is toch hemeltergend? Idem voor de kinderopvang en de naschoolse opvang. Het kan toch niet dat er honderd kinderen in een sportzaal worden gestopt tot hun ouders hen kunnen ophalen na hun werk? In Leuven kost het ons 3 miljoen euro per jaar om die buitenschoolse opvang goed te organiseren, en ook nog eens allerlei activiteiten aan te bieden.

“Wat ik ook mis, zijn ambitieuze programma’s rond mobiliteit, onderwijs en welzijn. Waar zijn die? Dát moet een progressieve partij durven voorstellen.”

‘Wie bestuurt met N-VA, gaat eraan ten onder.’ Beeld Illias Teirlinck

Waar gaat u het geld halen?

“Regelmatig breng ik knappe koppen van alle gezindten bij elkaar voor een informeel gesprek. Bij de laatste meeting stond een invloedrijk man uit de financiële sector op en zei: ‘Het ontbreekt niet aan middelen, het ontbreekt aan visie. De banken zitten op een berg spaargeld dat aangewend kan worden om grote, maatschappelijke projecten te betalen.’”

Willen de banken daar wel in meegaan?

“Dat mantra van rechts, dat je moet besparen, dereguleren en privatiseren, dat klopt niet. Het enige wat je daardoor krijgt, zijn prijsstijgingen en polarisering. Een overheid moet, zoals Kennedy in de VS destijds deed, moon­shots durven lanceren. Een entrepreneurial state zijn. Vanuit Europa kun je ook grote middelen binnenhalen, wat wij in Leuven al doen rond klimaatbeleid.”

U geeft af op N-VA en Jambon I en hun gebrek aan ambitie, maar uw voorzitter wilde wel graag in een rood-gele coalitie stappen.

“De neiging bij sommigen binnen mijn partij om toch toe te treden tot die regering, heb ik met hand en tand bestreden. Of Bruno (Tobback, TP) de deur definitief dichtgegooid heeft voor die coalitie? De Leuvense afdeling was inderdaad niet gewonnen voor die coalitie. Wij hebben daar een stevig partij­bureau aan gespendeerd. Wie bestuurt met N-VA, gaat eraan ten onder.”

In Antwerpen zit sp.a wel in een coalitie met N-VA.

(onverstoorbaar) “N-VA heeft de neiging om haar coalitiepartners – lokaal en nationaal – op te peuzelen, want ze is niet bereid tot veel toegevingen. CD&V dacht vijf jaar geleden dat ze N-VA kapot kon regeren met de Zweedse coalitie, maar het tegendeel blijkt waar. Er is ook een hemelsbreed verschil tussen Geert Bourgeois en Jan Jambon. Bourgeois is nog steeds de gentleman van de Volksunie. Jambon is ultrarechts en onbehouwen. Zijn eerste speech als Vlaams minister-president gaf hij voor het ultraconservatieve Doorbraak (Vlaamsgezinde opiniewebsite, red.) in plaats van voor zijn parlement. Dan weet je het wel, hè?”

‘We verliezen stemmen omdat we geen verhaal hebben rond diversiteit en samenleven.’ Beeld Illias Teirlinck

Ex-informateur Johan Vande Lanotte meent dat sp.a beter deelneemt aan de macht, ook federaal.

“Sp.a is door de jaren heen uitgeput door haar regeringsdeelnames en heeft haar ziel verkwanseld. Ons verhaal is niet meer scherp, en de interne strubbelingen hebben dat nog erger gemaakt. Pas op, het is voor mij geen fetisj om in de oppositie te gaan. Maar wie in een coalitie stapt die recht ingaat tegen de eigen overtuiging, betaalt dat cash.”

Meer geld voor sociaal beleid en een strenger migratiebeleid, kan dat wel? Zowel Theo Francken (N-VA) als Johan Vande Lanotte bepleit dat compromis.

“Weet u wat N-VA doet? Enerzijds beknibbelt die partij op taallessen en begeleiding voor nieuwkomers en werklozen, en anderzijds staat ze stoer te roepen dat die mensen niet willen integreren. Daar keert mijn maag echt van om. In Leuven zijn er nogal wat jonge Afghanen, en die moesten tot voor kort acht maanden wachten voor ze lessen Nederlands konden volgen. Dat is wel een bevoegdheid van Vlaanderen, hè.

“Uiteindelijk hebben wij met de stad een half miljoen euro gestopt in lessen, want wat doen die jongeren anders? Op foute plekken rondhangen, in contact komen met drugs, en in handen vallen van huisjesmelkers. Maatschappelijke integratie is voor mij een vorm van veiligheidsbeleid. In Leuven geven wij mensen het gevoel dat ze erbij horen.”

Hoe vaak hoort u er niet bij?

“Ik wil niet aan de klaagmuur staan, maar dat gebeurt aan de lopende band. Niet in mijn gezicht, maar op sociale media word ik constant aangevallen, puur omwille van mijn afkomst.”

Een van de theses die je op sociale media tegen­komt, is dat u uw vrouw slaat en dat zij een hoofddoek moet dragen.

“Mijn vrouw Geertrui is een van de meest vrijgevochten vrouwen die ik ken. Ik vrees dat ik daar weinig aan te zeggen heb. (lacht) Mocht ze een hoofddoek willen dragen, mag ze dat gerust doen, maar zij is gewoon een Vlaamse die volledig haar eigen ding doet.

“Kijk, dat ze mij willen pakken, daar zeur ik niet over, maar mijn gezin, daar kan ik echt niet tegen. Ze hebben zelfs al mijn thuisadres verspreid met de boodschap: wie hem wil pakken, kan hem daar vinden. Terwijl ik mijn kinderen net zo ver mogelijk van het politieke gekrakeel probeer te houden. Wanneer Dries en Ilias – ze zijn nu 8 en 6 – volwassen zijn, hoop ik echt dat we allemaal wat relaxter zullen zijn, en dit slechts een opstoot van hysterie was.”

Dat Liesbeth Homans (N-VA) de erkenning van de Al Ihsaan-moskee dreigde in te trekken, was dat ook een opstoot van hysterie?

“Zowel de Staatsveiligheid als justitieminister Koen Geens (CD&V) heeft al laten weten dat er geen veiligheidsprobleem is met de Al Ihsaan-moskee. Homans wist dat, maar wilde toch de erkenning intrekken. De polariserende manier waarop N-VA dit dossier heeft uitgespeeld, stoort me enorm. Lorin Parys (N-VA-ondervoorzitter, TP) heeft zelfs een persbericht uitgestuurd waarin sprake was van subsidies aan ‘pyromanen’ die geweld gingen plegen.”

‘Bij ‘de Mo’ kunnen de Leuvenaars zich iets voorstellen. ‘De Mo’ is de jongen uit de Jozef II-straat, die hamburgers bakte in de Quick om zijn studies te betalen.’ Beeld Illias Teirlinck

De opvolger van Homans, Bart Somers, vraagt ook om bijkomend onderzoek, en beslist pas eind dit jaar over de erkenning. Had N-VA dan toch niet een beetje gelijk?

“Wij hebben een uitgebreid advies bezorgd aan de nieuwe minister, en ik ben ervan overtuigd dat hij omzichtiger en doordachter zal omgaan met dit dossier dan zijn voorgangster. Dat gezegd zijnde, zullen wij alle inspanningen leveren om elk extremisme in Leuven te bestrijden.”

Aan welke burgemeester spiegelt u zich het liefst: Somers of Patrick Janssens?

“Met Bart heb ik veel meer affiniteit dan met Patrick Janssens. Omdat wij allebei staan voor een positief mensbeeld en via samenwerking proberen er wat van te maken. Bij Janssens, die ik nooit persoonlijk heb gekend, ontbrak het maatschappelijk, verbindend project.”

Vreest u niet dat Groen sp.a in Leuven zal voor­bij­steken? Bij de provincieraads­verkiezingen vorig jaar én bij de Vlaamse verkiezingen dit jaar waren ze al de grootste.

“In Kessel-Lo hing mijn affiche vaak naast een affiche van Groen. Of een kartel kan, de volgende keer? Neen, de tijd van kartels is voorbij. Vroeg of laat geeft dat problemen, kijk maar naar Antwerpen. In de campagne heb ik wel al duidelijk gemaakt dat ik een progressieve coalitie wilde maken, met Groen en CD&V, en ik ben blij dat ik die op de verkiezingsavond al meteen heb kunnen waarmaken.”

Zorgden de strenge cumulregels bij sp.a ervoor dat u burgemeester blijft en geen voorzitter probeert te worden?

“Mochten de cumulregels het toestaan om burgemeester en voorzitter te zijn, dan had ik me misschien kandidaat gesteld. Maar ik heb een belofte gedaan aan de Leuvenaars, en wilde daar niet aan tornen. In principe is dat cumulverbod zeker een goede zaak. Maar sp.a is nu de enige partij die dit principe hanteert en daardoor snijden we in ons eigen vlees. Ik wil wel zeker helpen om het tij voor mijn partij te keren.”

Welk balans laat Crombez achter?

“John heeft enorm hard gewerkt, en ik merk dat hij een rustpauze nodig heeft. Toen hij begon, was er veel hoop; helaas is zijn voorzitterschap niet geworden wat men ervan verwachtte. Maar ik ga niet, zoals de eskimo’s vroeger bij het afscheid van hun stamhoofd, hem op een ijsschots zetten en laten doodvriezen in het koude water. Mijn partij moet vooral weer menselijker worden. En ja, ik weet dat John vijf jaar geleden exact hetzelfde zei, maar nu gaat dat echt wel moeten gebeuren.”

Wanneer springt u van Leuven naar Brussel?

“Nog even geduld. (lacht) Jeremy Paxman, de Marc Van de Looverbosch van het Verenigd Koninkrijk, vroeg zich in zijn boekje The Political Animal: An Anatomy af wat de politicus in godsnaam bezielt om in de voormiddag een academische zitting bij te wonen, en in de namiddag een pensenkermis. ‘It always ends in tears’, stelde hij vast, de carrière van een politicus. Ik hoop dat mijn tranen nog niet meteen komen, en ik zal te gepasten tijde nationaal wel naar voren treden.

“Waar ik beducht voor ben, is dat de politiek te weinig nieuw talent aantrekt, omdat de stiel zo hard en zo onpopulair is geworden. Daarom wil ik de nieuwe Louis van de Leuvense jongeren zijn. Ik wil jongeren overtuigen om zich te engageren, zoals hij dat ook bij mij gedaan heeft.

“Vaak vraag ik hun wat ze anders willen in de stad. ‘Meer groen, meer pleintjes, burgemeester Mo’, antwoorden ze dan. Ik speel met hen de debatten in de gemeenteraad na, en vaak is hun interesse dan wel gewekt.”

‘Op sociale media hebben ze zelfs al mijn thuisadres verspreid met de boodschap: wie hem wil pakken, kan hem daar vinden.’ Beeld Illias Teirlinck

Uw campagne­slogan was ‘Mee met Mo’. Bent u bewust op een bepaald moment verveld van ‘Mohamed’ tot ‘Mo’?

“Mijn naam is Mohamed en daar is niks mis mee, maar mijn vrienden hebben mij altijd al ‘Mo’ genoemd. Bij ‘de Mo’ kunnen de Leuvenaars zich iets voorstellen. ‘De Mo’ is de jongen uit de Jozef II-straat, die hamburgers bakte in de Quick om zijn studies te betalen en daar zijn vrouw leerde kennen. Op die manier heb ik gemerkt dat mensen bij mij iets begonnen te voelen, ik werd meer dan een goed bestuurder. Het klopt ook dat ik al eens foto’s deel van Geertrui en de kinderen. We hebben daar thuis lang over gediscussieerd, en ik vind het belangrijk dat ze zien dat ik een erg modaal gezin heb.”

Herman De Croo (Open Vld) waarschuwt altijd: ‘Wie zijn schone was toont, moet niet klagen wanneer ze in zijn vuile lakens gaan snuffelen.’

“Mijn kiezers mogen toch wel weten wie ik ben? Mijn vrouw is mijn belangrijkste raadgever, dat wil ik niet verbergen. Ik heb mijn emotionele en mentale stabiliteit aan haar te danken. In het begin, toen ik Geertrui thuis voorstelde, was dat voor ons echt wel spannend. Want zij heette niet Nora of Sara, maar Geertrui, en wat is er Vlaamser dan die naam? (lacht)

“Ook bij haar thuis lag onze relatie gevoelig. Haar ouders wilden natuurlijk weten in welke mate hun dochter carrière kon maken en zichzelf kon zijn. Bij ons thuis waren ze niet echt afwijzend, maar vroeg mijn moeder wel: ‘Zijn er geen mooie, Marokkaanse meisjes?’ Een Marokkaans meisje had zeker ook gekund, maar je kiest niet op wie je verliefd wordt. Gelukkig is het heel snel ontdooid. Nu is mijn moeder erg trots op haar mooie, Vlaamse schoondochter. (mijmerend) Wij waren toen zelf zo verliefd dat we de verschillen niet eens opmerkten. There was sun­shine all day long.”

Hebt u voldoende tijd voor uw gezin?

“Welke ouder zal zeggen dat hij zijn kinderen genoeg ziet? Neen, ik zie hen niet genoeg. Ik probeer wel voorspelbaar te zijn voor mijn zonen: ze weten dat ik hen elke ochtend naar school breng, en op zondag proberen we enkele uren vrij te maken voor ons viertjes. Wat ze echt haten, is dat ik wanneer ik bij hen ben, op mijn gsm tokkel of wat telefoontjes doe. Dan sleuren ze mijn telefoon wel eens uit mijn handen en verstoppen ze hem. Op zo’n moment spannen ze ook samen om dat plannetje te doen slagen.” (lacht)

U hebt zelf een jongere broer die al veroor­delingen opliep voor drugsbezit, winkeldiefstal en valse naamdracht. Voelt u zich daar verantwoordelijk voor?

“Met vier van mijn zussen en broers gaat het uitstekend, maar mijn jongere broer heeft het moeilijker. Net voor de verkiezingen is hij veroordeeld, en de pers heeft dat meteen breed uitgesmeerd. Hij probeert nu weer aan te haken, en ik vind dat je je familie nooit mag laten vallen. Ik probeer dus mijn inzichten met hem te delen, en mijn ouders zijn er ook altijd voor hem geweest.

(ineens in vijfde versnelling) “Ik deed op zesjarige leeftijd al de inkopen thuis. Al mijn broers, zussen, neven en nichten heb ik op school ingeschreven, en ik bracht en haalde hen elke dag. Mijn vader werkte ’s nachts, als betonpolierder bij een aannemer, en die moest rusten overdag. Ik las ook al de brieven van de stad en de overheid en probeerde alles zo goed en zo kwaad als mogelijk te regelen. Of ik mij verantwoordelijk voel voor mijn broer? Natuurlijk stel ik mij de vraag: hadden we dat kunnen vermijden? Ik blijf het antwoord schuldig.”

Wilde u dan nooit ofte nimmer revolteren? Bent u altijd een streber geweest?

“In het woord ‘streber’ zit voor mij te veel individualisme. Ik ga niet over lijken, ik doe gewoon mijn best. Het meest revolutionaire wat ik ooit gedaan heb, is politicus worden. Ik ben weggegaan bij het consultancykantoor Deloitte, en heb een job met een vast contract en een Alfa Romeo opgegeven voor de onzekerheid van de politiek. Mijn ouders snapten daar niks van.

“Papa zegt nog altijd: ‘Toen ik hier aankwam, kreeg ik ingeprent dat elke jonge gastarbeider moest opletten voor de politie, en nu, nu is mijn zoon de burgemeester en de baas van de politie.’ Hij kan dat niet vatten. Voor hem is dat de grote sprong voorwaarts. Terwijl hij in mijn ogen de grote sprong heeft gemaakt, van Marokko naar de Mussenwijk. Mijn sprongen zijn veel, veel kleiner dan die van hem.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234