Dinsdag 13/04/2021
20171120 Antwerpen Belgie, Hugo Camps Beeld Bob Van Mol
20171120 Antwerpen Belgie, Hugo CampsBeeld Bob Van Mol

Column

Ik wil niet wakker liggen van de dood, maar dat blijft een utopie

Hugo Camps (1943) is journalist, schrijver en De Morgen-columnist.

Waar ik dit jaar wakker van heb gelegen? Van mezelf. Van de butsen en blaren in dat vermoeiende ego. Met het diepste verlangen overal doorheen te kunnen snurken. Niets meer te weten, geen valse dromen, geen fata morgana’s. Leven zonder spiegelbeeld.

Maar dat lukt niet.

Midden in de nacht is er ergens een motortje dat aanslaat in mijn kop en een mix van angst en onrust ontketent. Vrouwen en kinderen komen voorbij, ik dool van woestijn naar sneeuw­vlakte, waan me in een schutters­putje in Vietnam. En nog frequenter: de siddering van een misgelopen deadline voor de krant. Het gevoel overal te laat te komen: in de krant, in de liefde, bij de dokter. Mijn wakkere nachten zijn een gesel van schuld en spijt.

Grote mensen liggen wakker van onrecht en discriminatie, van bezit en carrière­sprongen, ook een vergissing. Want in de nacht zijn er geen grote mensen meer. Dan is iedereen weer kind. Ongewapend tegen demonen en verzinsels.

Ik wil niet wakker liggen van de dood, maar dat blijft een utopie. Uiteindelijk bespringt ze je toch en begint het knagen in een aanzienlijke portie zelf­medelijden. Wakker liggen zou ontoegankelijk moeten zijn voor de dood. Het moet zich afspelen tussen geliefden, in een tango van geduld en verwondering. Nog liever in de staat van gewichtloosheid, ontdaan van tijd en ruimte. Het niet willen weten als essentie.

Wakker liggen is altijd het toebrengen van leed aan jezelf. Een vreugde­dansje is er zelden bij. En er is de nutteloosheid van het inter­mezzo: niets wordt opgelost, het ongemak wordt almaar groter in de spiegeling van het plafond. Alles wat niet vergeten wil worden, valt over je heen. Woelen helpt niet, stil­liggen ook niet, Het is een vorm van ontvreemding.

Gelukkiger word je er niet van.

Meestal lig je wakker van iets uit het verleden, een tekort, een flater, de hel van gemiste kansen. Toekomst­gericht is het nooit. Het is herkauwen van de werkelijkheid. En wat schiet je daar dan mee op? Helemaal niets. Het is een straf die we niet verdiend hebben.

Je zou willen zeggen dat je wakker ligt van het leed in de wereld, maar dat is te ver weg. Tot noblesse komt het niet.

Tot humor ook niet. Ik ken niemand die tijdens het wakker liggen aan de schater gaat. Het is ook niet het tijd­stip voor plezier en vertier. Het ontbreekt bovendien aan getuigen van de gezamenlijkheid. Dan is ieder animo ten dode opgeschreven.

De sociale dimensie ontbreekt, wakker liggen kun je niet delen. Het is de akeligheid van het alleen zijn. Zou een muziekje helpen? Even Nat King Cole draaien? Je begint er niet aan, want niemand ligt samen met jou wakker. Het enige wat helpt, is opstaan en een ei bakken. Maar het is nog zo vroeg en donker, zo geluidloos.

Je kunt alleen hopen op de slaap die terugkeert, maar dat is wachten op Godot. Wakker liggen: je moet het uitzitten, in woelen en wroeten.

Met als laatste vraag: moeder, waarom leven wij?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234