Vrijdag 03/12/2021

'Ik wil mijn grote muil niet langer delen met de mensheid'

Onlangs kondigde Tom Helsen aan dat hij stopt met optreden en enkel nog muziek zal schrijven voor anderen. Tournee geschrapt. Nieuwe cd opgeborgen - tot vandaag, want u kunt hem gratis downloaden op onze site. Voor de rest is hij er klaar mee: 'Ik ben het beu om uitgemaakt te worden voor omhooggevallen zak.'

Tom Helsen heeft in Vlaanderen achttien radiohits na elkaar gehad, en met 'Sun in Her Eyes' scoorde hij zelfs internationaal in Nederland en Polen. Een van zijn andere nummers werd - gecoverd door een plaatselijke boysband - een hit in Portugal. En met zijn vorige cd deed hij wat niemand ooit voor mogelijk had gehouden: Helsen kreeg Barbara Dex op Studio Brussel. Maar nu wordt alles anders. Geen optredens meer. Geen interviews, ook. In plaats daarvan gaat hij songs schrijven voor anderen.

We spreken elkaar in een café op de Antwerpse Dageraadplaats, en Helsen ziet er buitengewoon ontspannen uit. "Ik ben zo slim geweest om vijf dagen voor ik het nieuws bekend maakte mijn gsm-nummer te veranderen, omdat anders elke journalist aan de lijn zou hangen. Tot voor kort wist elke redactiemedewerker, diens broer, zus en grootmoeder hoe ze me konden vinden. Het voorbije jaar heb ik me bewust uit de media gehouden, maar zelfs dan werd ik nog iedere week gebeld voor een interview links of een televisieprogramma rechts. Of ik daar een mening over had, of ik ginder een nummerke wilde komen spelen. Maar wie kan het in godsnaam wat schelen wat ik over - bijvoorbeeld - de politieke crisis te melden heb? Enfin, mijn manager heeft de hele media over zich heen gekregen, maar zelf heb ik er weinig van gemerkt. Ik hoorde wel dat er meteen flink geroddeld werd in het circuit. De meest idiote dingen eerst, natuurlijk. Dat ik ermee ophield omdat ik te weinig succes had. Dat ik problemen met mezelf heb en gefrustreerd rondloop. Vlaanderen blijkt zo klein als het roddelcircuit er groot is. Vandaar dat ik dit laatste interview met jou wil doen. Om de mensen die van in het begin van mijn muziek hielden uit te leggen hoe de vork in de steel zit."

Elf jaar geleden heb je een cd gemaakt die Tom Is Doing Great heette. De nieuwe heb je Tom Is Doing Great Again gedoopt, waarmee de cirkel rond lijkt. Wist je voor je aan de opnamen begon dat het je laatste zou worden?

"Nee, maar de gedachte was wel al een jaar of vier aan het sluimeren. Het feit dat ik op het hoogtepunt van mijn persoonlijk succes een cd opnam waarvan de nummers uitsluitend door vrouwen werden gezongen was eigenlijk ook wel een signaal. Niemand doet zoiets. Maar ik wilde gewoon weten hoe het zou klinken als andere mensen mijn liedjes zouden zingen. En vooral: ik wilde verdwijnen. Ik heb een grote muil, maar ik wil die niet langer delen met de mensheid. Ik heb geen zin meer om een bekende figuur te zijn, want elke keer als ik mijn mond opentrek wordt er gesteigerd. Dat hangt me fameus de keel uit. Dus wil ik enkel nog achter de schermen werken. Daar haal ik sowieso mijn grootste plezier uit."

Goed. Maar waarom nu? Wat is er veranderd?

"Elke artiest, en ik was ook zo, heeft bevestiging nodig. Ik ben destijds het podium opgestapt omdat ik behoefte had aan aandacht. Kijk naar mij. Dat is een soort ongeschreven wet in de popmuziek. Je hebt als artiest gewoon een minimum aan aandacht nodig om je goed in je vel te kunnen voelen. Anders blijf je een leven lang in je slaapkamer spelen. Ik heb altijd een goede carrière gehad, maar ik ben nooit het soort muzikant geweest bij wie elke zaal systematisch was uitverkocht. Dat hoéft ook helemaal niet. Ik voelde me goed bij wat ik deed, en bouwde rustig verder. Alleen: de adrenalinekick die ik vroeger voelde terwijl ik aan het optreden was, is de laatste drie, vier jaar helemaal weggeëbd. Ik voelde het gewoon niet meer. Ik heb twee keer op TW Classic gestaan. De tweede keer stonden er al 25.000 mensen voor het podium. Mooi weer. Fijne sfeer. Maar ik voelde geen enkele spanning. Er waren nog welgeteld twee nummers waar ik zelf iets bij voelde. Dan moet je je conclusies trekken. Ik heb toen nog een keischone recensie van jou gehad. Dat kan ik nu trouwens ook wel zeggen: ik heb je vroeger altijd een eikel gevonden omdat je zo'n groot bakkes had tegen muzikanten. Tot een vriendin me achteraf zei dat jij en ik eigenlijk twee dezelfden zijn. We lokken extreme meningen uit. Ofwel vinden ze ons fantastisch, ofwel vinden ze ons assholes. Toen ze dat zei heb ik daar lang over nagedacht, en eigenlijk herken ik veel van jou in mij. Het was typisch iets voor mij om je één keer bezig te horen en op basis daarvan te concluderen dat je een klootzak bent. Maar nu ik je beter ken, vind ik je een geweldige mens. Daardoor weet ik nu ook dat veel mensen mij pas zullen leren waarderen zodra ze me wat beter kennen. Niet via een interview op de radio. Maar gewoon: door op café samen een pint te pakken."

Wat ik niet snap is dat je belang hecht aan wat anderen van je vinden. En je daarnaar schikt, bovendien.

"Ik heb altijd een olifantenhuid gehad, maar de voorbije maanden is er iets geklikt in mijn hoofd. En inderdaad: nu heb ik er moeite mee als mensen me een asshole vinden. Ik heb nogal wat vrienden bij de VRT. Een daarvan is de verantwoordelijke voor de muziek in de meeste televisieprogramma's. Het verhaal doet al jaren de ronde dat we samen poepen. Een typisch voorbeeld van Belgische bekrompenheid: je kunt als man kennelijk niet met een vrouw bevriend zijn zonder dat daar seks aan te pas komt. Dus niet alleen kreeg ze voortdurend de vraag wat ze in godsnaam zag in een gast als ik, maar op de koop toe werd beweerd dat ik iets met haar had om vaker op tv te kunnen komen. Al dat achterbaks geroddel, dat is om de muren van op te lopen. Het raakt me gewoon meer dan vroeger. (zucht) Misschien ben ik gewoon soft aan het worden. Maar het is de opeenstapeling van al die kleine irritaties die me hebben doen besluiten om mijn leven een andere wending te geven."

Je haalde het zelf al aan: je bent altijd een man van uitgesproken meningen geweest. Mij lijkt dat eerder een voordeel als artiest. Wie gevat uit de hoek kan komen heeft de lachers alvast op zijn hand.

"Dat denk ik ook. En toch heb ik de indruk dat er voor een artiest als ik geen plaats is in Vlaanderen. Bij mij is er geen verschil tussen hoe ik op de radio praat, en hoe we hier nu op café met elkaar bezig zijn. Als ik om me heen kijk naar artiesten die ik goed ken, merk ik toch dat ze zich heel erg inhouden op de radio. Omdat ze zo sympathiek mogelijk willen overkomen. Daar is niks mis mee. Maar ik ben zo niet. Ik wil echt zijn in alles wat ik doe, en kennelijk kan dat niet. Ik heb afgelopen zomer een interview gegeven op Studio Brussel. Ik had gezegd dat ik alleen nog simpel opgenomen singer-songwriterplaten wilde maken, en nog louter in kleine zaaltjes zou spelen."

Eigenlijk gaf je te kennen dat je geen succes meer wilde, toen.

"Voilà. Maar heel veel mensen zijn over die uitspraken gestruikeld, en de dag nadien heb ik besloten om te stoppen. Mijn promomadam had dat interview ook gehoord. Ze zei letterlijk: het kan zijn dat er minder mensen naar je concerten komen omdat ze je antipathiek vinden. En op één seconde was de beslissing genomen. Als mezelf zijn voor mij een fin de carrière betekent, dan is dat maar zo."

Het steekt dat mensen je arrogant vinden hé?

"Ja. Omdat dat woord voor mij synoniem staat voor je beter voelen dan iemand anders. En dat heb ik nooit gedaan. Ik ben het beu om elke vijf voeten te worden uitgemaakt voor een omhooggevallen zak, terwijl ik dat niet ben. Ik heb gewoon een grote mond. Punt. Maar goed. Je zult me dus niet gauw meer op de radio horen. Ik wil gewoon gelukkig worden in mijn eentje. Ik heb nu de luxe dat ik momenteel zo veel voor anderen schrijf dat ik zowel mijn concerten als mijn platenverkoop kan laten vallen. Ik merk dat veel mensen niet snappen dat ik dit allemaal opgeef. En ik geef toe, het is een droomjob. Maar ik heb die droomjob vijftien jaar gedaan. Dat is wel voldoende. Als je je gevoel volgt, kun je je nooit vergissen."

Heb je zelf een verklaring waarom je geen voldoening meer haalde uit de optredens?

"Ik heb lange tijd gedacht dat het podium mijn natuurlijke habitat was. En dus wilde ik daar zelf ook staan. Maar door de jaren betrapte ik mezelf er alsmaar vaker op dat ik toch het gelukkigst was als ik thuis nummers kon zitten schrijven. Als ik een goede melodie vond, liep ik de rest van de week rond alsof ik de lotto gewonnen had. Dan ging ik zuipen en feesten. Die melodie dan zien uitgroeien tot een echte song, gaf ook een enorme voldoening. Maar alles wat er achteraf bij kwam kijken - repeteren, interviews geven, opdraven bij radiozenders, concerten geven - begon ik als een opdracht te zien. Ik voelde me daar niet meer goed bij. Mijn grootste plezier is schrijven, en ik weet sinds mijn vrouwenplaat dat ik er evenveel van geniet als de songs achteraf door iemand anders worden gezongen. Dat maakt gevoelsmatig geen enkel verschil. Pas op: mijn drive om de wereld met mijn nummers te veroveren is even groot. Alleen wil ik het zelf niet meer doen. Ik wil niet meer rondtoeren en spelen. Dat mogen mijn nummers zélf doen. Ik wil mijn kinderen zien opgroeien. Thuis zijn. Mijn geluk wordt bepaald door mijn gezin. Daarmee is wat ik nu doe een droomcombinatie: ik schrijf thuis, en kan mijn kinderen elke dag afhalen van school. Geloof me: dit is geen midlifecrisis of een andere bevlieging."

Niettemin: de tournee die je nu hebt afgelast was eerst wel aangekondigd. Dus ik ben dan toch geneigd te denken dat je een impulsief mannetje bent.

"Het is een beetje zoals een echtscheiding: je weet dat er iets negatiefs aan het sluimeren is, en dat je beter af zou zijn met iemand anders. Maar tegen beter weten in blijf je toch doorgaan. Tot op een gegeven moment die ene druppel valt die de emmer doet overlopen. En dat interview op Studio Brussel was voor mij de druppel. Ik heb geen zin om na elk gesprek nog eens uit te leggen wat ik bedoel. Eerlijk gezegd: zodra de beslissing genomen was, viel er een enorme last van mijn schouders. Ik voel me bevrijd. Ik spring ook niet in het ijle, hé. Ik heb nummers zat. Het komt er nu gewoon op aan om die bij de juiste artiesten te krijgen. Dat is een heel nieuwe wereld voor mij, maar als je één keer een voet tussen de deur hebt in dat circuit, ben je vertrokken. Ik sta nu al veel verder dan ik ooit zou durven dromen, alleen kan ik het me op dit moment nog niet veroorloven om al namen te noemen. Ik zou het liefst van al een wereldhit hebben zonder dat iemand daar iets van weet. En dat is - in alle bescheidenheid - een realistisch scenario. Het hoeft niet eens nu te gebeuren, maar ooit komt het ervan. Ik ben nooit aan pensioensparen begonnen omdat ik ervan uitga dat ik voor mijn zestigste prijs heb. Ik heb dus nog vijfentwintig jaar. Als het zover is, ben je welkom in het zwembad van mijn Hugh Hefner-paradijs. En als het niet lukt mag je een cola komen drinken in mijn plonsbadje. (lacht)"

Had je je pakweg tien jaar geleden kunnen voorstellen dat je op eigen initiatief een punt achter je carrière zou zetten?

"(denkt na) Drie jaar geleden heeft Bob Savenberg al voorspeld dat ik vroeg of laat achter de schermen zou gaan werken. Ik heb hem vandaag nog een berichtje gestuurd om te zeggen dat hij gelijk had. Eigenlijk had ik maar twee dromen toen ik begon. Ik wilde a) kunnen leven van mijn muziek en b) de hokjesmentaliteit van de radio's doorbreken. Ik vond dat mijn nummers zowel op MNM, Studio Brussel, Q Music, Radio 1 en Radio 2 gedraaid moesten kunnen worden. Een vreemd genoeg ben ik een van de vijf Belgische acts die daar ook echt in geslaagd zijn. Je hebt Milow, Hooverphonic, Novastar, Ozark Henry en ik. And that's it."

Hoe komt dat, denk je?

"Geen idee. Ik heb nooit in functie van de radio geschreven, en mijn muziek er ook nooit voor aangepast. Maar niemand gelooft dat. Toen ik op Studio Brussel zei dat alles wat ik maak blijft hangen, werd dat meteen als arrogant afgedaan. Terwijl: het is gewoon zo. Ik ben zo geboren. De ene was al wat groter dan de andere, maar in totaal heb ik achttien radiohits na elkaar gehad. Wat moet ik dan zeggen? Dat het moeilijk gaat? Dat ik geluk heb gehad bij elke single? Maar dat wil nog niet zeggen dat ik me beter voel dan iemand anders, hé. Alleen: in Vlaanderen ben je dan meteen een dikke nek. En dat komt me de strot uit."

Hoe groot is de kans dat je over een paar jaar een comeback maakt?

"Negenennegentig procent van de comebacks en de reünies in de popmuziek zijn ingegeven door financiële overwegingen. Ik zie mezelf alleen nog opnieuw op het podium stappen als mijn kinderen geen eten meer hebben. Dan zal ik al mijn eergevoel opzijzetten en doen wat ik niet graag meer doe om hen een beter leven te geven. Maar voor de rest zal ik mijn bestaan als publiek figuur niet missen. Kijk: er hangen voordelen vast aan een bekende kop hebben, maar het zijn geen voordelen die echt waarde hebben. Je mag overal gratis binnen, je krijgt gratis drank en gratis kledij, iedereen vind je grappig en mensen denken een uur na over een openingszin voor ze je durven aanspreken. Daar moet je echt geen Koen Wauters voor zijn. Iedereen die op een podium staat maakt precies hetzelfde mee. Ik weet dus hoe het voelt om een hele avond geviseerd te worden op café. En dat heb ik wel zo'n beetje gehad intussen. Ik wil op zoek naar echte gesprekken met echte mensen. Naar dingen die wél waarde hebben. Ik wil niet dat de wijven mij geweldig vinden omdat ik muzikant ben."

Dat is anders precies de reden waarom de meeste muzikanten op een podium kruipen. Om zoveel mogelijk vrouwen in bed te krijgen.

"En dat werkt. Je kunt je niet voorstellen hoeveel succes je als muzikant hebt bij de vrouwen. Het is echt te zot om los te lopen: ze vinden je allemaal om ter sympathiekst. Ik ben een wijvenzot, maar ik bedrieg mijn vrouw niet. Als ik één keer over de schreef ga, smijt ze me buiten."

Ik heb geen vragen meer. Tijd voor je famous last words.

"Ik voel me veel beter in mijn vel, nu. Ben eindelijk gelukkig, nu. Tom is doing great again."

Tom is doing great again van Tom Helsen is vanaf vandaag gratis te downloaden via www.demorgen.be/tomhelsen.

˚Helsen doet wel een warme oproep om tien euro te storten ten voordele van SOS Kinderdorpen.

˚Op 21 december speelt Tom Helsen in de Leuvense stadsschouwburg zijn laatste optreden met gasten als Hannelore Bedert, Kris Wauters, Marike Jager, Jef Neve en Mathias Sercu.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234