Vrijdag 16/04/2021

Fotografie

"Ik wil kinderen leren spreken met beelden"

Voor haar vorige expo 'Kleine ARTiesten' werkte Raes al samen met jongeren. Beeld Evy Raes
Voor haar vorige expo 'Kleine ARTiesten' werkte Raes al samen met jongeren.Beeld Evy Raes

Fotografe Evy Raes pleit in deze tijden van Instagram en Snapchat voor een andere manier van fotograferen. Ze ijvert voor beeldgeletterdheid bij kinderen en het gebruik van beelden in de les wiskunde. "Kinderen moeten leren lezen, schrijven en spreken, niet alleen met woorden maar ook met beelden." Haar project Beeldcoach loopt vanaf september in Antwerpse scholen.

"We leven in een wereld waarin foto's hét communicatiemiddel zijn geworden", zegt fotografe Evy Raes (33). "Kleine kinderen groeien op met iPads. Op Facebook reageren mensen met foto's. Woorden zijn niet meer nodig. Er wordt dus vooral met beelden gecommuniceerd en we zijn niet langer louter ontvangers, maar ook zenders van beelden: er is een explosieve groei van wat men de user generated content noemt."

"Tegelijk wordt er zo weinig ingezet op het creatief en bewust omspringen met het medium fotografie. Ik merk ook dat men heel vaak angstig reageert op die beeldenstorm: men is veel bezig met preventie en wil kinderen beschermen tegen schadelijke beelden. Maar de positieve kant, de aandacht voor het creatieve, ontbreekt. Ik wil kinderen daarom stimuleren om zelf te fotograferen en fotografie als een tweede taal aan te leren."

Evy Raes. Beeld dm
Evy Raes.Beeld dm

Spelen met fotografie

Eerder al toerde Raes langs Vlaamse scholen met 'Pablo de kever', een serie workshops waar leerlingen spelenderwijs bijvoorbeeld rond mobiliteit werkten: ze trekken op pad met een camera en bedenken - mét beelden - oplossingen voor het verkeer.

In 2013 publiceerde Raes het boek 'Kijk. Spelen met fotografie', een gids die kinderen op een plezierige manier leert omgaan met een camera. In oktober volgt 'Leren met beelden', een gids voor leerkrachten, die Raes in samenwerking met Mediawijs maakt, het Kenniscentrum voor Mediawijsheid van de Vlaamse Overheid.

Maar Raes ziet het breder. "Voor de stad Gent heb ik een proefproject uitgewerkt waarin ik werk met beelden voor de rekenlessen over breuken. We weten allemaal uit ervaring hoe abstract breuken worden voorgesteld. Ik laat kinderen zelf breuken in beeld brengen, onder andere met foto's. Zo wordt enerzijds de breuk visueel vertaald, anderzijds raken de kinderen veel meer betrokken. Uit onderzoek blijkt dat kinderen met leerproblemen op deze manier een extra steun krijgen. Kinderen leren ook makkelijker optellen aan de hand van foto's en het is ook een steun bij de lessen over zinsbouw, wereldoriëntatie en mode."

Het project 'Beeldcoach', waarbij leerkrachten worden opgeleid om beeldtaal te gebruiken in de vakken wiskunde en Nederlands, start volgende maand in vier Antwerpse lagere scholen van de diverse netten.

Voor een van haar meest tot de verbeelding sprekende projecten werkte Raes in mei samen met 23 leerlingen van het vierde jaar in het Antwerpse Sint-Lievenscollege. Een maand intensief werk leidde tot de expo 'Kleine ARTiesten' in de school zelf. "Dat was een dynamo3-project, met subsidies van de Canon Cultuurcel", zegt de fotografe. "Ik vroeg aan de leerlingen om te verbeelden wat volgens hen op school of in de buurt niet zo goed was. Dat waren pijnpunten als zwerfvuil en pesten."

"Eerst moesten ze nadenken over wat ze wilden uitbeelden. Daarna werd van hen een scan gemaakt in een bepaalde houding en werden ze als een 3D-poppetje van zo'n zes centimeter uitgeprint. Elk poppetje werd door de leerling zelf geschilderd. Naar het voorbeeld van de Britse kunstenaar Slinkachu hebben ze telkens een piepklein tafereel op een door hen gekozen locatie gemaakt dat ze dan met macrofotografie in beeld brachten. Zo werden de leerlingen image makers in plaats van image takers. Het enthousiasme was groot, bij leerlingen en leraar."

null Beeld Evy Raes
Beeld Evy Raes
Aan de hand van microtaferelen met kleine poppetjes werden pijnpunten als pesten en zwerfvuil uitgebeeld. Beeld Evy Raes
Aan de hand van microtaferelen met kleine poppetjes werden pijnpunten als pesten en zwerfvuil uitgebeeld.Beeld Evy Raes

Herinneringen losweken

Als ik aan Evy Raes vraag wat het verband is tussen haar fotoboek 'Kom binnen!' (2013), met interieurs waar de tijd een halve eeuw heeft stilgestaan, en haar huidige projecten antwoordt ze: "Ik wil mensen betrekken in mijn fotografie. Toen ik al twee jaar bezig was aan mijn boek 'Kom binnen!', besefte ik plots dat ik eigenlijk het huis van mijn eigen grootmoeder aan het fotograferen was. Het gaat om foto's die herinneringen losweken - bij iedereen.

"Ik wil in mijn fotografie altijd mensen betrekken: ik probeer te denken vanuit de kinderen met wie ik werk en ik probeer evengoed in het hoofd te kruipen van alzheimerpatiënten om zo te begrijpen hoe hun ziekte hun manier van kijken beïnvloedt."

Evy Raes is al enige tijd bezig met dementie, zowel bij ouderen als jongeren. "Tot nu toe is dementie altijd van buitenaf gefotografeerd: een gezicht in een kamer, bijvoorbeeld. Ik kan me daar moeilijk mee identificeren. Ik werk nu samen met expertisecentra om te weten te komen hoe mensen met dementie kijken. Vooral jong dementerenden beseffen heel goed wat de ziekte met hen doet. Aan de hand van hun getuigenissen probeer ik een fotografische wereld te creëren die toont hoe zij zelf zien: een zwarte tegel is een barrière, een barst in een tegel kan een spin zijn. Zulke foto's kunnen hen ook aansporen om over hun ervaringen te praten. Ik probeer dus te kijken met mijn hersenen, niet met mijn ogen."

Meer info: evyraes.com, mediawijs.be en canoncultuurcel.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234