Dinsdag 19/11/2019

'Ik werk alleen nog met aardige mensen'

Iedereen houdt van Helen Mirren. Waar generatiegenote Meryl Streep fervente voor- en tegenstanders heeft, kan Mirren rekenen op warme liefde van fans van alle leeftijden. Toen ik mijn moeder (even oud als de actrice) over dit op handen zijnde interview vertelde, knikte ze geestdriftig. "Ja, die dame uit Prime Suspect! Ik vind haar erg goed." Mijn stiefvader bromde instemmend van achter zijn krant.

Maar de mooiste reactie was die van een 21-jarige vriend. Normaal gesproken is hij alleen enthousiast te krijgen over Kate Upton en andere acterende bikinimodellen. Nu werden zijn ogen echter groot. "Helen Mirren? Dé Helen Mirren?" En toen begon hij te blozen, ongelogen waar. Hij bleek dol op de Dame te zijn. Let wel, ze wordt volgend jaar 70.

In levenden lijve had ze hem niet teleurgesteld. Ze draagt een rode jurk en hoge hakken met een panterprint, en die staan haar goed.

Het is evenwel niet iets dat Madame Mallory zou dragen, de stijve, Franse restauranteigenaresse die Mirren speelt in haar nieuwe film The Hundred-Foot Journey. Mallory heeft een Michelinster en streeft al jaren naar een tweede. Als pal aan de overkant van haar etablissement een Indiase familie een restaurant opent, vindt ze dat uiteraard een verschrikking. Uiteindelijk komt alles goed, want Lasse Hallström regisseerde, en die weet wel wat een feelgoodfilm is (zie zijn Chocolat en recenter Salmon Fishing in the Yemen). Ook op de aftiteling: Steven Spielberg en Oprah Winfrey, als producenten.

Madame Mallory is niet het voornaamste personage in de film, dat is de jonge Indiase kok Hassan Kadam, die valt voor de Franse souschef Marguerite. Maar Mirren steelt wel de show, samen met Om Puri, die de koppige Indiase pater familias Papa Kadam speelt. Wat maakte dat Mirren ja zei tegen de film? "Ten eerste: als Steven Spielberg belt - dat was mij nog nooit overkomen - dan is je interesse gewekt. Daarbij werd het grootste deel van de film in Frankrijk geschoten en dat vond ik geweldig. Ik hoopte ook een beetje dat ik mijn rol in het Frans zou mogen spelen, maar dat bleek niet het geval."

Mirren spreekt, ondanks dat het verhaal zich afspeelt in een Frans dorpje, in de film zelden Frans. Net als de andere Franse personages uit ze zich in het Engels, met Frans accent. Een Amerikaans publiek zou tenslotte maar schrikken van ondertiteling.

Tot verdriet van Mirren dus. "Ik was nogal francofiel toen ik jonger was. Alles wat Frans was, leek zo chic en mooi en elegant. Het enige dat beter was in Engeland dan in Frankrijk, was de muziek. Ik bedoel, Johnny Hallyday!? Maar de Fransen hadden beter eten, ze zagen er beter uit, hun haar was beter, ze waren gebronsd en knap. Wij Engelsen waren in vergelijking wit en vlekkerig en dik. Ik heb mezelf destijds Frans geleerd en een jaar in Parijs gewerkt met een experimentele theatergroep. Dus ik had altijd een klein geheim verlangen om een Franse actrice te zijn."

In Mirrens huidige voedselparade staat de Franse keuken niet meer bovenaan. Daar prijken frieten, geen Franse, maar Belgische en Spaanse. "Soms zou ik wel een restaurant willen openen dat alleen maar frieten heeft. En aardappelpuree. Ik hou van goede frieten. Om de hoek van waar ik verblijf als ik in New York ben, zit een tentje dat Belgian Fries heet. Je kunt er al die verschillende sauzen krijgen, fantastisch. Maar mijn favoriete gerecht komt uit Madrid, dat is friet waar ze een ei eroverheen breken. Door de hitte van de frieten stolt het. Dat geeft je een idee van het soort eten dat ik lekker vind."

Een beetje Brits, dat blijft ze ook in haar voorkeuren. Tijdens het interview drinkt ze thee met melk - thee die op aanwijzing van een assistente door de bediening extra sterk is gemaakt.

Mirrens bekendste rol kon niet Britser zijn: die van Elizabeth II in The Queen uit 2006. Ze won er een Oscar, Golden Globe en BAFTA voor. Maar Mirren heeft meerdere hoogheden op haar naam staan. Zo waren er Elizabeth I, Margaretha van Anjou, Charlotte van Mecklenburg-Strelitz en Cleopatra. In The Hundred-Foot Journey wordt er met een knipoog naar verwezen, als Papa Kadam onder aan het slaapkamerraam van Madame Mallory staat te foeteren: "Altijd maar daarboven, als een koningin of zoiets!"

Mirren denkt zich te herinneren dat het een van de vele geïmproviseerde teksten was, maar volgens Om Puri stond de grap al in het script. De Indiase acteur, die een al even koninklijke uitstraling en imposante carrière heeft, voelde zich desalniettemin zenuwachtig bij het vooruitzicht Mirren te ontmoeten.

"Ik was bang, geïntimideerd. Ik had haar werk gezien, The Queen. Een onberispelijke prestatie. Toen ik op de set kwam, was ze er nog niet, ze kwam pas een week later. Ik dacht na over hoe ik haar zou groeten, ik repeteerde dat in mijn gedachten. Op een dag was er tijdens de lunch opeens rumoer. Men zei: 'Helen is gearriveerd'. Ik liep naar haar toe, viel op mijn knieën en zei: 'Uwe hoogheid, ik groet u'. Ze trok me omhoog en omhelsde me. Dat was heel leuk."

Geen moederinstinct

Mirren heeft inderdaad niets van de froideur van de koningin of Madame Mallory. Anders dan de Britse majesteit lijkt ze ook niet bang om te zeggen wat er op haar hart ligt. Ze steekt niet onder stoelen of banken dat ze geen enkel moederinstinct heeft en sprak zich uit tegen het gebrek aan vrouwen in de filmindustrie en tegen de seksistische manier waarop ze als jonge actrice werd bejegend.

Bekend is ook het voorval waarbij ze vorig jaar, in haar tweede rol als Elizabeth II, uit het toneelstuk The Audience stormde. Buiten stond een groep trommelaars die haar het acteren onmogelijk maakte. In koninklijke krachttermen gaf ze hen te kennen dat het gedaan moest zijn met de herrie. Het liep allemaal goed af, later vertoonde Mirren zich zelfs in een T-shirt van het festival dat de trommelaars aan het promoten waren.

De actrice geeft wel toe dat ze niet altijd kan zeggen wat ze denkt. "Ik ben nu voorzichtiger dan vroeger. Omdat ik weleens in problemen ben geraakt door mijn mond open te doen. Een klein deel van wat je zegt kan gemakkelijk worden opgeblazen. Nou, ik probéér voorzichtig te zijn, maar ik ga vaak de mist in."

Bevreesd voor typecasting hoeft Mirren ondanks haar succesvolle koninginnen en andere hautaine types niet te zijn. Daar is haar cv veel te divers voor. Ze startte in het theater, waar ze iconische rollen als Ophelia en freule Julie had. De tv-serie Prime Suspect, waarin ze de no-nonsense rechercheur Jane Tennison speelde, maakte haar bekend bij het grote publiek. In haar films is ze onder meer te zien als huishoudster (Mrs. Wilson in Gosford Park), ongelukkige echtgenote (Georgina Spica in The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover) en actieheldin (Victoria Winslow in RED).

Mirren is nog volop aan het werk, maar ze kan terugkijken op een tot nog toe zeer geslaagde carrière. Als haar wordt gevraagd waar ze die aan te danken heeft, haalt ze haar schouders op. "Ik weet het niet. Ik heb geluk gehad. Ik kan geen andere reden bedenken, eerlijk gezegd. Ik heb geprobeerd om hard te werken. Maar ik ben lui, ik werk niet zo hard als ik waarschijnlijk zou moeten."

Geluk gehad

Heeft haar succes dan niets met talent van doen? "Natuurlijk, een beetje. Maar ik zou het aandeel van mijn talent niet groter maken dan ongeveer 45 procent. Ik heb gewerkt met briljante actrices en acteurs wier carrières een tijdje erg goed liepen en toen vervaagden. Dat gebeurt in mijn beroep."

Later in het gesprek relativeert ze haar zogenaamde luiheid. "Ik ben wel ambitieus, je moet gedreven zijn. Maar het ligt niet helemaal in mijn handen. Het is puur geluk als ik word gevraagd, ik moet afwachten." En dan kan zomaar ineens Steven Spielberg aan de telefoon hangen.

Over een van de recentste projecten waarvoor men Mirren vroeg, Woman in Gold, is ze duidelijk enthousiast. Ze speelt een erfgename van Adèle Bloch-Bauer, die werd geportretteerd in twee van Gustav Klimts bekendste schilderijen. Ryan Reynolds is haar advocaat. "Ik heb net de opnamen afgerond, het is een film over een geweldig onderwerp, de teruggave van kunst die werd geroofd door de nazi's. En ik mocht werken met de goddelijke Ryan Reynolds!"

Dan is het Mirrens beurt om zich als een jonge fan te gedragen. "Ik dacht: God moet erg tevreden over me zijn, dat ik de mogelijkheid heb gekregen om te werken met Ryan Reynolds. Heb je hem ooit ontmoet? Hij is zo fabulous! En knap, ook dat. Maar hij is gewoon een geweldige vent, het is zo leuk om bij hem te zijn."

Voor de roddelmachine nu volop gaat draaien over Mirren en de 37-jarige acteur: nee, ze is nog altijd gelukkig getrouwd met de Amerikaanse regisseur Taylor Hackford.

Volgend jaar wordt ze 70, ze heeft tientallen interessante rollen gespeeld en haar prijzenkast staat vol. Heeft Mirren nog ambities als het op haar werk aankomt? "Weet je, ik denk dat ik gewoon goed werk met aardige mensen wil doen. Mind you, dat wilde ik altijd al. Maar in het verleden vond ik het niet zo erg als ik met minder aardige personen werkte. Nu gaat het me wel na aan het hart. Omdat mijn tijd opraakt en ik die niet wil doorbrengen met verschrikkelijke mensen."

Tijd opraakt? Daar zegt ze wat. Dat het nog maar heel lang mag duren voor er een wereld zonder Helen Mirren is. Want daar lijkt niemand aan te willen denken.

'The Hundred-Foot Journey', vanaf 10 september in de bioscopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234