Maandag 14/10/2019

dagboek uit gaza

Ik weet dat ik naar stervende mensen kijk, maar het komt niet binnen. De afstand is te groot

Jan Franke. Beeld RV

Jan Franke is correspondent in Israël en de Palestijnse Gebieden. Hij werkt voor toonaangevende Nederlandse en internationale media. Sinds 2012 is zijn standplaats Tel Aviv.

Boven de Gazastrook stijgen rookwolken op. Witte rook van de brandende velden in Israël en dikke zwarte wolken van brandende autobanden vlak over de grens. Daar demonstreren tienduizenden Palestijnen op verschillende plekken langs het hek. Hun gejoel is hoorbaar, uit luidsprekers klinken flarden van de oproep tot het islamitisch gebed. Ik bekijk de mensenmassa vanaf een heuvel nabij Kfar Aza, een kleine kibboets langs de grens.

Geregeld klinkt een droge, scherpe knal, soms in salvo's. Dat zijn schoten van Israëlische sluipschutters die langs de grens staan opgesteld. Demonstranten die te dicht bij het met militair prikkeldraad omgeven hek komen krijgen traangas of een kogel. Sommigen gooien stenen en brandbommen naar de soldaten. Vanaf de heuvel zie ik de mensenmassa, maar het is te ver om met het blote oog hun gezichten te onderscheiden.

Het is alsof ik naar een vervreemdende film kijk. 800 meter verderop is een tankstation waar ik zojuist nog een prima cappuccino dronk. Op de radio hoor ik dat het dodental in de massa snel oploopt. 16, 33, 41, 55 doden, vele honderden gewonden. Er zijn minderjarigen bij. Ik weet dat ik naar stervende mensen kijk, maar het komt niet binnen. De afstand is te groot.

Mijn gedachten gaan terug naar enkele weken eerder. Toen stond ik aan de andere kant van het hek, in de Gazastrook. Het was in april, tijdens de derde week van protesten die de Gazanen organiseren om hun 'Recht op Terugkeer' op te eisen. Ze bedoelen dat ze willen terugkeren naar de gebieden waar hun voorouders deze week precies 70 jaar geleden uit werden verdreven tijdens de Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog van 1948. Dat is de officiële leus.

Mijn inschatting was dat eventuele onderhandelingen in eerste instantie zouden gaan over een verlichting van de Israëlische blokkade van Gaza. Maar ik had nog meer vragen en wilde het zelf meemaken, dus had ik een journalistenvisum geregeld.

Slingers in de broekzak

Met mijn Gazaanse collega Sami reed ik over stoffige wegen naar de noordelijke grens. We passeerden gezinnen op huifkarren, een groepje invaliden in rolstoelen en jonge jongens met shawls voor hun gezicht en slingers in de broekzak. Boven ons klonk het gezoem van Israëlische drones. Vlak over de grens hingen zeppelins met camera's aan lange kabels. Ik voelde me bespied.

We liepen door tentenkampen waar oude vrouwen boven open vuurtjes brood zaten te bakken. Dit was de achterhoede van de demonstraties en hier hielden de meeste mensen zich op. Er werd gedanst en gezongen. Een groepje scouts in uniformen stond opgesteld voor een muzikale mars naar het hek. Ze waren niet ouder dan 14. Een moeder keek toe.

De frontlijn was duidelijk aangegeven, een aarden wal die de Israëlische scherpschutters het zicht ontnam. Je kon hun olijfgroene helmen met het blote oog zien. Ook zij lagen achter een wal. Het open veld tussen ons was het front, zo'n 300 meter breed. Daar wachtte een verwonding, en mogelijk de dood. Zij die zich er durven te wagen behalen eer, in de Gazaanse context. Wie een stukje van het hek wist af te knippen was een held. Een paar jongens kwam aanlopen. Hun gezichten stonden serieus. Er klonk geweervuur. We vertrokken, want ik ben het voorzichtige type.

Op mijn heuvel nabij kibboets Kfar Aza dacht ik weer aan hen. Zouden zij in die mensenmassa staan? In de verte klonk een schot. Of die jongens nog leven, weet ik niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234