Woensdag 26/01/2022

‘Ik weet dat er altijd een plaats voor me zal zijn’

In de jaren ’70 en ’80 behoorde Joan Armatrading tot de meest succesvolle singer-songwriters van haar generatie en had ze hits met classics als ‘Rosie’, ‘Drop the Pilot’‚ en ‘Love and Affection’. Haar vorige cd - een bluesplaat, nota bene - werd bekroond met een Grammynominatie, en ook op het onlangs verschenen This Charming Life onderstreept de Britse zangeres dat ze nog lang niet is uitgeteld.

‘Ik draag zorg voor het talent dat ik heb meegekregen.’ DOOR BART STEENHAUT

Vlak voor ik aan Joan Armatrading (59) word voorgesteld, komt haar tourmanager vertellen dat ze me geen hand zal geven. Niet omdat de zangeres me te min vindt, maar omdat ze bang is dat ik te hard zal knijpen, waardoor ze vanavond in Den Haag geen gitaar zal kunnen spelen. Voor de rest is Armatrading vermakelijk gezelschap. Ze zit goed in haar vel, doet nog steeds wat ze graag doet, en is haar eigen baas. Volgend jaar viert ze veertig jaar carrière, en zopas bracht ze met This Charming Life alweer haar twintigste cd uit. Maar wanneer ik vraag in welke zin haar manier van songschrijven mettertijd veranderd is, moet ze daar toch lang over nadenken. “In grote lijnen schrijf ik vaak over dezelfde thema’s. In mijn geval: over mensen en hoe die zich tot elkaar verhouden. Over liefde en haat. En hoe het voelt als je een geliefde verliest. Het mooie is: iedereen ervaart dezelfde emoties op een heel andere manier, dus er blijven altijd nieuwe verhalen te vertellen. Voor mij zijn mensen een onuitputtelijke bron van inspiratie. Je kan naar het mooiste land ter wereld reizen, maar toch komt het pas écht tot leven als je er ook iemand leert kennen. Interactie, daar draait het om. Nu, dat wil niet zeggen dat ik al die nummers in een handomdraai klaar heb. Ik kan niet op bevel schrijven. Het is keer op keer geduldig wachten tot de inspiratie komt. Soms duurt het een jaar voor ik iets op papier krijg.”

In dat geval: nooit bang dat er op een dag niets meer zal komen? Dat de inspiratie voorgoed opdroogt?

Armatrading: “Nee. Mijn versie van writer’s block is dat ik soms gedurende een hele periode alleen heel middelmatige songs schrijf. En ik dwing mezelf om zelfs die helemaal af te werken. Nadien gooi ik ze meteen weer weg, omdat ik niet wil dat iemand ze ooit te horen zou krijgen. En dan, meestal heel onverwacht, ontstaat er plots een nummer waar ik wél trots op ben. Dan volgt er doorgaans een opwelling van inspiratie, en schrijf ik op een week of twee een hele cd bij elkaar. Zo gaat het altijd. Het komt er gewoon op aan om niks te forceren.”

Een carrière zoals de jouwe is vandaag bijna ondenkbaar voor een jonge artiest. Zijn er nieuwe zangeressen waarvan je denkt dat ze het in zich hebben om langer mee te draaien dan twee of drie singles?

“Amy Winehouse en Leona Lewis. Dat zijn goeie songschrijvers met een geweldige stem, en ze zien er ook geweldig uit. Ik weet wel dat Amy met wat probleempjes kampt, maar die heeft het echt. Ik ben compleet ondersteboven van Muse, een band waarvan je voelt dat ze ook lang mee zal gaan. Maar dat zijn uitzonderingen. Veel muzikanten scoren één hit, worden om de zoveel tijd gevraagd die nog eens op te voeren, en werken de rest van het jaar in een fabriek. Ik ben blij dat ik niet in die situatie zit. Ik schrijf graag. En ik geniet ervan om met nieuw materiaal de baan op te gaan, in plaats van uitsluitend op de oude hits terug te vallen.”

Heb je vandaag eigenlijk nog affiniteit met de nummers die je in de jaren ’70 en ’80 tot een ster hebben gemaakt?

“Zeker. Ik zal ‘Love and Affection’ blijven zingen tot ik sterf, en ik beleef er ook nog steeds plezier aan om ‘Drop the Pilot’, ‘My, Myself, I’ en ‘Rosie’ te zingen. Ik ben er apetrots op. Ik zou ze nooit de rug toe keren. Het zijn mijn kinderen. Ik ben zeer blij met het traject dat ik heb afgelegd, omdat ik me nooit heb moeten verloochenen. Ik ben geen sociaal dier dat alle feestjes afschuimt. Het enige wat me spijt is dat ik in al mijn naïviteit de rechten op een deel van mijn songs kwijt ben. Ik heb ‘Love and Affection’ wel geschreven, maar ik bezit het niet. Dat geldt voor zowat iedereen in die periode. We tekenden een contract zonder goed te beseffen wat erin stond. Het heeft jaren gekost voor ik het zelf in de gaten had. Dus als ik beginnende groepen een raad mag geven: neem van meet af aan een goeie advocaat onder de arm.”

Je vorige cd Into the Blues werd genomineerd voor een Grammy en kwam meteen op één binnen in de Amerikaanse Billboard bluescharts. In de hoesnota’s schreef je dat het een plaat was die je al je hele leven wilde maken. Waarom heb je er dan zolang mee gewacht?

“Ik schrijf altijd in heel uiteenlopende genres. Rock, jazz, blues, folk, en die zet ik dan doorgaans ook allemaal op één cd. Maar het was al heel lang een ambitie om een plaat op tenemen waar ik me uitsluitend op één stijl toeleg. Op Lover’s Speak had ik dat al een béétje gedaan. Daar baadden alle songs in een soortgelijke akoestische sfeer. En toen wilde ik een echte bluesplaat maken. Gewoon om te kijken of ik dat kon. want ik spring graag van het ene naar het andere. Ik dacht wel dat de cd zou aanslaan, maar dat ze zomaar vanuit het niets op één terecht zou komen, verraste me toch wel. This Charming Life is nu weer een coherente rockplaat. Ik kan geen twee keer hetzelfde doen.”

Ben je het ermee eens dat, omdat je in de jaren ’70 en ’80 een paar miljoen platen hebt verkocht, je de financiële vrijheid hebt om uitsluitend je eigen zin te doen?

“Nee, want dat is nooit anders geweest. Ik nam gewoon mijn cd’s op, en bezorgde ze vervolgens aan de platenfirma met de boodschap dat ze te nemen of te laten waren. Ik heb nooit gevraagd wat ze er van vonden. Voor mij is het vooral belangrijk dat mijn publiek wat aan de muziek heeft. Dat ze mijn songs kunnen gebruiken wanneer ze iets tegen een geliefde willen zeggen, en er zelf de woorden niet voor kunnen vinden.”

Heb je dat zelf ook wel eens, dat je makkelijker iets gezegd krijgt door er een nummer over te schrijven dan door het recht in het gezicht te gooien?

“Ik heb in het verleden zeker songs opgenomen om iets duidelijk te maken aan mensen die mijn naasten waren, ja. Maar al bij al schrijf ik zelden over mezelf. Dus als het lijkt alsof ik diep in mijn binnenste graaf, gaat het eigenlijk toch over iemand anders. Er zijn wel uitzonderingen. ‘My, Myself, I’, dat ben ik. ‘I’m Lucky’, ‘Blessed’ en ‘This Charming Life’‚ ook. Dat zijn teksten waarin ik mijn dankbaarheid uit over het leven dat ik gekregen heb. Eigenlijk is dat de rode draad door al mijn platen: de toon is uitgesproken optimistisch, omdat ik dat zelf ben. Ik heb een fantastisch talent meegekregen; het is mijn plicht om dat goed te gebruiken. Er zijn zoveel begaafde muzikanten geweest die hun talent vergooiden aan drank en drugs. Ik wil geen parodie worden.”

Hoe goed je platen vandaag ook zijn, inmiddels worden er geen miljoenen meer van verkocht. Frustreert je dat?

“Elke artiest die beweert dat het hem niet kan schelen hoe groot zijn publiek is, liegt. Ik wil zoveel mogelijk mensen bereiken. Maar dat heb ik zelf niet in de hand, dus het heeft geen zin om me erover op te naaien. En het zal me ook niet beletten om mijn uiterste best te blijven doen. Ik vind overigens dat het, ondanks de malaise bij de grote platenfirma’s, best een interessante periode is in de popmuziek. Een megaster als Lady Gaga vervult er haar functie. En Joan Armatrading ook. We moeten allemaal naast elkaar staan. Stel je voor dat er maar één artiest ter wereld was die altijd hits had. Dat zou verschrikkelijk zijn, toch? Vergelijk het met eten: als je elke dag je favoriete gerecht zou voorgeschoteld krijgen, zou het op de duur je oren uitkomen. Zo zie ik muziek ook. Hoe meer stijlen, hoe liever. En hoe meer muzikanten die stijlen vertolken, hoe interessanter. Ik maak me geen zorgen over de toekomst. Ik weet dat er altijd een plaats voor me zal zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234