Dinsdag 27/09/2022

opinie

Ik was voor het referendum en blijf voor het referendum

null Beeld ANP
Beeld ANP

Luc Pysson is voorzitter van de Belgisch-Oekraïnse Kamer van Koophandel.

Luc Pysson

Natuurlijk werd Oekraïne misbruikt in het Oekraïnereferendum in Nederland. Was het een voorwendsel voor burgerinspraak. Was er allerhande onduidelijkheid. En was het af en toe Europa liken of bashen. De initiatiefnemers gaven het toe: "Oekraïne kan ons niets schelen." Maar nog nooit is zoveel over Oekraïne met woord en wederwoord op een rijtje gezet in West-Europa. Niemand in Nederland kan nu nog zeggen dat hij niet weet dat Oekraïne in Europa ligt. De feitelijke argumenten blijven gelden voor het debat dat nog zal voortduren: geen zaken doen met een corrupt land, corruptie kan geïmporteerd worden in eigen land, alleen Oekraïense oligarchen en multinationals hebben er iets aan, Rusland is kwaad en bedreigt daardoor onze veiligheid en vooral, bevestigd, Oekraïne mag néiet toetreden tot de EU.

De Oekraïners hebben het absolute recht om zelf te bepalen met wie zij in zee gaan. Oekraïne is niet meer "het" Oekraïne van de Sovjet-Unie, maar is na vijventwintig jaar onafhankelijkheid volwassen geworden en heeft door haar Maidans aangetoond dat ze alle recht heeft op zelfstandigheid. De meeste Oekraïners beseffen dat het nog lang zal duren voor ze kunnen toetreden tot de EU. Hoe graag ik het mijn Oekraïense vrienden gun (al is het maar omdat ik geen gemotiveerde uitnodigingen meer moet schrijven), ook ik zie niet veel heil in een onmiddellijke toetreding.

De concurrentie in de EU is moordend. De Oekraïense export naar de EU nam al een stevige duik in 2015. Met de handelskamer voor Oekraïne proberen wij, dit jaar al vijventwintig jaar, uit te leggen waarom Oekraïne juist over de EU-grens waardevol is voor investeerders, importeurs en exporteurs. Ondanks de corruptie. Het was dikwijls water naar een heel zwarte zee dragen. Nu krijgen wij begrip en bijval. Bijval dan voor het niet wensen van Oekraïne binnen de EU. Als "grensland" ligt het niet te ver voor levering of voor afroeping van wat nog vlug moet aangepast worden. Met dezelfde joods-christelijke traditie, Europese verlichtingswaarden en democratische basisingesteldheid haalt het voordeel uit haar unieke, Europese niet-EU-situatie en vermijdt het de EU-prijsopdrijving die optreedt na een toetreding. Uniek, want in Oekraïne is er nog discussie, ook in het corruptiespel dat het onmogelijke soms nog mogelijk maakt, wat je van de rigide, grote broer niet kan zeggen. Wij hebben een tekort aan hoogopgeleide ingenieurs. Oekraïne een overschot. Van het soort dat de schepen, de tanks, de vliegtuigen en de raketten van de Sovjet-Unie maakte. Oekraïne heeft van de meest getalenteerde en innovatieve ICT-specialisten. Ze zwermen uit over de hele wereld maar ze blijven meestal werken vanuit Oekraïne.

Waarom moeten Johnson & Johnson, Atlas Copco of Volvo Trucks niet toegeven aan corruptie? Omdat ze massa hebben tegenover de grote oligarchen en de kleine ambtenaren. Ook waar wij als handelskamer massa creëren met het samenbrengen van onze exporterende kmo's en exporterende kmo's in Oekraïne, zien wij dat bureaucratische problemen worden opgelost zonder dat er moet geschuifeld worden met biljetten. De niet-teruggave van de Oekraïense btw-vrijstelling bij export hebben wij door voldoende export- en importmassa te compenseren binnen Oekraïne kunnen oplossen. Die btw maakt een internationaal prijsverschil van meer dan 20 procent. Twintig procent douanecorruptie was ook zowat het gemiddelde extra dat een Oekraïense importeur moest betalen in de importeconomie van Joesjtsjenko/Timosjenko. Wat minimum 30 procent werd in de exporteconomie van Janoekovitsj/Azarov. Nu is iedereen voorzichtiger geworden. De excessen verminderen. De ambtenaren houden rekening met een website Gabardoks (gabar betekent smeergeld in het Oekraïens), waarop anoniem corruptie wordt aangeklaagd. Er zijn nu de onafhankelijke Corruptie-Procureur en Business Ombudsman, bij wie zakenmensen corruptie kunnen aanklagen, én het Nationale Anti-Corruptie Bureau van Oekraïne (NABOe), dat parlementsleden-bankiers-zakenleiders aanpakt. De handelskamer pakt corruptie mee aan door gemonitorde en voldoende handels- en investeringspartners te selecteren. Door internationale handel. Niet met EU- of VS-subsidies. De transparantie en verdere democratiering van de hiërarchische maatschappij zal zich eerder voltrekken door een betere effectiviteit van de werkvloer dan door de enkele associatieparagrafen.

Wij kunnen Oekraïne helpen met het aanpassen van hun producten, diensten en aanpak voor EU-handel en investeringen, maar wij moeten vooral aanvaarden dat Oekraïne een volwassen natie is met verantwoordelijke mensen en serieuze bedrijven. Op Maidan hebben veel Oekraïners getoond dat zij hun plaats hebben gevonden in het wereldgebeuren. Dat ze het in Oekraïne willen waarmaken. Laat Oekraïne beslissen over Oekraïne, en niet Rusland, de Verenigde Staten of Brussel met haar "acquis communautaire". Eigenlijk wat Nederland heeft geuit met haar duidelijke "nee"-stem. Ik was voor het referendum en blijf voor het referendum.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234