Maandag 14/10/2019

'Ik was links en nu ben ik rechts'

Stemmen is meer dan een inbreuk op je zondagse vrije tijd. Dat is de boodschap die het KA Sint-Niklaas wil meegeven aan haar leerlingen. En dus wordt er, net als in heel wat andere scholen, geoefend voor de verkiezingen: 'Politiek is ingewikkeld'. Kim Herbots

Ik heb geen enkel idee." Nog een paar minuten en Kim De Jonghe (18) moet voor de allereerste keer het stemhokje binnen. "De stemtest op internet zei Groen, maar ik ben de dochter van een varkensboer. Ik denk niet dat ze dat thuis in dank zouden afnemen."

De Jonghe wordt samen met 124 andere laatstejaars van het KA Sint-Niklaas, een school van het Gemeenschapsonderwijs, klaargestoomd voor de allereerste verkiezingen van hun leven. Ze zijn niet alleen: talloze Vlaamse scholen organiseren dezer dagen debatten en nepverkiezingen.

Lokale politici staan te dringen om deel te nemen. Ook in Sint-Niklaas. "Het is de eerste keer dat we dit doen, maar het kostte geen enkele moeite om vertegenwoordigers van alle acht partijen te vinden om deel te nemen", zegt Ilse Bats, coördinator van het project.

"Het zijn hier ook spannende verkiezingen, nu Freddy Willockx de lijst niet meer trekt. De inzet is groot." Zo groot dat vertegenwoordigers van twee extra stadslijsten zich op de dag zelf nog spontaan aanbieden om mee te debatteren.

Gemeenteraad

Om te weten waar hun stem voor dient, imiteren de klassen voor het grote debat van start gaat een gemeenteraad. In 6 Humane Wetenschappen, de klas van Kim, gaat het er hevig aan toe.

De leerlingen zijn opgedeeld in partijen, de ene al groter dan de andere, net als in het echte leven. En dat dat consequenties heeft, ontdekken de leerlingen snel. "Maar mevrouw, dat is niet eerlijk", roept de kleinste partij tegen de leerkracht. "Hoe kunnen wij nu ooit een voorstel erdoor krijgen?"

Meteen is het doel van de verkiezingen duidelijk. "In feite vind ik het nog belangrijker dat leerlingen weten wat er met hun stem gedaan wordt en hoe een gemeenteraad precies werkt dan dat we ze louter informeren", meent Bats.

Het stemmen zelf gebeurt in twee rondes. Een keer intuïtief, een keer nadat plaatselijke coryfeeën hun standpunten verdedigd hebben. Levi De Spaey (18) gaat de eerste keer resoluut voor N-VA.

"Voor mij is een van de belangrijkste thema's hier mobiliteit", zegt hij. "Zo goed als elk uur van de dag zit het verkeer in de stad vast. Dat is frustrerend voor de automobilisten, maar ook gevaarlijk voor de fietsers. N-VA heeft voor mij de meest concrete voorstellen om dat op te lossen."

Voor Kim wordt het uiteindelijk sp.a. "Maar eigenlijk vind ik de PvdA wel sympathiek. Ze klinken zo vredelievend. Dat ze te klein zijn om impact te hebben? Tja, als je zo redeneert verandert er nooit iets."

Bij stemming twee blijft Levi bij zijn standpunt, maar Kim is in de war. "Ik was links en nu ben ik rechts", zegt ze. "Ik begrijp er niks van. Open Vld en N-VA hebben mij overtuigd. Maar misschien moet ik voor de gulden middenweg gaan?" Dat doet ze: het wordt uiteindelijk CD&V.

Op voorhand gokten Ilse Bats, Kim en Levi op een links-progressieve uitslag voor de school. Dat blijkt in de eerste ronde te kloppen: groen en sp.a winnen. Maar op een zucht van de tweede plaats stranden N-VA en Vlaams Belang. Die laatste haalt vooral stemmen in de beroepsrichtingen. "Vreemd hoe clichés soms bevestigd worden", zucht Bats. "Daar schrik ik van. En de opvang van N-VA zet zich toch ook hier door."

De tweede keer blijkt er, net zoals bij Kim, een shift van links naar rechts geweest te zijn. Groen boet fors in, N-VA boekt winst. "We leven in een debatcultuur", schokschoudert Bats. "Maar ik ben toch verrast dat een discussie zoveel impact kan hebben."

Niet trouw

Zondag zullen Levi en Kim voor dezelfde partij gaan dan vandaag. Maar de jonge generatie kiezers is niet per se trouw. "Over twee jaar kan mijn keuze weer helemaal anders zijn", zegt Levi. "Alles hangt af van de standpunten en onderwerpen."

"Het blijft moeilijk", meent ook Kim. "Ik heb de indruk dat veel partijen iedereen naar de mond praten. Ik denk dat ik nog wat research moet doen: politiek is ingewikkeld."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234