Vrijdag 27/01/2023

AchtergrondAdoptie-industrie

‘Ik was acht jaar, maar voelde het in elke vezel: dit is niet normaal’: Belgische geadopteerde getuigt over mishandelingen

A.V. werd seksueel misbruikt in een weeshuis en mishandeld door haar Belgsiche adoptiemoeder.  Beeld Eric de Mildt
A.V. werd seksueel misbruikt in een weeshuis en mishandeld door haar Belgsiche adoptiemoeder.Beeld Eric de Mildt

Na een scheiding gaf haar biologische vader in Zuid-Korea A.V. op voor adoptie, in de hoop dat ze in het Westen een beter leven zou krijgen. Maar al in het weeshuis werd ze seksueel misbruikt, en in België werd ze mishandeld door haar adoptiemoeder. Slachtoffers van de Koreaanse adoptie-industrie dienen deze week in Seoel een klacht in.

Yannick Verberckmoes en Pieter Gordts

“In Korea bestond er niet zoiets als een nieuw samengesteld gezin”, vertelt A.V. over de beweegredenen van haar vader om haar af te staan. “Kinderen uit een vorig huwelijk werden er gezien als een blok aan het been. Mijn vader wist niet wat hij moest doen toen hij een nieuwe vrouw leerde kennen. Dus gaf hij mij en mijn jongere zus op voor adoptie.”

Het verhaal van A.V., die niet met haar naam in de krant wil, loopt gelijk met dat van duizenden Koreanen die sinds de Koreaanse Oorlog (1950-1953) door gezinnen in het Westen zijn geadopteerd. Mama’s en papa’s met een kinderwens haalden Koreaanse baby’s of kleuters naar hier om ze groot te brengen. Wereldwijd zijn er 200.000 à 250.000 Koreaanse geadopteerden.

Maar dat er bij die adopties heel wat misliep, bleek enkele maanden geleden al: toen barstte in Korea een enorm schandaal los. Veel kinderen die als wezen naar pleegouders waren gezonden, waren dat in de praktijk niet en hadden dus wel degelijk nog ouders die in leven waren.

Het Aziatische land heeft een Waarheids- en Verzoeningscommissie, die onder meer kijkt naar de misdaden die onder het autoritaire bestuur zijn begaan in de decennia na de oorlog. Deze zomer dienden 300 geadopteerden van over de hele wereld een klacht in bij die waarheidscommissie.

Elf Belgen sloten zich bij die klacht aan. Zij willen dat de adoptiebureaus volledige klaarheid zouden scheppen over hun identiteit door de oorspronkelijke dossiers vrij te geven.

In de nasleep van die klacht zagen nieuwe getuigenissen het licht. Onder meer over het misbruik dat kinderen in de weeshuizen moesten ondergaan. Daarom stappen de geadopteerden deze week opnieuw naar de commissie in Seoel om een tweede klacht in te dienen.

Man in het weeshuis

A.V. was geen baby meer toen haar vader haar afstond. Ze was al een meisje van acht, die samen met haar zus in een weeshuis terechtkwam in Seoel. Haar beschrijving ervan doet denken aan de musical Annie, waarin een zure, strenge directrice de plak zwaait over de jonge meisjes. Alleen was het in het geval van A.V. de bittere realiteit.

“We moesten de opvoedster op haar wenken bedienen”, zegt A.V., die in 1987 in het weeshuis aankwam. “Ze regeerde alsof zij de koningin was van onze leefgroep met zo’n twintig meisjes, en wij haar slaven. Wilde ze even haar macht uitoefenen, dan deed ze dat. Ik herinner me dat wij in een rij stonden en onze handen uitstaken. Zij sloeg erop met een metalen lat. Niet omdat we iets fout deden, maar gewoon omdat ze daar zin in had.”

In een andere herinnering die ze nog aan het weeshuis heeft, zijn de meisjes elkaar aan het ontluizen, “zoals apen in de zoo”. Als er bezoekers naar het weeshuis kwamen, bijvoorbeeld Amerikaanse soldaten die in Korea waren gelegerd, dan moesten de meisjes een verplicht nummertje uitvoeren.

“Dat was een dansje, waarbij we ook zongen”, vertelt A.V. “We deden dat zoals gedresseerde beesten. En als we niet genoeg overtuiging aan de dag legden tegenover die toeristen en niet hard genoeg deden alsof we gelukkig waren, dan volgden er opnieuw fysieke straffen.”

Volgens A.V. waren er voor de opvoedsters twee soorten kindjes in het weeshuis: diegenen die kans maakten op een buitenlandse adoptie, en de anderen die al te oud waren en Korea niet meer zouden verlaten. Vooral die tweede groep kreeg het hard te verduren. De opvoedsters dachten: het is niet alsof zij met blauwe plekken bij een pleeggezin zullen aankomen, bij hen kunnen we dus echt onze gang gaan.

Wat bij A.V. nog in het geheugen gegrift staat, is hoe ze in het weeshuis seksueel werd misbruikt. Ze herinnert zich een vrij jonge man die bij de meisjes langskwam en eerst spelletjes met hen speelde om hun vertrouwen te winnen.

“Zijn manier van werken was typisch voor een pedofiel”, zegt ze. “Hij speelde een Koreaans kaartspel met ons, toen we allemaal op de vloer zaten. Hij maakte mopjes en begon me te kietelen. Allemaal dingen die een kind leuk vindt, om zo een band met mij op te bouwen.”

A.V. weet niet of hij een vast personeelslid was. De man was een soort nachtwaker, die enkel ’s avonds en ’s nachts in het weeshuis was. Geregeld kroop hij dan bij haar in bed, terwijl de andere meisjes sliepen. “In het midden van de nacht maakte hij me dan wakker en dan moest ik dingen met hem doen”, zegt A.V. “Ik was toen nog maar een kind van acht jaar, maar ik voelde in elke vezel van mijn lichaam: dit is niet normaal.”

De man hield ervan om met haar te tongkussen en dwong haar tot orale seks. Of hij het ook met andere meisjes deed, kan ze niet zeggen. Hoe dan ook kon ze er toen niet met de anderen of met de opvoedsters over praten. “Ik had totaal geen mogelijkheid om hulp in te roepen", zegt A.V. “Het was toen gewoon ondergaan.”

Etnische zuivering

Seksueel misbruik is helaas maar een van de facetten van de schimmige adoptie-industrie die de slachtoffers nu aanklagen. De tweede klacht die deze week aan de waarheidscommissie wordt voorgelegd, behandelt ook andere wanpraktijken. Zo zouden er kinderen van ontbering zijn gestorven.

Volgens Yung Fierens, voorzitster van de belangenvereniging Critical Adoptees Front Europe (CAFE), heeft een ex-medewerker van Holt – nota bene dezelfde Amerikaanse organisatie waarmee A.V. is geadopteerd – in een getuigenis verteld hoe hij in de bossen van Seoel babylijkjes hielp begraven.

Fierens kwam eerder al naar buiten met haar verhaal. Zij is zogezegd als wees door Belgische adoptieouders aangenomen, terwijl haar biologische ouders nog in leven waren. Pas op haar dertigste kwam Fierens daarachter. Zij is nu een van de weinige geadopteerden die haar ‘schaduwdossier’ heeft kunnen inkijken. Dat is het dossier met de echte informatie over haar afkomst. Ondertussen begeleidt Fierens verscheidene Belgische geadopteerden die op zoek zijn naar hun identiteit.

Een andere zware term die op de nieuwe aanklacht prijkt, is ‘etnische zuivering’. Sinds de Koreaanse Oorlog zijn er heel wat Amerikaanse militairen gestationeerd in het land. Velen van hen zijn relaties aangegaan met Koreaanse vrouwen, waaruit kinderen zijn voortgekomen.

Maar omdat de Zuid-Koreaanse overheid die rassenvermenging niet duldde, begon ze aan een zuiveringsprogramma, waarbij leger en politie razzia’s hielden om de kinderen op te pakken. Volgens Fierens bevestigt een directeur van Holt in een getuigenis dat hij daaraan meewerkte. “Die man heeft daar geen greintje spijt van”, zegt Fierens. “Hij spreekt zelfs over black bastards: kinderen van Afro-Amerikaanse militairen en Koreaanse vrouwen.”

Er zijn volgens de twee dames ook aanwijzingen dat adoptiebureaus in het Westen op de hoogte waren van de wanpraktijken. Niets aan het raciale zuiveringsprogramma was volgens Fierens geheim. Toen A.V. met haar Belgische adoptievader sprak over het seksueel misbruik dat ze in Korea onderging, was die man niet verbaasd.

“Toen mijn adoptieouders begonnen met de procedure, werd hun op het adoptiebureau van Holt in Antwerpen al gezegd dat ze er niet van moesten opkijken als er aan de oudere meisjes al ‘geprutst’ was”, zegt A.V. “Dat was blijkbaar een gekend fenomeen. Dat adoptiebureau in Antwerpen bestaat intussen niet meer.”

Therapie

Eens in België was de nachtmerrie nog niet voorbij. A.V. kon het dan wel goed vinden met haar adoptievader, maar niet met haar adoptiemoeder. Die drong haar hobby’s op waar ze geen interesse in had. En net omdat ze goed kon opschieten met haar nieuwe papa, werd haar adoptiemoeder stikjaloers. De fysieke mishandeling begon opnieuw. “Omdat ik constant vol blauwe plekken stond, kon ik op den duur niet meer meedoen met de turnles”, zegt A.V.

Het werd zo erg dat haar adoptievader besloot om haar elders onder te brengen. A.V. belandde in de kinderpsychiatrie, tussen jongeren met anorexia en gedragsproblemen, hoewel ze daar dus niet op haar plaats was. Haar resterende jaren lagere school en middelbaar spendeerde ze vooral op internaat. In het weekend kon ze terecht bij grootouders. “Ondertussen ging ik ook in therapie”, zegt A.V. “Ik ben blijven gaan tot ik halverwege de twintig was. Ik had heel wat therapie nodig om alles een plaats te kunnen geven.”

Hoe ouder A.V. werd, hoe groter de drang om haar biologische ouders op te zoeken. In 1998 kreeg ze via het adoptiekantoor in Antwerpen de nodige informatie. Ondertussen is ze al drie keer naar Korea teruggereisd. De eerste keer had ze geen enkele moeite om haar ouders te herkennen, omdat ze nog levendige herinneringen aan hen had. “Zij lieten merken dat ze spijt hadden”, zegt A.V. “Mijn moeder vertelde zelfs dat ze elke dag aan de schoolpoort stond, in de hoop een glimp van mij op te vangen. Maar zij had ons dus wel verlaten voor een andere man.”

Enkel met een Koreaanse halfzus heeft A.V. nu nog contact. Ook zij volgt alles op de voet wat er rond het grote adoptieschandaal in Korea gebeurt. Of A.V. kwaad is op haar ouders omdat ze haar hebben afgestaan? “Nee, niet echt”, zegt ze. “Ik zou het zelf nooit kunnen om een kind weg te geven, want het blijft harteloos. Maar ze hebben gehandeld volgens wat er toen paste binnen hun cultuur. Wat heb je eraan om zoveel jaren later nog boos te zijn?”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234