Donderdag 22/04/2021

'Ik vrees mijn lot niet'

De voormalige Iraakse dictator Saddam Hoessein is zondag, een etmaal na zijn ophanging, begraven in zijn geboorteplaats Awja bij Tikrit. Hij werd bijgezet in het familiegraf waarin zijn zoons Uday en Qusay al ruim drie jaar rusten.

van de persagentschappen

BRUSSEL l De kist met het stoffelijk overschot van de aan de galg gestorven Saddam is in de nacht van zaterdag op zondag met een Amerikaanse militaire helikopter van Bagdad overgebracht naar een luchtmachtbasis bij Tikrit.

De 69-jarige Saddam was zaterdagochtend vroeg, vlak voor het begin van het islamitische offerfeest, terechtgesteld in een gebouw van de beruchte voormalige militaire geheime dienst. Vier gemaskerde beulen voltrokken het vonnis.

Enkele uren daarna werd een officiële video-opname van de executie vrijgegeven, waarop te zien was hoe Saddam naar de galg werd geleid en hoe de strop om zijn hals werd gelegd. Het moment waarop het luik onder zijn voeten wegklapt, was echter niet te zien. Zondag stond op internet een met een gsm gemaakt filmpje waarop de hele terechtstelling wel te zien is, evenals beelden van de nog aan de galg hangende ex-dictator. Bij de executie waren vijftien getuigen aanwezig.

The New York Times meldt op basis van getuigenverklaringen dat Saddam kort voor de executie heeft gezegd: "Weg met de verraders, de Amerikanen, de spionnen en de Perzen." Daarna zou hij de islamitische geloofsbelijdenis hebben uitgesproken: "Er is geen andere god dan Allah en Mohammed is zijn profeet." Toen hij de zin herhaalde, was alleen nog het woord "Mohammed" te horen en daarna kwam de klik van het openspringende valluik.

Net voor zijn dood scandeerden de aanwezigen de naam van Moqtada al-Sadr. Die radicale sjiitische geestelijke, wiens vader en oom door de geheime dienst van de soennitische Saddam werden vermoord, wordt gezien als een van de belangrijkste vijanden van de ex-dictator. Saddam bleef tot het laatst kalm. Toen hem werd gevraagd of hij schuldgevoelens of angst had, antwoordde hij: "Nee, ik ben een soldaat en ik vrees mijn lot niet."

Intussen is ook duidelijkheid gekomen over Saddams laatste maanden in gevangenschap. De wereld kent hem als een brute dictator, maar zijn bewakers schetsen een ander beeld. Robert Ellis, de Amerikaanse verpleger die hem in 2004 en 2005 verzorgde, zegt in de St. Louis Post-Dispatch enerzijds niet verbaasd te zijn over hoe Saddam zich gedroeg vlak voor zijn ophanging. "Saddam was een gangster. Brutaal en hard." Maar anderzijds respecteerde Saddam de verpleger en bracht hij hem nooit in de problemen. Saddam klaagde niet en als hij het toch deed, was het veelal terecht, aldus Ellis.

Saddam zat gevangen in Camp Cropper vlak bij het internationale vliegveld van Bagdad. Hij bracht zijn dagen door in een cel van 1,80 bij 2,40 meter. Er stonden een veldbed, een klein tafeltje, een paar boeken, twee plastic stoelen, een gebedskleedje en twee waterkommen. In de cel ernaast stond medische apparatuur klaar voor noodgevallen.

De oud-leider rookte sigaren en dronk koffie om naar eigen zeggen zijn bloeddruk laag te houden. Toen hij naar buiten mocht, spaarde hij broodkruimels om vogels te voeren. Ook verzorgde hij een stuk grond met onkruid. Dat laatste deed Saddam denken aan zijn jeugd, aldus de verpleger. "Hij zei dat hij een boer was toen hij jong was en dat hij zijn afkomst nooit is vergeten." Ook vertelde hij dat hij zijn kinderen voor het slapengaan voorlas en zijn dochter verzorgde als ze buikpijn had.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234