Woensdag 16/10/2019

'Ik voelde me een schilder'

Hoe zou de wereld eruit zien als mensen uitgestorven waren en er alleen nog dieren overbleven? Fotograaf/piloot Henk Van Rensbergen, die in de hele wereld verlaten plaatsen opzoekt, toont het in zijn nieuwste boek.

Een orang-oetan zit wat verdwaasd voor zich uit te kijken, gezeten op een rode pluchen zetel, in een kamer die jaren geleden ongetwijfeld erg chic oogde. Giraffen lopen op een verweerde koer bij een verlaten fabriek.

De beelden in No Man's Land, het nieuwe boek van Henk Van Rensbergen, zijn op zijn minst bevreemdend en fascinerend te noemen. Van Rensbergen toont de wereld na de uitroeiing van de mens, een wereld met alleen de dieren als overlevers. Hoe we met zijn allen aan ons einde kwamen, laat hij in het midden. Maar onze erfenis oogt niet fraai: kapotte gebouwen, veel afval en verval, desolate landschappen...

Al hoeft dat niet zo slecht te zijn, zegt Van Rensbergen. "De wereld zal veel beter worden zonder onze aanwezigheid. Het lawaai en de verontreiniging zullen stoppen. De natuur zal de wereld overgroeien. Bijna uitgestorven diersoorten komen terug. De wereld zonder ons zal fantastisch zijn, maar wij zullen er niet meer zijn om ervan te genieten."

Prutswerk

Henk Van Rensbergen maakte de voorbije jaren naam met zijn Abandoned Places-boeken, waarvoor hij verlaten gebouwen en ontoegankelijke locaties fotografeerde. Hij was daarmee een van de grondleggers van 'urban exploring' in België, en kreeg al snel navolging.

Maar na vijf boeken was het op, zegt Van Rensbergen, ook al omdat er de voorbije jaren steeds meer urban explorers bij kwamen. "De boeken waren een succesformule, maar ik wou niet mijn hele leven hetzelfde blijven doen. Artistiek gezien was de uitdaging wat weg."

Dus moest Van Rensbergen op zoek naar iets nieuws. "De Abandoned Places-boeken werden altijd voorgesteld als foto's over schoonheid in verval. Maar ze zijn meer dan dat. Het waren foto's van plaatsen waar de mens verdwenen is. Van daar kwam ik bij de vraag wat ervan zou worden als de mens helemaal verdwenen was."

Voor wie eraan zou twijfelen: de dieren die je op de foto's ziet, stonden er niet echt. Van Rensbergen ging ze elders fotografen: de huisdieren in zijn omgeving, de meer exotische in Planckendael, Pairi Daiza of plaatsen elders in de wereld waar hij kwam dankzij zijn job als piloot. "Bij elke plaats heb ik me eerst ingebeeld welk dier er zou kunnen zijn. Dan ben ik op zoek gegaan naar de goede foto: het dier moest juist staan, de belichting moest goed zijn, de schaduwen moesten kloppen... Op de duur voelde ik me een schilder."

Als hij de dieren eenmaal gefotografeerd had, begon het 'prutswerk'. "Ik wou de montage zo natuurlijk mogelijk krijgen. Alles moest tot op de pixel kloppen. Daar kruipt uren werk in. Sommige foto's heb ik pas na twee jaar helemaal gekregen zoals ik wou."

Moedeloos

Theoretisch gezien mag de wereld dan beter af zijn zonder mensen, dat is niet de boodschap die Van Rensbergen met zijn nieuwe boek wil meegeven. In het voorwoord schrijft de Britse bioloog Desmond Morris dat wij weleens de nieuwe dinosaurussen zouden kunnen zijn: nu nog de heersers van de aarde, maar binnenkort niet meer dan wat beenderen en stof. "Ik ben het volledig met Morris eens als hij schrijft dat we slecht bezig zijn", zegt Van Rensbergen.

"We lopen met open ogen tegen de muur. Ik word er een beetje depressief van als ik erover nadenk. De vraag is hoe weinig milliseconden voor de fatale botsing we op de rem zullen staan en iets zullen doen. Het is blijkbaar zo moeilijk. Maar ik wil er niet moedeloos van worden. Misschien heb ik daarom deze serie gemaakt, om er toch op een positieve manier naar te kijken. Want wij zullen er ook beter van worden als we erin slagen de natuur en dieren hun plaats te geven, zonder dat wij zelf uitsterven."

Een oplossing schotelt Van Rensbergen niet voor in zijn boek. "Ik ben geen politicus of filosoof . Ik heb er een idee over, maar vind het moeilijk er interessantere dingen over te zeggen dan wat in een gemiddeld café wordt verteld."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234