Dinsdag 25/02/2020

'Ik voel sympathie voor zijn strijdlust'

Over een dikke maand verschijnt het eerste boek van Tom Van Grieken. De voorzitter van Vlaams Belang krijgt daarbij steun uit onverwachte hoek: van Jonathan Holslag, een VUB-professor die vooral in progressieve kringen, onder meer bij Groen, populair is.

"Ja, dat is de grootste kritiek die ik zal krijgen", zegt VUB-prof Jonathan Holslag. "Dat ik Tom Van Grieken en zijn partij Vlaams Belang hiermee legitimeer. Maar daar is het mij niet om te doen. Ik geloof wel in het belang van een open debat. De democratie floreert bij de constructieve botsing van ideeën. Rond ideeën mag je geen hek zetten."

Het is een historische doorbraak: een alom gerespecteerde publieke intellectueel - onlangs nog gastspreker op een avond met Groen-kopstuk Kristof Calvo in de Antwerpse Roma - die een voorwoord schrijft in het boek van een VB-politicus. "Ik heb het hem gevraagd", zegt Van Grieken. "Hij wilde het doen op voorwaarde dat er zinvolle dingen in stonden. Blijkbaar is dat het geval."

Vlaams Belangers vonden tot voor kort niet eens een uitgever voor hun boeken. Daarom heeft de partij ooit uitgeverij Egmont gesticht. Maar op de Antwerpse Boekenbeurs zijn ze nooit geraakt: Egmont wordt consequent uitgesloten door andere Vlaamse uitgevers. "Of ik Toekomst in eigen handen zal kunnen signeren op de Boekenbeurs, weet ik nog niet", zegt Van Grieken. "Ik heb geen Vlaamse uitgever gevonden en ben dus uitgeweken naar de Nederlandse uitgeverij Van Praag. Die staat volgens mij niet op de Boekenbeurs. Maar wie weet, als mijn boek een groot succes wordt, dit jaar misschien wel."

Cordon sanitaire

"Ik maak in mijn boek een paar centrale punten", zegt Van Grieken. "Ten eerste vind ik het debat tussen links en rechts voorbijgestreefd. Vandaag gaat de politieke strijd tussen globalisten en nationalisten. Voorts is de toekomst volgens mij aan de patriotten die je overal in Europa ziet opkomen. Jonathan Holslag is zeker geen supporter van Vlaams Belang, maar hij is iemand die ook grondig nadenkt over dat patriottisme."

Holslag begint zijn tekst met kritiek op het VB-verleden. "Sommige uitlatingen waren gratuit, wansmakelijk en een beschaafde politiek onwaardig", schrijft hij. "Patriotten horen barbaarse toestanden te bestrijden en ze niet eigen te maken." De islamofobie van Vlaams Belang verwerpt hij ook: "Hoe meer Vlaams Belang fulmineert tegen hoofddoek en halalslagers, hoe meer het eigenlijk een signaal geeft aan de Vlamingen dat ze hun gezapige leven lekker mogen voortzetten zonder zelf een inspanning te leveren om de Vlaamse cultuur te vernieuwen en te versterken."

"Maar," zegt Holslag, "ik kan mij wel vinden in een aantal tactische voorstellen die Van Grieken doet." Net zoals Van Grieken vindt Holslag "dat we kritische infrastructuur, zoals energie, grotendeels in eigen handen moeten houden. Ik vind het een uitstekend voorstel om een Vlerick School voor de overheid op te richten. En ik sluit mij aan bij Tom als hij pleit voor duidelijke voorwaarden als nieuwkomers onze nationaliteit willen verwerven en deel willen uitmaken van onze samenleving. Ik vind het ook cruciaal hen te verplichten onze taal te leren en hen te sanctioneren als ze dat niet doen."

Over het cordon sanitaire is Holslag duidelijk: "Ik geloof niet dat het een democratie vooruithelpt om een cordon rond bepaalde partijen te plaatsen. Uiteindelijk beslist het volk en zo hoort het. En als dienaar van het volk, als public servant, zie ik het als mijn taak om dat debat mee te voeren."

Niet in de handel

Van Grieken zelf ligt naar eigen zeggen niet meer wakker van het cordon. "Dat is niet ons probleem", zegt hij. "Maar dat van de andere partijen. Ik ben onlangs op uitnodiging van uw krant in debat gegaan met schrijver Joost Vandecasteele en sindsdien heb ik al een paar keer gehoord dat ook mensen die het niet met mij eens zijn, mij wel begrijpen."

Rest de vraag of het boek beschikbaar zal zijn in de boekhandel. De Egmont-boeken zijn dat nooit geweest. Ook voor Van Grieken wordt dat niet simpel. "Ik heb inderdaad mogen ervaren dat niet iedereen in Vlaanderen meteen klaarstaat om aan zo'n project bij te dragen", laat uitgever René Van Praag weten. "In Nederland heb ik het boek Kwaad uitgebracht van de journalist Joost Niemöller, over het electoraat van de zogenaamde populisten. En ook in Nederland schrikken bepaalde boekhandels ervoor terug zo'n titel in voorraad te nemen. In Vlaanderen zijn duidelijk vergelijkbare krachten aan het werk wanneer het het Vlaams Belang betreft."

Bij navraag blijkt Standaard Boekhandel alvast niet van plan om het boek centraal aan te kopen. "Schande", zegt Van Grieken. "Wat voor Peter Mertens, Bart Somers en Kristof Calvo kan, moet ook voor Tom Van Grieken kunnen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234