Donderdag 17/06/2021

AchtergrondHeropstart cultuursector

‘Ik voel me als een puber die voor het eerst naar een feestje mag’: drie culturo’s over de heropening van de sector

eindelijk cultuur teaser Beeld DM
eindelijk cultuur teaserBeeld DM

Michael De Cock forceerde als KVS-directeur dat cultuur weer op de agenda kwam te staan, Stany Crets nam het als musicalregisseur op voor de commerciële cultuursector en Meskerem Mees brak door als singer-songwriter in een jaar waarin concertzalen vaker dicht dan open waren. Alledrie zijn ze opgelucht dat cultuur eindelijk weer heropstart.

MICHAEL DE COCK (48), KVS-DIRECTEUR

Michaël De Cock, artistiek leider van KVS. Beeld Damon De Backer
Michaël De Cock, artistiek leider van KVS.Beeld Damon De Backer

Wat hebt u de voorbije vijftien maanden het meest gemist?

“Dat ligt voor de hand: een publiek dat samenkomt, dat samen kijkt naar levende acteurs op de scène. Ik heb het zweet gemist. Het zweet van de scène en het zweet van je buurman in het theater. Wij hebben bij KVS een aantal stukken afgewerkt en ‘interne’ premières gehad, maar een artiest kan zijn stuk niet afwerken als er geen confrontatie met het publiek komt. In Frankrijk hebben we net L’homme de la Mancha gespeeld, voor zevenhonderd man. Dat is daar geen volle zaal, maar zevenhonderd toeschouwers die samen ademen en samen lachen, dat geeft een acteur vleugels.”

Wat was voor u het absolute dieptepunt?

“Het moment dat we in de hoek werden gezet, dat er over cultuur niet meer gesproken werd. Dat is wel beangstigend, die complete ontkenning van het belang van theater. Men vond altijd wel een reden waarom we niet mochten heropstarten. Schokkend, vond ik dat. Terwijl je in de eerste lockdown merkte dat mensen cultuur echt nodig hadden. Ik was gesterkt in de idee dat mensen nu wel begrepen hoe belangrijk cultuur is. Daarom heb ik soms nogal manifest op de tafel geklopt.”

Wat is het eerste project dat op uw planning staat?

“Er staan een aantal KVS-producties op Theater Aan Zee, waaronder L’homme de la Mancha. Maar volgende week is er al de zaalpremière van Bovary en deze week programmeren we Vader en Moeder van Peeping Tom. Ondertussen gaat Metamorfosen van Manuela Infante naar Italië en Dear Winnie naar Barcelona. Overal start cultuur opnieuw op, dat is fijn om te merken.”

Wat is de eerste culturele voorstelling waar u zelf naartoe gaat?

Ten Oorlog! van Camping Sunset. Jonge gasten die met die iconische voorstelling van Tom Lanoye aan de haal gaan, dat vind ik een geestig idee. Hier in KVS speelt Minefield van Lola Arias, een voorstelling over de Falkland-oorlogen. We hebben die voorstelling al drie keer verplaatst, maar ze is ontzettend goed.

“Wij zijn met de stadstheaters ook in gesprek met jonge makers die pas afgestudeerd zijn. We proberen deze zomer zoveel mogelijk afstudeerprojecten te bekijken. Die generatie verdient na zo’n fucking ellendejaar alle steun en aandacht. Daar kijk ik ook wel naar uit.”

Wat hebt u uit de voorbije vijftien maanden geleerd?

“Dat is dubbel. Enerzijds, dat we politiek waakzaam moeten blijven om de sector te verdedigen en dat we als sector moeten samenwerken. Anderzijds, dat cultuur broodnodig is. Het publiek snakt naar de heropening. Ik heb het nu in Frankrijk meegemaakt: de emotionaliteit die naar boven komt als mensen terug naar het theater kunnen, zowel het publiek als de artiesten, dat is pure dankbaarheid.”

Is de sector nu definitief vertrokken? Of vreest u nog een terugval?

“Als we willen, zijn we terug vertrokken. Natuurlijk, als de hele maatschappij in een pandemie op slot moet, als er een uitbraak komt van een nieuwe, resistente variant, doen wij ook de deuren dicht. Maar je kunt theater perfect veilig organiseren. Nu hebben we barometers opgesteld om de maatregelen strikter te maken als de cijfers de verkeerde richting uitgaan. We moeten ook willen naar een nieuwe maatschappij, waar mensen bereid zijn om mondmaskers te dragen en voortdurend je handen te ontsmetten. We zullen hier nog wel een paar jaar aan vast hangen.”

STANY CRETS (56), MUSICALREGISSEUR

Stany Crets. Beeld Wouter Van Vooren
Stany Crets.Beeld Wouter Van Vooren

Wat hebt u de voorbije vijftien maanden het meest gemist?

“In één woord: werken. En deadlines. Dat ook. Ik heb een einddoel nodig. Er moet wat druk op de ketel zitten. Daarom dat ik pas sinds anderhalve maand als een bezetene aan het schrijven ben. Tijdens de hele crisis ben ik amper aan werken toegekomen. De uitzichtloosheid van de hele situatie, de machteloosheid ook die ik erbij voelde vrat echt hopen energie.

“Gelukkig is dat nu achter de rug. Ik kijk ongelooflijk hard uit naar het moment waarop we opnieuw op het podium kunnen staan. Ik voel me als een puber die voor het eerst naar een feestje mag en die al een uur voor vertrek in zijn beste kleren staat te wachten in de gang.”

Wat was voor u het absolute dieptepunt?

“De periode meteen na de zomer. Toen het glimpje perspectief dat we hadden gekregen door een volgende lockdown de kop werd ingedrukt. In diezelfde periode werd mijn moeder erg ziek. Ze is uiteindelijk ook overleden. Op dat moment kwamen wel veel negatieve emoties samen. Toen heb ik wel even op de bodem van mijn putje gezeten.”

Wat is het eerste project dat op uw planning staat?

“De musical Mamma Mia. Na twee keer uitstel kunnen we die op 30 juli eindelijk hernemen. Ik weet dat het nog even wachten is, maar die paar weken stellen niets voor in het licht van de voorbije maanden. Of ik niet liever met een nieuwe voorstelling was gekomen? Eigenlijk niet. Het feest moest wat Mamma Mia betreft eigenlijk nog beginnen. We waren net op elkaar ingespeeld toen de show werd stilgelegd. Ik weet nu al dat die eerste voorstelling memorabel wordt. Zowel voor de crew als voor het publiek. Ik krijg nu al kippenvel door erover te praten.”

Wat is de eerste culturele voorstelling waar u zelf naartoe gaat?

“Dat weet ik nog niet. Ik heb al wel wat tickets liggen, maar die zijn voor voorstellingen en concerten die nog wat op zich laten wachten. De heropening van de cultuursector komt op een wat vreemd moment. Eigenlijk loopt het culturele seizoen op zijn einde.”

Wat hebt u uit de voorbije vijftien maanden geleerd?

“Ik hoop vooral dat we uit deze crisis lessen trekken voor een volgende pandemie. Wij hebben maanden aan een stuk geroepen dat we ons ding in perfect veilige omstandigheden konden doen. Experts én politici waren het daarmee eens. Maar in de praktijk veranderde er niks. Wat we nu eindelijk weer mogen doen had eigenlijk maanden eerder al gekund. Ik hoop dus vooral dat we de volgende keer niet weer de sector zijn die het eerst moet sluiten en het laatst weer open mag.”

Is de sector nu definitief vertrokken? Of vreest u nog een terugval?

“We beseffen ondertussen allemaal hoe snel het met zo’n virus kan gaan. Het ene moment wisten we amper hoe corona uit te spreken en een week later waren we met z’n allen toiletpapier aan het hamsteren. Maar ik ben geen bangerik, ik probeer me daar niet al te veel zorgen over te maken.”

MESKEREM MEES (21), SINGER-SONGWRITER

Meskerem Mees. Beeld Wouter Van Vooren
Meskerem Mees.Beeld Wouter Van Vooren

Wat hebt u de afgelopen vijftien maanden het meest gemist?

“Alles moest eigenlijk nog beginnen, toen de wereld plots op slot ging. Optreden heb ik echt wel het meest gemist. Ik kon al die tijd nauwelijks podiumervaring opdoen, terwijl mijn single ‘Joe’ in die periode bijna drie miljoen gestreamd werd. Ik heb dus veel speelkansen aan mijn neus zien voorbijgaan. Humo’s Rock Rally heb ik het voorbije jaar gewonnen, maar voor dat podium stond ook al nauwelijks publiek omwille van de opgelegde maatregelen. Ik heb dan wel niet meteen de ambitie om voor mensenzee te spelen, maar echte concerten kon je dat evenmin noemen. Wat ik dus het méést miste, was die voldoening voelen. Vaak kreeg ik het gevoel dat ik niets belangrijks deed met mijn tijd. Alles leek bezigheidstherapie.”

Wat was het absolute dieptepunt?

“Een echt donker dieptepunt is me bespaard gebleven. Ik kan van geluk spreken dat er niemand in mijn nabije omgeving ziek werd, of erger nog, bezweken is aan het virus. Die vreselijke drama’s zijn altijd een ver-van-mijn-bedshow gebleven.

“Met het verplichte binnenzitten zelf had ik het eerlijk gezegd niet zo moeilijk. Dat kon ik voor de lockdown ook al makkelijk volhouden. Ik wil natuurlijk ook graag uitgaan, maar gaan wandelen en één-op-één afspreken, vond ik soms nog leuker. Op dat vlak kwam ik dus niets te kort. Wat me hooguit irriteerde, was dat de maatregelen vaak niet helemaal duidelijk waren. Dat begon op den duur danig te storen.”

Wat is het eerste project dat u zelf gaat doen?

“Radio 1 houdt een Wonderland-sessie in het OLT Rivierenhof, en daar mag ik spelen. De rest van de zomer staat ook in het teken van optredens. Eindelijk! Al ben ik tegelijk ook wel een beetje bang om ineens zoveel concerten na elkaar te spelen. Ik ben het nog niet gewoon dat mensen zo lang naar me zullen staren. Bedenk ook dat ik de avond zelf moet dragen tussen twee songs in, hè. Zo’n stilte tussen liedjes door kan écht heel ongemakkelijk zijn. Zowel voor het publiek als voor de artiest.”

Wat is de eerste voorstelling of concert waar u het meest naar uitkijkt?

“Ik wil graag Randy Newman zien wanneer die naar België komt. Daar kijk ik ongelooflijk naar uit, al ben ik bang dat ik die avond misschien zelf zal moeten spelen (de concerten van Randy Newman in de Roma werden inmiddels verplaatst naar 13 en 14 april volgend jaar, GVA). Zijn songs zijn ook het ene moment hartverscheurend ontroerend en dan weer hilarisch. Sowieso kijk ik op naar elke artiest die een briljante onemanshow kan opvoeren, met een eigen stem en persoonlijkheid.”

Welke culturele les hebt u geleerd?

“Wat? (lacht) Geen idéé wat ik daarop moet antwoorden. Veel lessen heb ik het voorbije jaar niet geleerd.”

Is cultuur nu definitief terug vertrokken? Of vreest u een terugval?

“Ik denk dat deze zomer beter zal zijn dan de vorige. Maar daarmee leg ik de lat misschien wel héél laag. Ik hou er de goede moed in: de terrassen zijn al even open en de cijfers lijken niet te stijgen. Dat opent perspectieven. Ik hoop op een definitieve opstart. Maar als ik even voor mezelf mag spreken: eigenlijk is het voorlopig nog niet zo erg dat ik telkens voor vijftig mensen zou moeten spelen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234