Zaterdag 24/10/2020

'Ik vecht live tegen de tranen'

Drie jaar geleden scoorde Lykke Li nog een wereldhit met 'I Follow Rivers', maar de liefde die ze in dat nummer bejubelde, blijkt gestrand. Op I Never Learn staat het einde centraal van 'de beste relatie die ik ooit gehad heb', en de Zweedse is niet bang om de hand in eigen boezem te steken.

Lykke Li heeft een gezicht dat karakter uitstraalt. Volle lippen, geprononceerde jukbeenderen en donkere ogen die bij momenten dwars door je heen lijken te kijken. Ze heeft doorgaans een eerder koele, zelfs afstandelijke reputatie, maar vandaag toont ze zich, hoewel niet buitengewoon vriendelijk, toch openhartig. We zitten in haar kleedkamer, waar iemand van haar entourage net een fles whiskey heeft neergezet. De dag voordien heeft Li de songs van I Never Learn een allereerste keer voor een publiek gespeeld, en die confrontatie viel haar zwaarder dan verwacht. En dus zal de Zweedse later op de avond, wanneer ze het podium van de Ancienne Belgique opstapt, zichzelf eerst een beetje moed indrinken.

"Ik had nooit gedacht dat ik deze nummers ooit live zou durven spelen. Ik sta echt in mijn blootje. Gisteren heb ik bij momenten tegen de tranen moeten vechten. Heel gênant. En iedereen stond me gewoon aan te staren, waardoor ik me nog ongemakkelijker voelde. Ik weet wel dat ik niet de enige ben die ooit een relatie heeft zien stranden. Iedereen maakt shit mee in zijn leven. Alleen: de rest van het jaar zal ik me elke avond opnieuw door die emotionele wervelwind moeten sleuren, en daar kijk ik echt enorm tegenop."

Op de zetel slapen

Na Youth Novels en Wounded Rhymes beschouwt de zangeres I Never Learn als het laatste deel van een trilogie. "Samen brengen ze het leven in kaart dat ik als twintiger achter de rug heb. De songs vertellen over mijn ervaringen in de liefde, over mijn angsten en verlangens. Ik schrijf over mijn hoop, mijn lusten, mijn depressies en mijn idealen. Op die leeftijd staan je voelsprieten sowieso op scherp, omdat er veel dingen zijn waar je voor het eerst mee in aanraking komt. Je bent ook nog volop op zoek naar je eigen identiteit. En het is, geef ik toe, niet evident geweest om daar voor mezelf achter te komen. Eigenlijk weet ik nog maar heel recent hoe ik als mens in elkaar zit."

Lykke Li heeft een bewogen jeugd achter de rug. Haar moeder is fotografe, haar vader speelt bij de Zweedse punkband Dag Vag. Als kind verhuisde ze van Stockholm naar Portugal, en achteraf vertrok het gezin voor kortere of langere periodes naar Marokko, Nepal en India. Nog voor ze twintig werd, trok de zangeres in haar eentje naar New York. Daar nam ze later ook haar eerste plaat op. "Ik ben al bijna mijn hele leven onderweg, en heb nooit iemand gehad die echt voor me zorgde. Als kind ben ik een miljoen keer van school gewisseld omdat we altijd weer ergens anders heen trokken. Mijn ouders zijn knettergek. Geflipte hippies die op hun eigen trip zitten. Een normale, stabiele opvoeding heb ik bijgevolg nooit gehad. Daar draag ik tot vandaag de gevolgen van. Ik sukkel bijvoorbeeld al een heel leven met mijn gezondheid. Komt van het vele over en weer reizen. En ik kan nergens rust vinden. Na het laatste optreden van een tournee gaan mijn muzikanten naar huis. Ik heb nooit een thuis gehad, voel geen enkele emotionele band met dat woord, weet niet eens wat ik me daarbij voor moet stellen. Meestal logeer ik op de zetel van een vriend of zo. Door mijn opvoeding, en ook door de job die ik nooit heb, zal ik nooit hetzelfde gevoel voor een vaste plek kunnen hebben dat andere mensen eraan verbinden.

Donkere dagen

"Mijn therapeut heeft me dat nochtans opgedragen: zoek een appartement, richt het in, maak er iets van jezelf van. Zodat ik zou kunnen ontspannen. Maar telkens ik ergens ben, moet ik weer vertrekken. Alles wat ik bezit zijn boeken. En een paar tapijten uit Mexico. Tot voor kort had ik een plek voor mezelf in Los Angeles. Die ben ik kwijt, intussen. Dus daar heb ik ook nog wat spullen in een opslagruimte liggen."

Luister naar I Never Learn en je hoort een moedige, uitgepuurde plaat waarop Lykke Li haar ziel binnenstebuiten heeft gekeerd. Een rauwe plaat ook. Het geheel voelt wat rafelig en onaf aan. Sommige opnamen blijken de originele demo's. Ze knikt wanneer ik haar die bedenking voorleg. "Sommige songs klinken rommelig en gebroken. Met opzet. Ik geloof niet in gevoelens samenvatten in een paar minuten. Of in het trekken van conclusies. Het moest een verhaal met een open einde zijn."

Toch valt ook haar op hoe donker de songs zijn. "Ik besef eigenlijk nu pas hoe depressief ik ben geweest. Zo'n nummer als 'Love Me like I'm Not Made of Stone' kan enkel geschreven zijn door iemand die emotioneel compleet aan de grond zit. Het choqueert me zelf hoe zwart die tekst is. Precies daarom vind ik het zelf heel moeilijk om ernaar te luisteren." Ze neemt het tekstboekje erbij en leest voor. "Even though it hurts / even though it scars / Love me when it storms / Love me when I fall / Every time it breaks / Every time it's torn / Love me like I'm not made of stone." Er valt een stilte. "De reden waarom ik het toch op de plaat wilde, is dat ik me zelf ook het meest tot sombere kunst voel aangetrokken. Daar zit schoonheid in. De beste muziek maakt emoties los, dus ik hoop dat anderen er wat aan hebben. Iedereen maakt donkere dagen mee. Echt geluk is sowieso een zeldzaamheid. En in mijn donkerste dagen heb ik zélf veel troost gevonden in het werk van anderen. Anaïs Nin, John Fante, Richard Brautigan, de perzische dichter Hafez... Zonder de troost van poëzie en literatuur zou ik al lang dood zijn geweest." Gevraagd naar waar haar teksten vandaan komen, verwijst ze naar meditatie. "Ik had gehoord dat het heel nuttig kan zijn voor schrijvers en artiesten, en dat blijkt te kloppen. Het is een techniek om zo diep in je eigen onderbewuste te graven dat er plots gevoelens bovenkomen waarvan je niet eens wist dat je ze had. Veel songs zijn op die manier ontstaan. Ik denk niet dat ik anders zo openlijk over mijn eigen schaamte had kunnen schrijven. Uiteindelijk is dat het doel: eerlijke, intieme muziek maken."

Veldslagen verliezen

En dat doet ze, meer nog dan voordien. "I had his heart but I broke it every time", zingt ze in 'No Rest for the Wicked', de gloednieuwe single. Het is: in de spiegel kijken, en ook de fouten zien. "Klopt", fluistert ze. "Ik ben niet trots op sommige facetten van mijn persoonlijkheid, maar ik wil ze niet wegstoppen. Natuurlijk streef ik ernaar om een beter mens te worden. Maar dat is een strijd waar je niet elke veldslag kan winnen. Ik maak voortdurend fouten. Dat hoort bij het leven. Het belangrijkste, maar ook het moeilijkste, is je eigen tekortkomingen kunnen vergeven. Dat vergt doorzettingsvermogen. Maar ik probeer elke dag opnieuw. En het lukt me nu alleszins beter dan vijf jaar geleden."

I Never Learn is verschenen bij Warner. Lykke Li komt op 6 juli naar Rock Werchter.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234