Dinsdag 24/05/2022

'Ik twijfel'

'Ik weet nu al wat de reacties zullen zijn: 'Zie je wel, ze trekt haar hele verhaal in.' Maar het is zo, ik twijfel. Niét over wat ik meegemaakt heb, maar over de details, sommige personen ook, de plaatsen...' Regina Louf, negen maanden later.

ANNEMIE BULTE / DOUGLAS DE CONINCK / FOTO FILIP CLAUS REGINA LOUF BLIKT TERUG

Ten huize Regina Louf waggelt er nu ook een lama op het erf. Nieuw ten opzichte van een jaar geleden zijn voorts de geit, de Sint-Bernardushond en het door de vele katten met belangstelling gevolgde kweekprogramma voor exotische ratten. Chaos als vanouds. De X1-storm had niet zo'n gunstig effect op het omzetcijfer van de hondenkapperszaak Hageland. Pas sinds de zomer keren de klanten schoorvoetend terug.

De tijd werd nuttig besteed. Zwijgen is voor daders is een persoonlijk en voor de niet vooringenomen lezer erg aangrijpend boek geworden. De stijl zal critici doen besluiten dat ze het niet zelf kan hebben geschreven. "Ze doen maar," zucht ze. "Het is een eindpunt. Ik zal blijven ijveren voor de erkenning van slachtoffers, maar niet meer naar aanleiding van mezelf. Mijn verhaal is voorbij, het heeft geen belang meer. Ik ben rustiger geworden, volwassener ook. Ik ben genezen van MPS (meervoudig persoonlijkheidssyndroom, nvdr.). Die onmacht, die aandrang om geloofd te worden, niet kunnen toegeven dat ikzelf fouten maakte... dat is allemaal weg. X1 bestaat niet langer."

Het is erger dan dat. In Antwerpen loopt een satirisch theaterstuk over jou. Je bent een wandelend synoniem voor mythomanie.

"Oh, dat glijdt nog steeds van mij af als water van een eend. Het raakt me wel, in die zin dat ik me kan voorstellen dat men kinderen die vandaag willen praten over seksueel misbruik de mond snoert met: 'Ge moet niet beginnen gelijk X1'. Schuldgevoelens? Nee. Het is iets universeels. Getuigenissen over meervoudig kindermisbruik worden overal ter wereld op ongeloof onthaald. Het verschil is dat we er in België een naam voor hebben: de mijne, spijtig genoeg. Voor Jan met de pet ben ik misschien een zottin, maar ouders van vermiste of vermoorde kinderen steunen me. Zaterdag was ik in Londen op een bijeenkomst van de Napac, een organisatie die slachtoffers bij elkaar brengt. Ik heb al eens les gegeven aan de KUL. Binnenkort is er een conferentie in het Europees Parlement. Men vindt mijn verhaal illustratief voor hoe het alle mensen die over zoiets praten vergaat. Eén foutje - ook al is dat over de vorm van een deur - en het héle getuigenis ligt aan diggelen. Zo gaat het altijd."

Bij jou gaat het niet zozeer om een deur. Je noemt Bernard Weinstein als betrokkene bij een moord op 13 februari 1984. Hij zat in de gevangenis en had geen penitentiair verlof.

"Dat kan best zijn, ik ontken niet dat ik fouten heb begaan. Er is toen, begin jaren tachtig, zoveel gebeurd in zo'n korte tijd, zo'n wilde mix van verschrikkingen, indrukken. Ik had dat verdrongen, trachtte jarenlang te vermijden om eraan terug te denken. Ik was allerminst van plan om daar ooit over te getuigen. Toen ik contact opnam met Neufchâteau ging ik ervan uit dat de speurders, op basis van de namen die ik hen gaf, in het heden zouden werken. Als je het goed aanpakt, moet je ze ooit op heterdaad kunnen betrappen, dacht ik. Ik kon me niet voorstellen dat ze zich voor mijn verleden zouden interesseren. Ik wou hen uitleggen hoe een netwerk functioneert, waarom slachtoffers zwijgen... zulke dingen."

Velen vinden dat je geniet van de belangstelling.

"Men zegt mij dat wel vaker: 'Gij vertelt dat precies zo graag.' Maar verdorie, ik heb negenentwintig jaar gezwegen! En ik ben ook niet in de pers gekomen om efkens mijn verhaaltje te vertellen. Dat had ik al meer dan een jaar zitten doen tegenover het gerecht. Nee, ik was woedend over de manier waarop de onderzoeken stilgelegd werden. Politiemensen die tot dan toe plichtsbewust hun werk hadden gedaan, werden weggestuurd, verloren hun baan. De anderen, die apen die de helft van de tijd op café zaten en alles naar de bliksem hielpen, zij werden beloond - kregen bij de BOB zelfs promotie. Kijk, dat gaat mijn verstand te boven. Ik erken hun recht om in mij een fantaste te zien, maar ik ga ervan uit dat als ze zulke dingen tegen mij zeggen - 'ge zult gij dat wel plezant gevonden hebben' - ze dat ook bij andere slachtoffers doen. Ik had toen nog die kleine sprankel hoop dat er nog iets van het onderzoek te redden viel. Daarom gaf ik mijn identiteit op, kon het mij niet schelen dat ik financieel zou bloeden.

"Stel nu: X1 was een fantaste, ze had alles verzonnen. Waarom liet men adjudant Patriek De Baets dan niet voortdoen en met zijn kop tegen de muur lopen? Denk je dat hij, àls het zo was, dat niet zelf had willen toegeven? Dan had iedereen er achteraf hartelijk om kunnen lachen. Waarom wordt De Baets gesanctioneerd? Nu zullen we nooit weten wat er had kùnnen gebeuren, wat de waarde was van mijn geheugen."

Nihil, concludeerden de drie bevoegde parketten.

"Wat voor onzin is dat nu? Met die nieuwe ploeg van BOB'ers was het resultaat echt wel voorspelbaar, waardeloos. Dat neemt niet weg dat ik daar zelf over pieker. Toen ik begon te getuigen, had ik er al jaren praattherapie opzitten. Ik wist wat ik had meegemaakt, wie er in het netwerk zat, wat er gebeurd was. Ik had mijn zekerheden, en die hadden betrekking op wat mij was overkomen - veel minder op wie dat wanneer en waar had gedaan. Opeens kwamen dan die verhoren. Hoe juist zijn mijn herinneringen? Er zijn heel veel dingen waar ik nu aan twijfel."

Men verdenkt je ervan dat je je liet inspireren door je onmiddellijke omgeving. Je eerste onwettige kind, Cheyenne, draagt toevallig dezelfde naam als de dochter van de vroegere poetsvrouw van je ouders.

"Cheyenne? Ik heb nooit anders geweten dan dat die poetsvrouw één kind had, Cynthia. In die tijd was dat een baby. Ze heeft een tijdje bij ons ingewoond, maar dat is intussen vijftien jaar geleden. Ik heb haar later niet meer gezien en heb geen flauw idee of er nog kinderen kwamen (het kind heet Chayenne en werd in 1992 geboren, nvdr). Komt dit uit die veel besproken herlezingen? Als dat de argumenten zijn, dan verheug ik me daar wel op."

Daaruit blijkt ook dat je tweede onwettige kind geboren werd op de datum van overlijden van V., een van de meisjes van wie je zei dat ze werd vermoord tijdens een seksfuif.

"Dat weet ik, ja. Ik was toen hoogzwanger."

Dat heb je tijdens de verhoren nooit verklaard.

"Wel, dat hebben ze mij ook nooit gevraagd. Ik vertelde haast nooit iets spontaans. Het was de ene vraag na de andere. Ik antwoordde heel kort. Als ze mij niet vroegen of ik zwanger was, begon ik daar zelf niet over. Ik was niet zoals nu, ook niet zoals ik op tv kwam. Daar was ik om te vechten, in die verhoorkamer was ik een bang wezentje."

Dan is er Michelle Martin. Op de dag van de moord op Christine Van Hees was zij zes maanden zwanger.

"(boos) Moet ik dat nu verklaren of zo? Laat het gerecht onderzoeken wat Dutroux en Martin in die tijd uitspookten. Voor zover ik weet, zijn ze daar in Neufchâteau nog niet eens aan toe. De toestand van Michelle Martin was de laatste van mijn zorgen. En nee, mijn geheugen is geen computer. Het lijkt meer op een haperend fotoapparaat. Sommige beelden zijn haarscherp, andere vaag, nog andere gewoon verdwenen. Als het tijdens die seksfuiven onhoudbaar werd, richtte ik mij op de omgeving in plaats van op de aanwezigen. Dat was mijn enige vluchtweg. Mijn beschrijving van die oude champignonkwekerij, daar hebben ze nooit een speld tussen gekregen. Het gebouw is een jaar na de moord afgebroken. Mijn verklaring is aan de hand van twaalf gedetailleerde punten voorgelegd aan de zoon van de vroegere eigenaar. Twaalf keer correct. Laatst vernam ik dat die zoon een ingenieur is - niet echt een onbetrouwbare figuur, zou ik zeggen. En een groot aantal andere dingen klopt ook. Niemand praat daar nu nog over.

"Je zou in de teksten van de verhoren eens moeten tellen hoeveel honderden keren ik 'ik weet het niet' geantwoord heb. En dat ging maar door. Er was een verhoor dat om acht uur 's avonds begon en tot elf uur 's ochtends duurde. Hoezeer ik ook protesteerde en me voornam om waar ik twijfelde niets meer te zeggen, bleven zij aandringen: 'Komaan, was hij erbij of niet?' Ik haalde zaken door elkaar, durfde niet meer te corrigeren. Het was alsof ik me twee dagen en nachten aan een stuk door bezat had en moest vertellen in welke cafés ik had gezeten en wie ik had ontmoet.

"Nu is het weg, denk ik. Zolang ik MPS had, kwam het er tijdens zo'n verhoor op aan te zoeken naar het juiste deurtje, de juiste alter. De Baets was altijd bang dat ik de volgende keer niet meer zo diep zou gaan. Dus bleven ze pushen. Maar een geheugen kún je niet forceren. En mijn ondervragers stonden onder een enorme druk. Zij moésten presteren, en snel. De rijkswacht was hongerig naar succes. Naar iets groots."

Wat je nu zegt, klinkt bijna als: ik was het geheime wapen in de politieoorlog.

"Maar natuurlijk, zo was het ook! Alle speurders en magistraten beseften dat. Er werd over niets anders gesproken dan over X1. Ik voelde dat toen intuïtief aan, maar als ik daar nu op terugblik, is de chronologie heel duidelijk. Het was december 1996. De commissie-Dutroux liet geen spaander heel van de rijkswacht. Omwille van de X'en huurden ze een kantoorgebouw waar ze vijftig BOB'ers aan het werk zetten. Ze spraken van het 'onderzoek van de eeuw'. De tijd verstreek, de rijkswacht trok zich in de commissie uit de slag, ze vond ook Loubna terug. Ze waren weer de goeden. En plots... plots hoefde het niet meer. Ik zag De Baets nerveuzer worden. Hij kwam me ophalen en zei: 'Meiske, verdomme, vandaag wil ik resultaten hé.' Ik was zogezegd de kroongetuige van Neufchâteau. Godverdomme, ik ben dat nooit geweest! Ik kon die verwachtingen niet inlossen. Wat kon ik hen vertellen? Wat er in mijn boek staat - dàt. Daar ben ik zeker van. Clo, Christine... Dat wil ik verdedigen. "

De betrokkenheid van Marc Dutroux bij een netwerk in de jaren tachtig?

"Zéker."

Michel Nihoul?

"Ja, zég! Hij was een stuk van mijn leven. Die was er zo vaak. Maar dat is dus niet genoeg hé... Iedereen kan dat zeggen. De Baets werd gek wanneer ik zei: 'Van die weet ik het zeker, maar van die eigenlijk niet.' Tja, zo los je geen moorden op hé. Hoe zou ik De Baets iets kwalijk kunnen nemen? Hij moest alles zelf regelen. Hij ging in zijn schaarse vrije tijd boeken lezen over MPS. Vroeg om psychologen, moest die uiteindelijk zelf gaan zoeken en kreeg dan te horen dat hij de verkeerde had gekozen. Er was op dat moment niemand in België die daar ervaring mee had. En de magistraten ondernamen helemaal niets."

Nationaal magistraat André Vandoren en Patrick Duynslaeger, de huidige kabinetschef van minister Van Parys, waren aanwezig tijdens een van je verhoren.

"Zij zaten er verdorie met hun neus bovenop en vonden dat er geen vuiltje aan de lucht was. Zij hadden begin dit jaar toch kunnen zéggen dat er niets klopte van wat de kranten over mij schreven? Zij weten dat er geen suggestieve vragen gesteld werden, dat tijdens die verhoren zelfs de pauzes gefilmd werden. Zij zaten daar met een bedrukt gezicht achter een raampje te koekeloeren. Aan het begin ging ik, stom kieken, hen een handje gaan geven. Dag mijnheer.

"Al wat ik verlangde was dat ze tijdens de X1-storm hardop zeiden: 'Maar beste mensen, zo is dat helemaal niet gegaan.' Ze verstopten zich. Van al die belangrijke heren die er zich een jaar eerder op beroemden dat ze bezig waren 'met de X1-dossiers' is er één die het achteraf in het openbaar voor mij heeft opgenomen. Eén. Het was de allerlaatste van wie ik het had verwacht, en ook de laatste van wie ik vond dat hij het moest doen."

Wie?

"Professor Paul Igodt van de KUL. Hij leidde het college van psychiatrische experten van wie men verwachtte dat ze wel even de puntjes op de i zouden zetten. Dat waren allemaal mensen uit de klassieke psychiatrie. Die gaan ervan uit dat mensen zoals ik vanwege hun verleden nooit iets accuraats zullen kunnen zeggen. Uitgerekend hij kwam op de televisie verklaren dat de pers zijn rapport verkeerd interpreteerde, dat zijn college X1 wel degelijk bruikbaar achtte als getuige. Dat is de ene man die de moed heeft gehad. Eén.

"Dat psychiatrische onderzoek was anders een hele bedoening. Dertig uren lang zijn ze met mij bezig geweest. Ze lieten mij tekeningetjes maken. Toonden mij allerlei vlekken en vroegen: wat zie je daar nu in? Ik zei: niks, een vlek. Ze hebben me die test twee keer laten overdoen. Want wat bleek? Ik heb abnormaal weinig fantasie (schaterlach)."

We beleefden zo-even een historisch moment. Regina Louf zegt: ik twijfel.

"Ik weet nu al wat de reacties op dit interview zullen zijn: 'Zie je wel, ze trekt haar hele verhaal in.' Maar het is zo, ik twijfel. Niét over wat ik meegemaakt heb, maar over de details, sommige personen ook, sommige plaatsen... Nochtans heb ik het geprobeerd - echt waar. Ik wou het zo goed mogelijk doen - ondanks mijn gebrekkige geheugen. Even is gedacht aan hypnose. Een van de experten heeft mij dat afgeraden. Het was toen al oktober 1997. In wat hij zei klonk iets door van: 'Regina, forceer je niet, dat heeft geen zin.' Voilà, een eerlijk antwoord."

Je pooier, T., bekende dat hij je verkrachtte en uitleende toen je twaalf jaar oud was. Voor velen is dat een aanwijzing voor de oorzaak van je trauma's.

"Ik ken die reactie: 'Nou ja, ze zal wel een en ander meegemaakt hebben, maar toch geen kindermoorden en jachtpartijen en zo?' Daarom is het zo'n perfecte misdaad. Ik zit niet in de psychiatrie, de experten noemen mij 'evenwichtig'. Ik heb een schat van een man, vier kinderen, een huis. Maar ook ik, de uitzondering, kan het niet op een overtuigende manier navertellen. Die bekentenissen veranderden daar niets aan. Ze kwamen er uitgerekend op de dag dat men alle dossiers afsloot. We werden met elkaar geconfronteerd. 'Doe me een lol en val dood,' zei ik. De Gentse BOB'ers verontschuldigden zich ongeveer omdat ze hem van zover hadden laten komen. Hij bekende op een toontje van: mij maken jullie niks. Hij had pech dat mijn klasvriendinnen van toen hadden getuigd hoe hij hen had lastig gevallen. Soms denk ik: stel je voor dat De Baets hem op de rooster had gelegd.

"Er zijn dingen die blijven steken. De schedel van Clo, Carine Dellaert, ligt nog ergens in een schoenendoos in het Gentse justitiepaleis. Is dat niet schokkend? Men sluit het onderzoek rond mijn verklaringen af en meteen ook het hele moordonderzoek. En in Gent schijnt iedereen dat prima te vinden, niet het minst de ouders zelf. Substituut Nicole De Rouck verklaart dat seks tussen een man van negenendertig en een meisje van twaalf moet worden gezien als 'een relatie'. Het is de beschaving voorbij, vind ik."

Maar de conclusie is: X1 bestaat niet meer.

"Momentje. Onlangs kreeg ik die brief uit Neufchâteau. Blijkbaar is het dossier 109/96, waar alles mee begon, nog niét afgesloten. Onderzoeksrechter Langlois wil mij in het kader daarvan aan een medisch onderzoek onderwerpen. Waarom wil hij dat nu plots? Ik vertrouw het zaakje niet. Ik heb die tests laten uitstellen tot 20 november. Mensen in mijn omgeving zeggen: 'Maar ga dan toch, het is een uitgelezen kans om aan te tonen dat je altijd gelijk had.' Weet je, eigenlijk kan het mij geen bal meer schelen."

Da's de gemakkelijkste oplossing.

"Het is mijn lichaam. Ik verga al achttien jaar van de pijn. Mijn rug is misgroeid. Dat weet ik pas sinds kort, want ik heb het jarenlang vertikt om naar een dokter te gaan. Ik wil geen vreemde mannenhanden meer aan mijn lijf. Dus trok ik laatst naar een lab om platen te laten pakken. Goed, ik zit met die dokter te praten. Die man moet al van mij gehoord hebben, zal zich vast een idee gevormd hebben over X1. Opeens vraagt hij: bent u op jonge leeftijd zwanger geweest? Ik heb een ernstige groeistoornis, dat zie je. Ik ben altijd een meter tweeënvijftig klein gebleven. Dat overkomt wel meer mensen, maar wat blijkt nu? Zo'n afwijking kan niet zo gek veel oorzaken hebben. Dat kan genetisch bepaald zijn, bij jonge kankerpatiëntjes kan dat komen door de chemotherapie, het kan ook aan je hormonen liggen. Een andere oorzaak is een zwangerschap. Als je zwanger wordt, groei je niet meer. Toen ik tien jaar was en zwanger werd van de zogezegd onbestaande Cheyenne, was ik een meter tweeënvijftig groot. Op klasfoto's van toen zie je dat ik een hoofd groter ben dan de andere kinderen. Daar is mijn groei gestopt."

Heeft die arts dat ook op papier gezet?

"Ja, maar geen conclusies hé. Het is zo'n droog, technisch verslag met veel moeilijke termen. Ik heb ook scoliose, verkalking in mijn rug. Blijkbaar omdat mijn wervels het gewicht van de baby niet konden dragen. Die arts wees me op zo'n röntgenfoto een bepaalde wervel aan. Het feit dat de vergroeiing precies daar het grootst was, was een zéér sterke indicatie, zei hij. Plus het feit dat mijn bekken geforceerd lijkt te zijn. Maar ach, het is geen exacte wetenschap. Ik blijf daar bang voor. Die arts stelt een diagnose op, noemt een aantal mogelijke oorzaken. Meer is er op dit ogenblik niet. Er bestaan specialisten die nauwkeurig kunnen uitmaken welke de oorzaken zijn."

"Oké, om meerdere redenen is de verleiding groot om er naartoe te gaan - mezelf kennende zal ik dat ook wel doen - maar ik wil niet dat dit leidt tot alweer een nieuwe polemiek. Ik ben het kotsbeu, echt waar. Ik ga niet op de markt staan met mijn medische attesten. Ik wil in de eerste plaats weten wat er mis is met mijn rug. Voor mezelf."

Regina Louf, Zwijgen is voor daders, uitgeverij Houtekiet, 311 p., 690 frank.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234