Dinsdag 02/03/2021

Column

Ik teken meteen voor meer subsidie voor non-fictie

null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS

Karl van den Broeck werkt als freelancejournalist regelmatig voor De Morgen.

Schrijvers en journalisten staan altijd garant voor de betere caféruzie. Het was dan ook te verwachten dat de petitie over de kwaliteit van de journalistiek van auteursvereniging PEN Vlaanderen daar op zou uitdraaien.

Op 3 mei, World Press Freedom Day, schreven 'Wij, schrijvers van Vlaanderen' dat ze ernstig bezorgd waren over de kwaliteit van de journalistiek. "Overal in het Westen kampen commerciële media met dalende inkomsten (...) en die verliezen moeten gecompenseerd worden met steeds spannender verhalen, dramatischer conflicten en heftiger verslaggeving, opgesteld door steeds kleinere en goedkopere redacties die onder steeds grotere tijdsdruk moeten presteren." De petitie kreeg weinig aandacht in de pers en collega's zoals Joël De Ceulaer, Bart Brinckman, Tom Naegels en de hoofdredactie van de VRT counterden de kritiek met een ferme oneliner: "De kwaliteit van de journalistiek is nog nooit zo hoog geweest." Einde debat.

Wij en zij hebben natuurlijk allebei gelijk. De commerciële druk is reëel en door de crisis is het bij alle mediagroepen alle hens aan dek. Anderzijds zijn de kranten van vandaag beter dan die van een halve eeuw geleden. Een krant uit 1980 had één cultuurpagina en het buitenlandnieuws kwam van Belga. De VRT had Het journaal, Panorama en staatsbladtelevisie à la Confrontatie. Maar die pluimen op eigen hoed zijn potsierlijk op een moment dat de fundamenten van de media-economie aan het wegzakken zijn. Niet zozeer door het casinokapitalisme, maar door de digitalisering. Schrijvers weten wat dat betekent...

In 2009 publiceerde de OESO - de organisatie die 'toegewijd is aan de markteconomie' - het rapport The Evolution of News and the Internet. Dat wees op de gevolgen van de wilde digitalisering en het onvermogen van de markt om die in goede banen te leiden.

Eén zin in de studie is cruciaal: "De vraag is waarom en hoe de productie van kwaliteitsvolle en pluralistische nieuwsinhouden nog kan worden overgelaten aan marktwerking alleen."

De OESO stelt een cocktail aan maatregelen voor. Het businessmodel van kranten moet veranderen. Die halen hun geld voor 57 procent uit advertenties. Het gros van de niet-reduceerbare kosten zit in productie, administratie en distributie. Enkel op redacties kan nog worden bespaard.

Uiteraard willen we allemaal meer onderzoeksjournalistiek, meer buitenlandse correspondenten, meer fact checkers en minder steekvlamjournalistiek. Maar dat kan alleen als de financiering van de media stabiel is. Daarvoor is een intelligente mix van commerciële en publieke inkomsten nodig.

Een debat over overheidssteun is onvermijdelijk. In België is er vooral indirecte steun (overheidsadvertenties, verlaagde posttarieven en btw-nultarief), maar de directe steun ligt ver onder het OESO-gemiddelde. De OESO waarschuwt terecht voor politieke inmenging en pleit voor steun via stichtingen (Fonds Pascal Decroos, bijvoorbeeld).

Ook al hebben ze hun deel van het Grote Gelijk, de Vlaamse schrijvers hebben makkelijk praten. Zij worden - terecht - gesubsidieerd door het Vlaams Fonds voor de Letteren. Vorige week werd voor 1 miljoen euro aan werkbeurzen toegekend. Die gingen bijna allemaal naar fictie. Misschien moeten we samen een petitie op-stellen om meer subsidie voor non-fictie te eisen: ik teken meteen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234