Zondag 29/11/2020

'Ik streef naar een simpel leven'

Hij klimt in bomen, springt uit vliegtuigen en brouwt z'n eigen bier. Toch is Guillaume Björklund (46), nummer 236 op de Troonlijst, rechtstreeks verwant met keizerin Sissi. 'Ik zou kunnen rondbazuinen dat ik op een of andere lijst sta, maar dat boeit me niet.'

Hij twijfelde. "Ik weet niet of ik de geschikte persoon voor deze reeks ben", zei Guillaume Björklund aan de telefoon. "Mijn familiegeschiedenis zegt me niet veel. Ik ben er niet mee bezig." Twee weken na het telefoongesprek bel ik bij Björklund aan. Hij woont in Feluy, een dorpje ten zuiden van Nijvel.

"Kom vlug binnen", zegt hij. "Met dat rotweer van vanochtend."

Het oude kanaal tussen Brussel en Charleroi ligt als een deurmat aan zijn voeten. Op de oprit staat een bestelwagen van 'L'arbre au fil du temps', Björklunds boombedrijf.

"We wonen hier al twintig jaar", zegt hij als we binnen zijn. "En nog steeds voelt het als vakantie wanneer ik thuiskom. Het groen, de stilte, zelfs als het regent is het hier magnifiek." Het interieur is hedendaags. Charlie Hebdo op de salontafel. Veel kaders aan de muren. De knalrode raket van Kuifje op een vensterbank.

Ik haal de Troonlijst boven.

"Ik weet dat mijn naam op die lijst circuleert", zegt hij. "Ik heb hier nog ergens een boek over het Belgisch koningshuis liggen, waarin ik vermeld word. Maar om eerlijk te zijn, ik heb dat boek nog niet opengedaan. Ik koester andere waarden in het leven.

"Mijn gezin, de opvoeding van mijn twee kinderen, respect voor de natuur, het evenwicht tussen werk en ontspanning: dat is wat mij bezighoudt. Niet de rangschikking in een lijst met mensen die ik toch niet ken. En ik wil niet met mijn afkomst te koop lopen. Daarom heb ik nog nooit eerder een interview gegeven."

Hij lacht eens.

"Af en toe kom ik mensen tegen die mijn familiegeschiedenis beter kennen dan ikzelf. Gisteren heb ik nog wat uitleg gevraagd aan mijn zus, omdat ik wist dat jij vandaag kwam. Zij is beter op de hoogte van al die dingen."

Schok

Alles begint bij grootvader Karl-Axel Björklund. Geboren in Zweden, in het dorpje Högsjö, een handelaar in hout. Eind jaren 30 trekt Karl-Axel naar België, waar hij als consul aan de slag kan.

In Brussel leert hij Stéphanie zu Windisch-Graetz kennen, achterkleinkind van zowel koning Leopold II van België als van keizer Frans Jozef I en keizerin Elisabeth van Oostenrijk-Hongarije, beter bekend als Sissi.

"Inderdaad", zegt Guillaume. "Ik mag mezelf directe familie van Sissi noemen."

Stéphanie pendelt tussen het Habsburgse en het Belgische hof. Haar eerste echtgenoot, graaf Pierre d'Alcantara de Querrieu, wordt in de hofhouding van Leopold III opgenomen, maar komt tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven. Hij is actief in het verzet, wordt opgepakt en sterft in het Duitse concentratiekamp Oranienburg.

Stéphanie en Karl-Axel huwen op 14 november 1945; de oorlog is dan amper voorbij. Ze krijgen één zoon, Björn-Axel.

"Ik heb mijn grootouders goed gekend", zegt Guillaume. "Ik was zestien toen mijn grootvader stierf. Een aimabel man, een echte bon vivant. Hij hield graag recepties en feestjes in intieme kring. Dat zijn mijn eerste jeugdherinneringen. Maar stel je er vooral niets mondains bij voor. Het ging om feestjes met dichte vrienden en familie. Prinsessen liepen er niet rond."

Grootmoeder Stéphanie vertelt graag en vaak over de koninklijke familiegeschiedenis, als was het een sprookje.

"Toen ik klein was, voelde ik dat het belangrijk was", zegt Guillaume. "Mijn grootmoeder vertelde er voortdurend over; mijn vader hechtte er veel belang aan. Ik had als kind snel door dat mijn roots speciaal waren. Zeker toen ik voor het eerst naar de film Sissi keek, dat was een vreemd moment. Plots zag ik de geschiedenis van mijn familie op het scherm passeren."

Björn-Axel maakt vier kinderen bij twee verschillende vrouwen. Amélie, Guillaume en Pauline bij zijn eerste vrouw, Marianne Vellut. Charlotte bij Caroline Stiels, met wie hij in 1979 hertrouwt.

"Mijn ouders zijn vroeg gescheiden", zegt Guillaume. "Ik was zeven of acht jaar; mijn jongste zus was nog maar net geboren. Het was niet meer of niet minder dan een schok. Het heeft me voor de rest van mijn leven getekend. Allicht is dat de reden waarom ik zelf zoveel waarde hecht aan mijn gezin. Mijn vrouw, mijn kinderen; het moet een klein, warm nest zijn."

Jagen in de Ardennen

Titels heeft Björn-Axel nooit gehad. Eerzucht des te meer.

"Mijn vader vond status nogal belangrijk", zegt Guillaume. "Hij zei dikwijls dat we goed moesten beseffen dat we van adel waren. Hij was met het blazoen bezig. Hij leefde er ook naar, misschien een beetje te veel. Voor mijn vader was imago belangrijk, dat hij kon zeggen dat zijn kinderen dit of dat deden. Door zijn werk zat hij natuurlijk ook in een sociale klasse van een zeker niveau." Björn-Axel werkt jarenlang in Afrika, bij een mijnbedrijf, en bekleedt later een hoge functie binnen een businessclub met aanzien.

"En hij was dol op jagen", zegt Guillaume. "Ook een apart milieu. Door met mijn vader mee op jacht te gaan, is bij mij de liefde voor de natuur ontstaan. Je moet weten: een goede jager houdt van de natuur. Boven alles. Samen gingen we jagen, in de Ardennen, Engeland, Frankrijk, en dat waren altijd fantastische momenten."

Op 50-jarige leeftijd sterft de vader. Niet door ziekte of een ongeval.

"Par son choix", zegt de zoon.

Zelfmoord.

"Dat was voor mij le moment décisif. Door de dood van mijn vader zag ik definitief in dat cijfers of eretitels van geen belang zijn. Dat besef leefde toen al wel, maar plots brak het helemaal door. Zijn dood heeft me de ogen geopend. Uiteraard heb ik in het begin afgezien, maar ik heb mijn littekens aanvaard en daardoor heb ik het verdriet kunnen omzetten in iets positiefs. Tien dagen na de dood van mijn vader ben ik getrouwd met mijn huidige vrouw. Sindsdien wandel ik met een enorme levensvreugde door het leven. Ik wil elke dag ten volle benutten."

Het is geen rebellie, zegt hij over zijn allesbehalve koninklijke levenswandel. Geen vadermoord. Eerder een gevolg van de mensen die hij heeft ontmoet, zijn vrouw in de eerste plaats, en van de weg die hij zelf heeft gekozen.

"Door de jaren heen ben ik gaan beseffen dat mijn herkomst niet het belangrijkste aspect van mijn identiteit is. Mijn geschiedenis is er, ik kan en wil die niet negeren, maar ik verkies het heden. Ik wil nu leven, in de tijd van vandaag. Niet in die van gisteren."

Paracommando

Guillaume is zaakvoerder van L'arbre au fil du temps, een boom- en snoeibedrijf. Zijn specialiteit? Hoge bomen. Al klimt hij minder dan vroeger, zegt hij. Het zware werk laat hij al eens sneller aan zijn twee werknemers over. Zij zijn jonger.

"Elke dag leer ik bij, want geen twee bomen zijn gelijk, en elke dag ben ik met iets anders bezig. Ik ontmoet ook heel diverse mensen. We hebben klanten overal in België, soms werken we zelfs in Frankrijk."

Hij doet het al twintig jaar en nog elke dag geven de bomen, het contact met de aarde hem energie. Een andere job heeft hij nooit gehad, zou hij nooit meer willen. Al duurde het wel even, zegt hij, voor hij zijn passie vond.

"Ik heb een beetje van alles geprobeerd. Handelsschool, boekhouding, noem maar op. Ik ben op een bepaald moment zelfs in het leger gegaan, bij de paracommando's, omdat ik dacht dat dat echt iets voor mij was. Al was het misschien ook onder druk van mijn vader. Hij vond het een beroep met de juiste standing. Mij zei het uiteindelijk toch niet veel.

"Gelukkig kreeg ik in dezelfde periode een tip van een vriend over een gespecialiseerde tuinbouwschool in Frankrijk. Ik heb er een opleiding van zes maanden gevolgd en meteen daarna ben ik als zelfstandige begonnen. Twintig jaar later doe ik het nog altijd."

Het zegt veel over zijn kijk op de dingen. Je moet zoeken tot je iets vindt dat je graag doet, zegt hij, en dan moet je volhouden. "Niet te gulzig zijn. Bescheiden beginnen en kalmpjes opbouwen."

Koning nederigheid

Naast bomen houdt Guillaume van reizen. Met een vriend en een mobilhome reisde hij vijf jaar lang door Afrika, telkens in etappes van zes, zeven weken. Rwanda, Mozambique, Zambia, Zimbabwe, Botswana, Namibië, Tanzania. Een buitengewone reis, noemt hij het.

"Met een mobilhome maak je gemakkelijk contact met de lokale bevolking. We gingen bij hen eten, discussieerden over het leven, bleven soms bij hen slapen. Dat is wat het leven voor mij de moeite waard maakt: menselijk contact. Als je dan terug in België komt, kijk je toch wel even op. Waarover klagen de mensen hier eigenlijk altijd? We hebben het recht niet. Daar zijn ze gelukkig met niets, hier lijkt het alsof we elke dag moeten vechten om gelukkig te kunnen zijn."

Kicks vindt hij in hobby's als skiën en parachutespringen. Hij maakt honderd sprongen per jaar, het laatste jaar vooral samen met zijn zoon van zeventien. "Het voelt als een roes. Het gevoel van vrijheid is enorm. Een erg intense ervaring."

Ook brouwt hij een eigen bier, met een aantal vrienden. Ginette heet het. Het bestaat intussen zes jaar en is in steeds meer horecazaken te vinden. In het gamma zit naast een wit-, een fruit- en een blond bier sinds enkele weken ook een tripel. Allemaal bio.

"Het is onze bedoeling om via het bier zo veel mogelijk mensen in contact te brengen met bio, toch een aparte manier van leven. Onze filosofie staat haaks op die van de grote merken. Al onze winst investeren we in het bedrijf. We maken niet te veel kabaal, er is geen budget voor grote reclamecampagnes en via mond-tot-mondreclame willen we stap voor stap groeien. Dat lukt voorlopig goed, want onze omzet stijgt jaarlijks met 20 procent."

Ook hierin regeert de nederigheid. "Nogmaals: ik streef naar een simpel leven. Ik zou elke avond cocktails kunnen drinken en rondbazuinen dat ik op een of andere lijst sta, maar dat interesseert me niet."

Jongeren zonder respect

In Zweden is Guillaume al jaren niet meer geweest. Binnenkort zou hij graag eens teruggaan, met de kinderen. Niet om familie te bezoeken, die is er amper nog, wel om de natuur te bewonderen.

Voelt hij zich Belg? "Ja. Mijn grootvader was Zweed, mijn vader ook en bij geboorte had ik de dubbele nationaliteit. Op mijn achttiende moest ik kiezen. Het sprak voor zich dat ik voor België koos. Ik ben hier geboren, ik heb hier mijn leven opgebouwd, ik hou van mijn land. Ondanks mijn roots in Zweden, Frankrijk en Oostenrijk voel ik me een echte Belg. Mijn twee zussen hebben dezelfde keuze gemaakt, trouwens."

Wat zou hij aan zijn waarde landgenoten vertellen als hij dinsdag, zoals de koning, een toespraak zou mogen houden?

Hij denkt even na.

"Opvoeding is de basis van alles. Je kunt rijk zijn en slecht opgevoed: een catastrofe. Maar ook arm en welopgevoed: alle deuren gaan open. Ik vind het dramatisch dat zoveel jongeren tegenwoordig zonder besef van respect worden opgevoed. Respect voor jezelf, voor andere personen, voor de natuur. Daar begint het mee. Daarnaast moet je in de eerste plaats in harmonie met jezelf leven. Niet handelen naar de verwachtingen van anderen."

Dochter Inès komt goeiedag zeggen. Ze is veertien en draagt een gele pyjama. "Morgen vertrekt ze op kamp", zegt Guillaume. "Tien dagen in de bossen rond Couvin: top. Vandaag profteert ze nog even van het goede leven thuis."

Inès wrijft zich in de ogen. De papieren op tafel lokken haar aandacht.

- "Papa, wat is dat?"

- "Een lijst met alle opvolgers van koning Filip. Je staat er ook tussen, op nummer 238." - "Ah, bon."

En weg is ze. In de verte roept een smartphone.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234