Dinsdag 26/01/2021

'Ik sta hier wijdbeens en breedbroekig langs de kant'

Geen sportwedstrijd van enig bovenlokaal belang of u kunt hem helemaal live en integraal volgen op onze openbare omroep. De camera is vandaag omnipresenter dan ooit, ook en misschien wel vooral in de sport. Maar desondanks houdt de gilde der radioverslaggevers moedig stand. Naar aanleiding van hun 75ste verjaardagsfeest, morgen op Sporza, gingen we op zoek naar wat de zonen en dochters van Jan Wauters drijft. Van Peter Vandenbempt in de nok van het stadion over Kathy Lindekens in de intimiteit van haar studio tot Carl Berteele op de motor. 'Ik ken mensen die het geluid van hun tv stilzetten en voor het commentaar de radio opzetten.'

Door Jeroen de Preter en Kris Jacobs

Wielercommentator Carl Berteele doet het al bijna 18 jaar, waarvan het merendeel op de motor. Berteele zou met niemand van job willen wisselen, maar beseft dat het niet makkelijk concurreren is met de collega's van de tv. "Laat ons eerlijk wezen: als je kunt kijken, dan kijk je. Zelfs de beste radioverslaggever wint niet tegen de beelden. Maar dat neemt niet weg dat ik vaak te horen krijg dat het op de radio een stuk spannender was. Als radiojournalist kun je een wedstrijd dan ook spannender maken dan hij is. Nu bijna alles door de tv gecoverd wordt, kun je niet meer echt liegen. Maar je kunt een doodsaaie rit in de Tour natuurlijk wel wat meer kleur geven, ze ietsje mooier voorstellen, ja. Ik doe dat niet systematisch, maar het gebeurt wel dat ik bijvoorbeeld een tikkeltje overdrijf over de snelheid van een renner."

Kathy Lindekens, meer dan een decennium lang de stem van De sportmarathon en Radio Tour, kent nog een tweede mooi argument pro radio. "De beste reden om ook vandaag nog naar de radio te luisteren vind ik de kwaliteit van de commentatoren", aldus Lindekens. "Vroeger had je natuurlijk Jan Wauters, maar Peter Vandenbempt moet, hoe verschillend zijn stijl ook is, zeker niet voor hem onderdoen. Ik ben niet de enige die vindt dat de radiocommentatoren in het algemeen wat beter zijn dan die van de televisie. Ik ken mensen die het geluid van hun tv stilzetten en voor het commentaar de radio opzetten. Zulke mensen bestaan echt, ja."

Peter Vandenbempt, al zo'n tien jaar een vaste waarde als voetbalcommentator op de radio, spreekt Lindekens niet tegen. "Mijn vrienden zeggen me - mogelijk om me een plezier te doen - dat een verslag op de radio je meer vastpakt. Het sleept je meer mee. Op de radio ben je dan ook volledig overgeleverd aan de verslaggever. Ik herinner me de eerste finale van Kim Clijsters op Roland Garros, tegen Jennifer Capriati. Ik had zitten luisteren op de radio. Adembenemend."

Berteele noch Vandenbempt zien een overstap naar de televisie dan ook echt zitten. "Nee, ik zou niet willen wisselen met mijn collega's van de tv", zegt Berteele. "Om te beginnen omdat ik in de achttien jaar als verslaggever op de motor veel knowhow heb opgebouwd. Als tv-journalist zou ik helemaal onderaan moeten beginnen, en daar heb ik geen zin meer in. Als je mag kiezen tussen de Tour verslaan op de motor of een tv-verslagje maken van de wandeltocht van Lier naar Scherpenheuvel, dan weet je het wel, nee? Bovendien zit er geen enkele verslaggever zo dicht op de wedstrijd als ik. Ik zit er gewoon middenin. Ik hoor de coureurs echt blazen en hijgen. Ik reed naast hen toen Armstrong en Pantani samen de Ventoux opreden. Dat is echt uniek, want zelfs de grootste voetbaljournalist mag tijdens de wedstrijd niet op het veld gaan staan. Oké, wie voor de tv werkt, is op slag een stuk beroemder. Maar beroemdheid interesseert me niet echt."

Aan die grotere beroemdheid kleven natuurlijk ook voordelen, weet Peter Vandenbempt. "Er wordt als tv-verslaggever meer voor je gezorgd. Wij zijn vaak op onszelf aangewezen. Anderzijds is dat ook een van de charmes van de radio. Waarom ik uiteindelijk liever radio maak, heeft te maken met de grote eenvoud ervan. Je kunt makkelijker iets zeggen op de radio, scherper ook. Tegelijk blijf je toch maar een gewone burger, dat heeft wel iets. Ik ben nog nooit herkend aan mijn stem."

Hun mooiste herinnering? Carl Berteele kan moeilijk kiezen. "Van alle klassiekers houd ik het meest van Luik-Bastenaken-Luik. De wegen zijn er relatief breed, zodat je heel makkelijk naast de renners kunt rijden. Maar als ik terugdenk aan Boonens eerste zege in de Ronde van Vlaanderen, krijg ik nog altijd kippenvel. Hoe hij negen kilometer voor de streep ging aanvallen en Van Petegem niet in staat was om hem terug te halen, dat was onbeschrijflijk sterk. En dramatisch: het was dan ook hét moment van de generatiewissel. Maar misschien was Museeuw in 1998 nog mooier. Van ver, een kilometer of dertig nog, op Tenbosse, en ik was ongeveer de enige die naast hem reed. Nooit heb ik zo gevoeld wat een renner in zo'n situatie moet voelen. Dat publiek, die aanmoedigen, dertig kilometer lang, dat moet als renner fantastisch zijn. Als je zoiets van nabij hebt meegemaakt, begrijp je ook waarom renners zich, zoals dit jaar in Parijs Roubaix, niet laten tegenhouden door een gesloten overweg."

Gevraagd naar zijn mooiste herinnering noemt Vandenbempt het cruciale moment waarop het kleine Lierse op de voorlaatste speeldag over Brugge wipte en het kampioenschap in het vizier kreeg. "Het was in 1997, ik was er nog niet lang als voetbalverslaggever. Lierse speelde die zondagmiddag thuis tegen Genk, Brugge op Antwerp. Jan Wauters versloeg de wedstrijd van Club. Club kwam op achterstand en ik was er ondertussen in Lier getuige van hoe - dankzij de radio - dat nieuws in luttele seconden het stadion van Lierse in vuur en vlam zette. Daar voel je pas de impact van die verslaggeving."

"Wat mij het meest bijgebleven is, zijn impressies van heroïek", zegt Kathy Lindekens. "Het stof en de modder die als het ware door de radio spatten. Parijs-Roubaix heb ik altijd de meest heroïsche wedstrijd gevonden. Een keer was het zo erg dat de motor van Jan Wauters lek reed. Zijn woorden van toen zal ik nooit vergeten. (lacht) 'Ik sta hier wijdbeens en breedbroekig langs de kant van de weg en moet de renners het nakijken geven.' Op persoonlijk vlak bewaar ik de beste herinneringen aan de tijd dat Frank Raes en Koen Meulenaere op onze sportredactie werkten. Er is nooit zo veel gelachen daar, niet het minst door mezelf. Het gebeurde toen geregeld dat ik de slappe lach kreeg tijdens het voorlezen van de voetbaluitslagen. Die uitslagen zaten dan ook altijd helemaal achteraan, op een ogenblik dat de concentratie al wat minder was."

Carl Berteele moet er, gevraagd naar zijn grote voorbeeld, geen seconde over nadenken. "Mijn voorbeeld? Dat was en is nog altijd Jan Wauters. Die poëtische taal, die overdrijvingen... niemand die een wedstrijd zo kon overbrengen bij de luisteraars. Hij heeft de sportverslaggeving op de radio in Vlaanderen uitgevonden."

Kathy Lindekens noemt behalve Wauters ook nog Mick Clinckspoor, "mijn grote voorgangster bij De Sportmarathon, een icoon van de Vlaamse radio". Maar net als al haar collega's bij de sportredactie leerde ook Lindekens het vak van Jan Wauters. "Toen ik op de sportredactie begon, kende ik eerlijk gezegd niet zo veel van sport. Ik kom uit een milieu waarin vooral over kunst en cultuur werd gepraat. Jan Wauters heeft ervoor gezorgd dat ik mijn achterstand in één jaar tijd bijna had goedgemaakt. Het was een harde leerschool - ik ben toen meer dan eens in snikken uitgebarsten - maar ook een zeer goeie."

Dezelfde ervaring had Peter Vandenbempt. "Om bij de BRT binnen te raken moest ik examen bij hem doen. Dat was echt keihard. Door de vragen die hij stelde en door de vele antwoorden die ik moest schuldig blijven. Zo begon hij met het WK van 1970, kennis die er bij mij toch niet zo geweldig in zat. Tegen het einde van het examen was ik zo nerveus dat ik amper nog mijn naam kende. Ik ging toch buiten met het gevoel: ik zal het hier niet zijn.

"Ik vind het spijtig voor jonge mensen die nu bij ons beginnen dat ze niet nog één of twee jaar onder de vleugels van Wauters kunnen leren. Jan was enorm veeleisend, hij legde veel druk op je schouders, maar hij kon je ook enorm stimuleren. Hij was zeer streng, over formulering, over vragen die misschien een beetje te lang waren, maar hij benadrukte ook wat goed was. Zijn zin voor detail, zijn taalvaardigheid, dat wens ik iedereen toe."

Carl Berteele

'Nu alles door tv gecoverd wordt, kun je niet echt meer liegen'

Peter Vandenbempt

'Hoe een stadion ontploft als er via de radio goed nieuws binnensijpelt'

Kathy Lindekens

'Heroïek! Het stof en de modder die als het ware door de radio spatten'

Peter Vandenbempt

'Mijn vrienden zeggen me - mogelijk om me een plezier te doen - dat een verslag op de radio je meer vastpakt. Het sleept je meer mee. Op de radio ben je dan ook volledig overgeleverd aan de verslaggever'

Carl Berteele

'Geen verslaggever zit zo dicht op de wedstrijd als ik. Ik hoor de coureurs echt blazen en hijgen. Dat is uniek, want zelfs de grootste voetbaljournalist mag tijdens de wedstrijd niet op het veld gaan staan'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234