Zaterdag 08/08/2020

'Ik soigneer de mensen graag. Het moet in orde zijn'

Dinsdag klopt het Filmfestival van Gent het stof weer van de rode lopers. Tien dagen lang laat de stad zich de jaarlijkse portie glamour welgevallen. Het Amerikaanse filmblad Variety heeft Gent op de lijst van niet te missen festivals gezet, en dat directeur Jacques Dubrulle (65) daar iets mee te maken heeft, durft niemand te ontkennen.

Door Fien Sabbe / Foto filip claus

We praten op de tonen van The Age of Innocence, prachtige film van Martin Scorsese met een al even indrukwekkende score van Elmer Bernstein. De man zou tijdens de festivaleditie van 2004 een concert ten beste geven, ware het niet dat hij enkele maanden voordien overleed. Hij beschouwde zichzelf als een vriend van het festival. Loofde de warme ontvangst, de vlotte werking en kwam graag terug. Zoals nogal wat andere filmcomponisten. Maurice Jarre bijvoorbeeld en Gabriel Yared. Met de focus op filmmuziek verzekerde Gent zich van een plaats op de internationale kaart van filmfestivals.

Jacques Dubrulle: "Vijftien jaar geleden vonden we het tijd voor een sterkere profilering. Met een marktpotentieel van 0,3 procent op wereldschaal heeft België in Hollywood niet veel te vertellen. Wat zouden filmmakers hun films hier komen promoten? Venetië en Berlijn, ja, maar Gent? De focus op filmmuziek heeft onze bekendheid een enorme boost gegeven. Dat de European Film Academy in Berlijn ons uitnodigt om eind november, aan de vooravond van de Film Awards, een concert te geven, is niet voor onze schone ogen. Het heeft alles te maken met reputatie."

De jaarlijkse uitreiking van de World Soundtrack Awards (WSA) krijgt wereldwijd aandacht. Ook de andere concerten behoren voor u persoonlijk telkens weer tot de hoogtepunten van het festival.

"Omdat ik weet hoe complex het organiseren van een filmconcert is. Mensen onderschatten dat vaak. Het gaat zo goed als altijd om premières. Met partituren die voor het festival worden geschreven. En solisten die speciaal voor de gelegenheid worden ingevlogen. We kussen onze handen met iemand als componist-dirigent Dirk Brossé. Hij ontfermt zich niet zelden over het voorbereidende werk, om dan bij de eigenlijke uitvoering een stap opzij te zetten voor onze gast."

U plant een concert met muziek van de Spanjaard Alberto Iglesias, huiscomponist van regisseur Pedro Almodóvar. Dat wordt vast wat.

"Hij brengt de score voor Kite Runner, de verfilming van Khaled Hosseini's bestseller De vliegeraar. Een wereldpremière. De film verschijnt pas in het najaar. Tijdens het uitschrijven van de soundtrack heeft hij in één moeite door een suite van 20 minuten samengesteld met het oog op zijn concert bij ons. Hij plant bovendien een korte performance over zijn fascinatie voor het geluid van voetstappen in een film. We zetten een bruiteur naast het orkest, die al eens met zijn voeten in een bak met bloemsuiker zal stappen om het geluid van krakende sneeuw na te bootsen. Of de band van een taperecorder zal verfrommelen, waardoor hij door herfstbladeren lijkt te wandelen."

Componisten vinden vlot de weg naar Gent. Voor regisseurs en acteurs is het minder vanzelfsprekend.

"En toch telt onze gastenlijst elk jaar enkele grote personaliteiten. Actrice Kathleen Turner zit straks de internationale jury voor. En we verwachten producer-regisseur Walter Hill. Een naam bij wie cinefielen bewonderend opkijken. Maar jonge mensen zegt dat weinig. Zij willen de vedetten van vandaag zien. Dat is om nogal wat redenen niet eenvoudig. Ten eerste wordt er in het najaar veel gedraaid. De Brad Pitts bijvoorbeeld zijn nu volop aan het werk. Ten tweede hoeven sterren niet langer de festivals af te schuimen voor de promotie van hun films. Met de communicatiemiddelen van tegenwoordig gaat elk interview in geen tijd de wereld rond. Ten derde zijn de eisen die hun omgeving stelt vaak erg hoog. Enkele jaren geleden kregen we de kans om John Travolta uit te nodigen. Hij was toen wat op zijn retour, maar gezien zijn palmares vonden we het toch de moeite. We kregen te horen dat hij met zijn privéjet zou komen - hij heeft inderdaad een Boeing 737 - en dat we enkel zijn kerosine hoefden te betalen. Daar hing een prijskaartje van 2.800.000 Belgische frank aan vast. We hebben het maar zo gelaten."

Tast u weleens diep in de portemonnee om een ster naar hier te halen?

"We bieden reis- en verblijfskosten. Geen geld, dat is ongebruikelijk. Hoewel het filmfestival van Rome bij de eerste editie vorig jaar de traditie heeft doorbroken. Nicole Kidman was er te gast. We hoopten dat ze haar aanwezigheid daar met een bezoek hier zou kunnen combineren. Maar Rome had centen neergeteld en zo exclusiviteit verkregen. Wat in de sector van filmfestivals overigens niet wordt gewaardeerd."

Aan welke gast denkt u met een glimlach terug?

"Zonder twijfel de Franse actrice Jeanne Moreau. Omdat ze hier de mythe over haar slechte karakter heeft ontkracht. Ze is een grote dame en mag van mij best wat grillen hebben. Zoals die keer toen ze zich onwaarschijnlijk druk maakte over een te kleine asbak op haar hotelkamer. Maar verder gedroeg ze zich bijzonder innemend. We hebben haar twee edities op rij mogen verwelkomen. Dat wil toch wat zeggen. Ook regisseur, vroeger acteur, Lord Richard Attenborough (Jurassic Park, Gandhi, FSa) reist weer af. Hij heeft Gent gekozen voor de Europese première van zijn nieuwe film Closing the Ring. We openen er het festival mee. Onze gasten komen graag terug. We verzorgen hen goed. Ook na hun bezoek blijven we de contacten onderhouden. Nieuwjaarswensen, een verjaardagskaartje, het doet de mensen plezier. Men zegt weleens dat Gent het enige festival is met een dienst na verkoop. (lacht) Daar houden we aan."

U krijgt vast ook weleens lastige klanten over de vloer?

"Dat valt eigenlijk nogal mee. Al spant acteur Anthony Perkins de kroon. Hij was hier om Psycho IV voor te stellen, een film die hij zelf had geregisseerd en nergens naar geleek. Weken hadden we aan zijn programma gewerkt. Ellenlange telexen over en weer. Tot we ten langen leste een go kregen van zijn agent. Eens hier had hij in geen enkele van de afspraken zin. Zijn hele verblijf lang liep hij over het programma te zeuren, om uiteindelijk toch netjes alle afspraken na te komen. De voorlaatste dag vond er een receptie plaats op het stadhuis. Toen de burgemeester maar bleef speechen, vreesden we echt dat we hem kwijt waren. Maar tijdens de toespraak kwam hij op me af en vroeg: Is het de bedoeling dat ik hier ook iets zeg? 'If you want, please', zei ik, maar hield mijn hart toch even vast. Vervolgens heeft hij het publiek vijf minuten onderhouden over de fantastische tijd die hij bij ons beleefde en dat we zulke vriendelijke mensen waren. (giert het uit) We wisten niet waar we het hadden. Na afloop verdween hij. Niemand wist waar naartoe. Zelfs zijn chauffeur had hem niet gezien. Een jobstudente vond hem uiteindelijk in de Inno. Zonder geld op zak. Op zoek naar een spons voor zijn bad."

Geniet u van de glamour van een filmfestival?

"Voor mij hoeft dat niet zo. Op het festival van Cannes mijd ik steeds vaker de afterparty's. Alleen de Oscaruitreiking in Los Angeles blijft iets apart. Ik ben er, samen met mijn vrouw, tweemaal naartoe geweest. Op uitnodiging en aan de tafel van regisseur Robert Wise. De eerste keer wisten we niet goed wat we konden verwachten. Aan de receptie van het hotel raadde men ons aan op tijd te vertrekken. Het kon wel eens druk worden onderweg. Op de uitnodiging stond: deuren vanaf 15 uur. Stipt om twee uur vertrokken we met onze huurwagen, helemaal uitgedost. Twintig minuten later stonden we al ter plekke. Als eerste wagen aan een van die immense opritten vol security. 'Jullie zijn er ook vroeg bij', zei een van die politiemannen. Stipt om drie uur mochten we de wagen weer starten. We arriveerden als eersten op de rode loper. (giechelt)"

Was u eigenlijk voorbestemd om in de filmwereld terecht te komen?

"Ik ben de zoon van een boekhandelaar-uitgever. Geboren in de Mageleinstraat in hartje Gent. Mijn ouders werkten van maandagochtend tot zondagmiddag. In de winkel kregen we veel schoon volk over de vloer: Ernest Claes, Jos Vandeloo, Karel Geirlandt, Paul Van de Velde, Jan Briers sr. Tussen de middag kwamen die heren graag een praatje slaan met mijn moeder. Ik was niet uit hun omgeving weg te slaan.

"De liefde voor boeken heb ik zonder twijfel van mijn moeder, een zeer begaafde en geïnteresseerde vrouw. Het organisatorische talent heb ik van mijn vader. Net als zijn passie voor muziek. Hij speelde piano en had een eigen amateur-symfonisch orkest. Op zondag luisterde hij in zijn bureau naar klassieke muziek. Ik raakte er snel mee vertrouwd. Bovendien, hoe hard mijn ouders ook werkten, een keer per week gingen ze naar de film. Soms mochten de kinderen mee. We hebben inderdaad van thuis uit wat bagage meegekregen.

"Op het Sint-Lievenscollege was ik actief in de filmclub. Ik hanteerde met veel plezier het projectietoestel. Van de prefect had ik de opdracht gekregen mijn hand voor de lens te houden telkens als er werd gekust. Dat vergat ik nogal eens. Ik heb dat dus niet lang mogen doen. Maar het was een mooie tijd. In die periode ging ik ook al vaak alleen naar de film. Ik woonde op loopafstand van heel wat cinemazalen. De Vooruit had altijd wel een aantrekkelijk programma, maar dat ik daar zat, kon ik thuis niet vertellen, want dat was een rood bastion. Verder verslond ik de filmtijdschriften uit onze winkel en hield mijn filmkennis bij met een uitgebreid kaartjessysteem.

"Ik wilde toen al graag in de filmbranche terechtkomen. Dus ik trok na mijn humaniora naar Brussel om er aan het Narafi een foto- en filmopleiding te volgen. Het Rits bestond nog niet. Elke dag de tram en de trein en weer de tram op, het lag niet voor de hand. Maar ik had er wat voor over. Ondertussen raakte ik in Gent in het amateurtoneel verzeild. Ik deed wat regieassistentie en regelde de technische aspecten. Een keer heb ik zelf op het toneel gestaan. Samen met het meisje dat mijn vrouw zou worden. Het stuk heette toepasselijk: Het was een zomerzotheid. (glimlacht) Wat begon als een zomerzotheid, duurt nu al 45 jaar. Wivine houdt nog altijd erg veel van theater, maar gelukkig heb ik haar de filmmicrobe kunnen doorgeven."

Na uw studie koos u nochtans voor de reclamewereld.

"Ik richtte een eigen bedrijfje op en legde me vooral toe op fotografie. Industriële en modefotografie. Daarnaast deden we verkiezingscampagnes. Willy De Clercq was de eerste Belgische politicus die zichzelf op affiches van 20 vierkante meter zag aangeprezen. We maakten bedrijfsfilms en begonnen met filmjournaals voor enkele Vlaamse bioscopen. Twaalf jaar hebben we dat gedaan. Tot de komst van de regionale televisie. Toen vonden we dat we niet langer konden wedijveren met de snelheid waarmee tv wordt gemaakt en geconsumeerd. We hielden het voor bekeken."

Wanneer begon voor u het verhaal van het filmfestival?

"In 1978 kwam Ben Ter Elst, oprichter en eigenaar van Studio Skoop, aankloppen met de vraag of ik mijn schouders wilde zetten onder zijn Internationaal Filmgebeuren Gent. Dat liep al enkele jaren, kreeg wat publieke belangstelling, maar ging gebukt onder financiële en organisatorische problemen. We hebben de zaak in handen genomen en een vzw opgericht met advocaat en tv-kok John Bultinck als eerste voorzitter."

Vanaf toen is het snel gegaan?

"De eerste jaren ging het toch moeizaam. We sukkelden met de accommodatie. De ene na de andere centrumzaal sloot de deuren en door strubbelingen met de oorspronkelijke organisator konden we een tijdlang niet meer in de Studio Skoop terecht. In 1983 kwam de grote doorbraak met de komst van Decascoop. De eerste multiplex ter wereld. Onze internationale gasten wisten niet wat ze zagen. Met Decascoop als thuisbasis namen we een nieuwe start. En het is niet om op te scheppen, maar onze goede naam op het gebied van gastenonthaal gaf onze populariteit ook een zetje. Ik soigneer de mensen graag. Het moet in orde zijn. Het is een bezetenheid die ik deel met de rest van het team."

U werkt hard, maar toch, hoor ik, bent u op en top een familieman.

"De komst van de kleinkinderen heeft veel veranderd. Toen mijn dochters huwden, ben ik er meteen om beginnen te smeken. Zo erg dat mijn vrouw zei: 'Laat hen toch met rust.' Ik heb mijn campagne dan maar in het geniep op de schoonzonen toegespitst. Hen stilletjes verweten dat ze er niet veel terecht van brachten. (gniffelt) Ondertussen hebben we vier kleinzonen. Ze zijn mijn grote schat. Wanneer het maar kan, maak ik tijd voor hen. We gaan samen op vakantie, we nemen hen mee naar Disneyland in Parijs en Orlando, ik heb een elektrische trein aangelegd en wil hen het liefste elke zondag om me heen. Vroeger waren we de favoriete babysit en dat vond ik geweldig. Nu zijn de contacten anders, maar daarom niet minder intens."

Zo aanwezig als u bent als grootvader, zo afwezig was u als vader?

"Dat viel best mee. Ik leidde inderdaad een turbulent professioneel leven, maar dat compenseerde ik door de kinderen regelmatig mee te nemen op vakantie en lange weekends. Mijn vrouw is nu actief binnen het festival, ze begeleidt de internationale jury, maar vroeger hield ze zich fulltime met de opvoeding van de kinderen bezig. Tot ieders tevredenheid."

Zou het kunnen dat u zich na het overlijden van uw jongste dochter nog meer op het werk hebt gestort?

"Zeker. Mijn werk was mijn houvast. Ik heb me erin vastgebeten. Thuis wilden we de andere dochters vooral niet met het verdriet belasten. Ze mochten niet de indruk krijgen dat het leven plots helemaal anders werd. Tien jaar lang hebben we weinig over haar overlijden gesproken. Pas de laatste tijd lukt ons dat beter. Lang geleden kwam ik eens bij Jo Röpcke thuis. In de living hing een kaartje van zijn dochter. Ze schreef het een week of twee voor ze stierf. Dat beeld trof me zo. In het naar huis rijden, zei ik nog tegen mijn vrouw dat ik, mocht ik een kind verliezen, het nooit te boven zou komen. Maar blijkbaar spartelt een mens zich daar toch doorheen. Op de een of andere manier moet je vooruit. En Véronique zou niet gewild hebben dat we bij de pakken waren blijven zitten."

Ze leek op u, is het niet?

"Dat zegt men. We hadden een hechte band. Ze bruiste van ideeën, misschien zou ze ooit in mijn sporen treden. Maar het mocht niet zijn. Een hersentumor werd haar fataal. Een operatie anderhalf jaar eerder was nochtans succesvol verlopen. Maar op een dag, we kwamen terug van vakantie, klaagde ze over hoofdpijn. Ze werd opgenomen in het ziekenhuis en overleed drie dagen later. Ze was zeventien. Verdriet vervaagt, maar laat niet los. Af en toe komt het nog eens boven, zoals nu. Meteen tranen en een krop in de keel."

Houdt u ook door dat verlies zo sterk aan uw kleinkinderen?

"Wellicht. Ik heb nog twee andere schitterende dochters, een tweeling, van wie ik ontzettend veel hou. Op hun manier zijn ook zij erg gedreven. Ik heb mijn familie graag in de buurt. Als ik de kleinkinderen twee weken niet zie, word ik ongeduldig. De jongste van de vier lijkt trouwens op onze overleden dochter. Dezelfde impulsiviteit, dezelfde humor. Ik geniet er immens van die jongens bezig te zien. Maar, zegt mijn vrouw, grootouders moeten op tijd afstand nemen en de opvoeding van de ouders niet in het gedrang brengen. Ik doe mijn best, ik doe mijn best."

Een jaar of vijf geleden leek u wat vermoeid en dacht u eraan het kalmer aan te doen. Ondertussen blaakt u weer van gezondheid, maar toch, u bent 65 en hebt misschien nog andere plannen in het leven?

"Een te hoge bloeddruk speelde me inderdaad een tijdje parten, maar dat euvel is verholpen. Ik voel me nog altijd jong en gedreven. Ik loop nog altijd rond met de gekste ideeën. Maar ik wil in schoonheid afronden. En een gedelegeerd bestuurder vinden blijkt complexer dan verwacht. Ik heb twee keer pech gehad. De derde keer moet de goede keer zijn. Als alles meezit, hoop ik nog met volle kracht aan de feesteditie van volgend jaar mee te kunnen werken. Daarna is het stilaan aan mijn opvolger. Ik blijf wel actief vanuit de raad van bestuur."

Hebt u al een nieuwe kandidaat-opvolger op het oog?

"Meer dan dat. De gesprekken zijn afgerond, er is een akkoord."

En de gelukkige is?

"Eerst het festival. Daarna laat ik het u weten.

Jaren geleden kregen we de kans om John Travolta uit te nodigen. We hoefden alleen de kerosine voor zijn privéjet, een Boeing 737, te betalen. Daar hing een prijskaartje van 2.800.000 Belgische frank aan vast. We hebben het maar zo gelaten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234