Donderdag 21/01/2021

'Ik mis het ettertje nog elke dag'

Dit jaar mag de grofgebekte, kaalhoofdige stripkleuter Biebel dertig kaarsen uitblazen. De reeks rond hem stopte in 2000, maar boette nooit in aan populariteit. Desondanks weigert Marc Legendre zijn grootste stripsucces nieuw leven in te blazen.

Vanaf de allereerste verschijning in 1983 joeg Biebel opvoeders overal te lande de gordijnen in, herinnert Marc Legendre (57) zich. "Biebel debuteerde in Robbedol, een blad van de KSA. In een stripje rammelde hij zijn zusje af met het toen razend populaire Vredesboek van Bernard Benson. Daarin werd ondermeer gesteld dat een kind van Sinterklaas geen waterpistool hoort te krijgen omdat geweld daardoor alledaags en ludiek wordt. Die strip schoot meteen in het verkeerde keelgat bij opvoeders die uitgerekend met dat Vredesboek op scholen en jeugdbewegingen wilden werken. Zulke stripjes bemoeilijkten hun werk, vonden ze."

Biebel werd een instanthit. Het stripweekblad Robbedoes publiceerde wekelijks gags (de Franstalige tegenhanger Spirou weigerde omdat ze Biebel op een 'teelbal met pootjes' vonden lijken), maar daar was Legendre niet helemaal gelukkig mee. "Ik wou dan ook helemaal geen striptekenaar worden. Het enige voordeel was dat ik met de verdiensten een keer per maand een lp kon kopen. Kijk, mijn grote helden waren de stripauteurs Gotlib en Binet. Die maakten niet echt wat men in Vlaanderen gewend was. Ik dacht dat ik de vrijheid die zij genoten, nooit zou krijgen. Maar de mensen van Robbedoes gaven me carte blanche en elke week kreeg ik enthousiaste lezersbrieven. Tja, dan gaat een mens strips tekenen al snel aangenaam vinden.

Biebel-cola

"Destijds schoven er op de Boekenbeurs mensen van alle leeftijden aan mijn tafeltje die in Biebel allemaal dingen van zichzelf herkenden. Er waren kleuter- en basisscholen die grote Biebels op hun klasmuren hadden staan, er was een studentenclub op het UFSIA die allerlei toestanden met Biebel deed, er was een vrouwenclub die Reggie (Biebels vriendje, GDW) als mascotte had enz. Ik kon maken wat ik wou, er was altijd wel iemand die ermee moest lachen."

Rijk werd Legendre echter niet met Biebel, al verscheen het ventje in talloze bladen en zelfs advertenties. "Ik heb me er altijd te veel mee geamuseerd, heb het te weinig als broodwinning gezien. We hebben alles en nog wat geprobeerd met Biebel, enkel en alleen omdat het ons leuk leek om te doen. Kranten wilden stroken: geweldig, die gingen we even maken. Ik bood die aan een idioot lage prijs aan in de hoop dat we daardoor internationaal zouden kunnen concurreren met pakweg Hägar.

"Binnen de kortste keren stonden we in een twintigtal kranten. Fijn, maar bij de uitgeverij zei men dat het een last was om bij te houden welke krant in welk land wat al had gekregen. Op zulke momenten haalde ik mijn schouders op en ging ik zeilen.

"Omdat ik meer vergaderde dan tekende, nam ik een echte agent aan die vooral voor BV's werkte. We kwamen op televisie, stonden op chocopotten, er kwam een smulbox uit mét cola enz. Maar toen bleek ik tekeningen te moeten maken waarop Biebel likkebaardend boterhammen at, terwijl ik het juist leuker vond dat hij op zo'n pot van zijn oren zou staan maken. Dát was zijn karakter, maar dat hoorde dus niet. Na drie jaar zijn we er dan ook mee gestopt. Ik weigerde meer contracten dan dat ik er aannam.

Klok tien jaar terug

"Op een dag vond ik dat ik alles geprobeerd had wat toen, volgens mij en met mijn beperkte middelen, mogelijk was in Vlaanderen. Ik moest naast tekenaar ook mijn eigen agentje spelen, dingen produceren en uitproberen. Er was internet, mail noch computer. We maakten tekenfilmpjes waarmee we naar Cannes trokken, maar het kostte toen zo veel tijd en geld. Standaard Uitgeverij kreeg ook een nieuwe baas, een zakenvrouw die niet wist wat ik maakte en enkel aangenomen was om de stal uit te mesten. Ze draaide de klok tien jaar terug en veegde alle gemaakte afspraken van tafel. Dan houdt het dus op, hé." In het voorwoord van de zopas verschenen Biebel-bundel vol onuitgegeven materiaal, schrijft hij: "In 2000 ben ik met Biebel gestopt. Daar heb ik geen spijt van, al mis ik het ettertje nog elke dag."

Respect kwam er ondertussen van eerder onverwachte hoek. "Sta ik in 2011 op een conferentie in Philadelphia naast Charles Burns om over de graphic novel te praten, dan worden die Amerikanen zot bij het zien van Biebel-tekeningen. Dan komt de goesting natuurlijk terug. Maar tegelijk denk ik: Ik heb het al eens gedaan en er is zo veel wat ik nog wil doen.

Klaar met graphic novel

"Ik heb altijd veel bewondering gehad voor mensen die hun hele leven één ding kunnen blijven doen. Maar het is niks voor mij. Toen Standaard Uitgeverij me vroeg om de scenario's te schrijven voor de Rode ridder, sprong ik een gat in de lucht. Met Charel Cambré werk ik aan weer wat anders, iets heel straf. Man, dan voel ik me nog precies zoals toen ik dertig jaar geleden begon met strips. Zalig. Het lijkt alsof je net van school komt en dat alles nog kan.

"Ik wil zo'n gevoel koesteren, ik wil niet uitbollen of op mijn lauweren rusten. Ik wil mijn vel riskeren. Mislukt het, dan heb ik het tenminste geprobeerd. Zo zijn we ooit vertrokken op een zeilreis rond de wereld. We zijn niet verder geraakt dan de Canarische eilanden, maar ik woon wel op een van de mooiste plekjes op aarde (El Hierro, GDW). Voor we vertrokken, wist ik niet eens dat het eiland bestond. Zo wil ik ook strips maken. Toen Finisterre verscheen, schreef men dat ik de eerste Vlaamse graphic novel had gemaakt. Ik had nog nooit van de term gehoord. Zo hoort het te gaan."

2013 groeit ondertussen uit tot een heus Legendre-jaar. "Er verschijnen wel tien dingen van me", klinkt het. "Inclusief de heruitgave van de reeks Biebel in kleur." Maar de auteur wijst er meteen op dat het niet enkel stripwerk betreft. Integendeel, zelfs. "Ik hou van afwisseling en heb dat ook nodig. Ik zie mensen denken: een striptekenaartje dat denkt dat hij boeken kan schrijven, hoeveel gekker gaat het nog worden? Maar blijkbaar zijn er toch mensen die het leuk vinden. Zo werd mijn edge-roman Zielsveel vorig jaar gekozen tot een van de kerntitels voor de Prijs van de Jonge Jury in Nederland. Dat doet deugd. Ik hoop dan altijd dat de uitgever zegt dat ik verder mag doen zoals ik bezig ben."

Uitgeverij Atlas, met wie hij de graphic-noveltrilogie Wachten op een eiland, Finisterre en Verder maakte, hangt ondertussen opnieuw aan zijn bel. "Maar met het genre graphic novel heb ik het gehad, vrees ik. Het was niet mijn bedoeling om zoiets te maken, maar ik werd wel in het hokje geduwd. Vervelend, want bij hokjes horen wetten en toezichthouders. Het wordt dus wat anders. De tekst is al een jaar klaar, nu zoek ik naar een geschikte stijl om het uit te beelden.

"Ik ben geen goede tekenaar, dus zoek ik een manier waarmee ik ondanks mijn beperkingen toch de lezer weet te raken. Daar kruipt enorm veel tijd in. Maar ondertussen moet er geld verdiend worden, dus doe ik tussendoor te veel andere dingen."

Biebel: Geen gedoe verscheen bij Strip 2000, 48 p., 8,95 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234