Donderdag 26/11/2020

Interview

"Ik liet mijn naam veranderen, net als die rappers"

Shaolin Fantastic (r.) is de Gatsby van The Bronx: mysterieus en onvoorspelbaar.Beeld RV Courtesy of Netflix

In The Get Down gaat Romeo + Juliet-regisseur Baz Luhrmann in het hartje van de Bronx op zoek naar de wortels van de hiphop. "Hoe kan een plaats die zo vernietigd was, de grootste creativiteit van de afgelopen decennia voortbrengen?"

Baz Luhrmann (53) is het type regisseur dat het publiek verdeelt: ofwel ben je vóór de barokke herinterpretaties van Shakespeares Romeo + Juliet (1996) en F. Scott Fitzgeralds The Great Gatsby (2013), ofwel moet je er niets van weten. Maar je kunt Luhrmann niet verwijten dat hij in zijn met rood fluwelen gordijnen omgeven films - zie ook: Moulin Rouge! (2001) - ook geen serieuze portie street credibility stak: onder zijn fans zitten barokliefhebbers én MTV-kijkers.

Het hoeft dus niet te verbazen dat hij Parijse musicals en Shakespeare-tragedies nu inruilt voor The Get Down, een Netflix-reeks die zich afspeelt in The Bronx van de late jaren 70: terwijl de discorage zichzelf verstikte in bergen cocaïne, stampten straatschoffies er de hiphop uit de grond.

"Ik voelde me aangetrokken tot de naïviteit van die personages", vertelt Luhrmann, wanneer we hem ontmoeten in Londen. "Toen de hiphopscene ontstond, was er helemaal geen geld bij betrokken: het waren gewoon jonge tieners die iets meer wilden. Ze hadden niets, behalve het verlangen om zichzelf uit te drukken. Dat leidde tot de meest geniale vorm van creativiteit. We hebben geen piano, maar wat kunnen we doen met twee vinylplaten? We hebben geen verfborstel, maar misschien zijn we iets met een spuitbus?"

Nieuw territorium

Luhrmann praat over de personages, van graffiti-artiest Shaolin Fantastic (Shameik Moore) tot verloren tiener Ezekiel (Justice Smith), alsof hij ze al sinds zijn jeugd kent. Hij is dan ook al ruim tien jaar bezig met zijn ideeën voor The Get Down te ontwikkelen, en over de jaren is het concept heel wat verschillende richtingen uitgestuiterd, om uiteindelijk bij Netflix terecht te komen.

Na grootschalige en bombastische producties als Gatsby en Moulin Rouge, op maat van grote cineplexen, doet die (tijdelijke) overstap naar het kleine scherm wenkbrauwen fronsen. "Zeven jaar geleden wilde ik The Get Down nog als film doen. Tot ik besefte dat dit echt een episch verhaal moest worden. Als je een beetje research doet, werd het nogal snel duidelijk dat je hier tijd voor nodig had."

The Get Down vertelt het verhaal van New Yorkse tieners die niets hebben, maar zich toch willen uitdrukken. "Dat leidde tot de meest geniale vorm van creativiteit."Beeld RV Courtesy of Netflix

Bovendien beschouwt hij The Get Down niet als tv-reeks, legt Luhrmann uit. "Als je het mij vraagt, zou televisie gebannen moeten worden. Maar Netflix is niet echt televisie, het is compleet nieuw territorium: je hebt grote budgetten, en tegelijk een ongelooflijke vrijheid - dat kun je niet zeggen als je een grote studiofilm maakt. Je wordt uitgedaagd om stoutmoedig te zijn. Ze willen geen product dat hetzelfde is als alle andere producten. Zo'n visie, dat is de hemel voor iedereen die creativiteit vooropstelt."

Om zijn eigen creativiteit in de juiste vorm te gieten, ging de filmmaker, getooid in een trendy bomberjack en een baseballpet - wie dacht dat de man achter Strictly Ballroom zich enkel in smoking en vlinderdas vertoonde, heeft het duidelijk mis - te rade bij rapgrootheden als Nas en hiphoppionier Grandmaster Flash (die ook als personage voorkomt in de reeks), maar evengoed bij journalisten als Nelson George, die als eerste over het nieuwe fenomeen berichtte. "Zowat alles in de reeks refereert aan een historisch feit of personage", maakt de bedenker, zichtbaar trots op de uitgebreide research, zich sterk.

Yellow Brick Road

Dat wil niet zeggen dat de reeks bescheiden en realistisch in beeld wordt gebracht. The Get Down is typisch Luhrmann: groots, bombastisch, mythologiserend. Dat past bij het concept, vindt hij. "Die straatartiesten creëerden hun eigen mythe. Ze inspireerden zich op kungfu-films en comic books. Dat zie je aan de breakdance-moves, die geïnspireerd waren op kungfu-trucs, maar ook aan de namen die ze zichzelf gaven. Ze maten zichzelf een nieuw persona aan. Shaolin? Een personage uit die films. Grandmaster Flash? Dat verwijst naar martial arts-grootmeesters."

De belangrijkste rol in The Get Down, een episch verhaal met tientallen personages en een half dozijn plotlijnen, is misschien wel voor New York. "Natuurlijk gaat de reeks over disco, hiphop, en later ook punk, maar de reeks gaat vooral over New York. En over hoe de muziek die stad mee heeft vormgegeven. Wat mij aantrok, was de vraag: hoe kan het dat uit een plaats die zo vernietigd was, die letterlijk in brand stond, de grootste creativiteit van de afgelopen decennia voortbrengen?"

New York is the city that never sleeps, en die uitdrukking mag je behoorlijk letterlijk nemen, als we Luhrmann mogen geloven: hij heeft er vijftien jaar gewoond. "Het is een geweldige stad, maar je moet af en toe even weg om er weer verliefd op te kunnen worden. Als je er te lang blijft, word je leeggezogen. Het blijft er steeds zoemen. Letterlijk, vanwege de metro. En de andere stadsgeluiden: sirenes en zo. Het is er nooit stil. De soundscape van New York is dan ook essentieel voor die vroege hiphop, denk ik."

Zijn liefde voor The Big Apple etaleerde Luhrmann ook al uitgebreid in The Great Gatsby, en de bevlogenheid die hij aan de dag legt wanneer het over New York gaat, doet vermoeden dat de man nooit een andere stad heeft gekend. Tegelijk verraadt zijn vette Australische accent dan weer dat hij opgroeide in Herons Creek, een gemeenschap met een bevolkingsaantal van om en bij de 300 man.

Baz Luhrmann.Beeld Getty Images

"Het is onlangs in me opgekomen dat ik in zo'n geïsoleerde gemeenschap leefde, dat ik een mythologische wereld om me heen bouwde. Ik had een eigen radioshow, ik speelde theater in het tankstation van mijn vader. Maar de stad bleef steeds ver weg. Toen ik vijftien was, kwam een vriend van me terug uit New York. 'What's it like?', vroeg ik. 'Geweldig', zei hij. 'Maar als je er komt, duik dan in de kraag van je jas en kijk niemand in de ogen.' Zo gevaarlijk was het er, volgens hem."

Het schrikte de jonge Australiër niet af. "Ik heb altijd al het verlangen gehad om in de grote stad te wonen. Ik heb dat verlangen als kind ook nooit in vraag gesteld: er was geen enkel moment dat ik dacht dat ik in Herons Creek zou blijven. Ik heb altijd gedacht - en dit klinkt heel mythologisch (lacht) - dat ik die yellow brick road zou afwandelen. Ik leefde immers in een land dat 'Oz' heette (Australiërs worden in het Engels Aussies of Ozzies genoemd, EWC) en Sydney werd de Emerald City genoemd. Die drang heeft me uiteindelijk naar New York gebracht."

Alter ego

Uiteindelijk was het Grandmaster Flash zelf die Luhrmann definitief geruststelde, nadat hij een ruwe montage van de eerste aflevering had gezien. "Hij kwam naar mij en zei (in een lage, brommende stem): 'Baz, je bent net een dj.' En ik denk dat hij gelijk heeft. Ik besef nu dat ik ook beïnvloed ben door die cultuur. Hiphop is een kunstvorm die drijft op collage, en ik doe hetzelfde in de films die ik maak: ik haal overal invloeden uit, en ik maak er iets anders mee."

Rapper Baz dus. Het is niet eens zo vergezocht: zoals elke rapper in de loop der jaren vergroeid met zijn alter ego, zo heeft ook Luhrmann zich ooit een nieuwe identiteit, een nieuw persona aangemeten. "Precies! Ik heette eigenlijk Mark Luhrmann, maar ik heb mezelf een nieuwe naam gegeven. Op school werd ik uitgelachen omdat ik met een belachelijk kroezelig afrokapsel rondliep. Ze noemden me Basil Brush (naar een Brits tekenfilmfiguurtje, EWC). Ik heb besloten om de rollen om te draaien en me die naam zelf toe te eigenen. Dus liet ik mijn naam veranderen. Net als die rappers in New York."

The Get Down is integraal te bekijken op Netflix vanaf 12 augustus

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234