Zondag 05/12/2021

'Ik kan voor alle zenders programma's maken'

Qua alomtegenwoordigheid is Tom Waes (43) vandaag alleen door God zelf te kloppen. Stem van een Red Bull-spot op de radio, prominente dode in Bart Peeters' Laatste groet, onderwerp van een controverse in de media én in het parlement. En dan moet zijn programma Tomtesterom nog beginnen. 'De wereld staat in brand. Hebben die parlementsleden echt niks anders te doen? Komaan zeg, waar gaat dit over?' Jeroen de Preter

Het is een opmerkelijke toevalligheid: precies op het ogenblik dat we ons vraaggesprek beginnen, wordt in het Vlaams Parlement het vuur geopend op de eerste aflevering van zijn nieuwste kindje, Tomtesterom 3. Voor wie het heeft gemist: in die eerste aflevering van reeks drie vliegt Tom Waes met een Boeing 737 over het West-Vlaamse land. Meer was niet nodig om de commissie Media over de rooie te krijgen.

Waes' stunt inspireerde de parlementsleden tot een spervuur van vragen. Vragen die we ten behoeve van dit gesprek onder zijn neus duwen. Waes leest de lijst met aandacht, en schudt vervolgens het hoofd. "Onwaarschijnlijk", zegt hij. "En raar. Komaan zeg, wat voor een vragen zijn dat nu? Wat moet je daar nu op antwoorden? Raar allemaal. Heel raar."

Wat bedoel je, raar?

"Dat mijn Boeingvlucht voor zo'n hetze zorgt. Stel dat ik met stieren was gaan vechten en zo'n beest had gedood. In dat geval zou ik begrijpen dat daar discussie over ontstaat. Maar over die Boeingvlucht? Heb ik daar iemand mee geschaad misschien? Heb ik ergens een grens overschreden? Ik zou niet weten welke grens.

"Wat ik heb gedaan, is perfect wettelijk. Naar aanleiding van deze hetze is er gepleit voor een verandering van de wet. Er is gezegd dat we een lacune in de wet hebben gevonden. Terwijl er helemaal geen lacune in de wet is. Wie piloot wil worden, mag al heel snel met een Boeing vliegen. Ik ben met die Boeing opgestegen, heb even gevlogen, en ben weer geland. Dat is maar een heel klein deeltje van de opleiding tot piloot. Een relatief gemakkelijk deeltje. Navigatie, de boordcomputer programmeren, daar zit de moeilijkheid van die opleiding."

De voornaamste klacht van onze parlementsleden is: uw programma is pure sensatie. Het spoort ook niet met de voorbeeldfunctie die programma's op de VRT horen te hebben.

"Ik nodig iedereen uit om er een voorbeeld aan te nemen. Doe gerust, zou ik zeggen. En is het pure sensatie? Oké, ik vlieg met een Boeing, en ik doe later ook een gooi naar het Belgisch record schansspringen. Dat zijn sensationele dingen. Maar we doen veel meer dan dat. We hebben ook afleveringen gemaakt waarin ik een orkest ga dirigeren en een duikboot probeer te bouwen. Is dat ook sensatie? Ik ga niet beweren dat Tomtesterom een educatief programma is, maar moet dat dan? Moet de openbare omroep tegenwoordig een hele avond Teleac brengen, misschien?

"Natuurlijk stel ik me als tv-maker soms vragen over wat moreel gezien wel en niet kan. Maar die vragen stel ik me ook als ik iets maak voor een commerciële zender. Voor mij, als maker, is er geen verschil tussen een programma maken voor Eén of 2BE.

"Ik zal je iets anders vertellen. Ik ben in een winkel ooit eens aangesproken door een vader met puberende kinderen. 'Wij kijken nooit meer samen naar de tv,' zei die man, 'mijn kinderen kijken altijd naar Jim, en ik naar Eén. Maar dankzij Tomtesterom zitten we zondagavond eindelijk nog eens samen te kijken.' Dat was het mooiste compliment dat ik als tv-maker ooit heb gekregen. Dat gaat over een waarde die ik veel belangrijker vind dan: we hebben vanavond weer iets bijgeleerd."

Is dat Boeingrelletje ook niet mooi meegenomen, zo pal aan het begin van de nieuwe reeks?

"Het lijkt wel alsof we het ervoor doen. Dit is de derde reeks van Tomtesterom, en drie keer hebben we bij het begin van het seizoen een rel gehad (de eerste keer ontstond controverse over 'Hoe word je paparazzo?', een tweede keer over 'Hoe word je schlagerzanger?', JdP).

"Ik zou liegen als ik zeg dat ik van deze rel echt wakker lig. En ja, natuurlijk is het mooi meegenomen, al die gratis reclame. Al vind ik het dit keer wel echt belachelijk. Komaan zeg, waar gaat die rel nu eigenlijk over? En hebben die parlementsleden echt niks beters te doen? De wereld staat in brand. Er zijn op dit ogenblik wel andere parlementaire vragen te stellen, nee?"

Even los van de controverse: is Tomtesterom niet eerst en vooral het programma van iemand die zichzelf zo graag wil bewijzen?

"Dat is het, echt waar, totaal niet. Voor mij gaat dit programma over jongensdromen. De bottomline is een jongensdroom, en hoe je die kunt realiseren. Wat wil je worden als kleine jongen? Brandweerman, dirigent, sportman, piloot. Daar droomde je van als kind, en misschien vandaag nog altijd. Het is op die jongensdromen dat het programma drijft."

Is er van al die beroepen die je hebt uitgeprobreerd eentje waarvan je denkt: hier heb ik een roeping gemist?

"Topsporter, misschien. We hebben ondertussen 21 afleveringen van Tomtesterom gemaakt. Eén keer heb ik gedacht: dju, dat had het ook wel kunnen zijn. Ter voorbereiding van de 'Marathon des sables' heb ik mijn conditie laten testen in een lab in Leuven. Volgens die prof waren de resultaten voor iemand van mijn leeftijd meer dan goed. 'Als jij twintig jaar jonger was geweest,' zei hij, 'dan had je iets kunnen bereiken in de sport.'

"Voor de rest ben ik met de jaren alleen maar gelukkiger geworden met wat ik ondertussen al meer dan tien jaar doe: tv maken. Sinds ik voor tv werk ben ik niet één dag met tegenzin gaan werken. Ik doe het doodgraag. Omdat het zo alle kanten uit schiet. Om die reden vond ik het ook geweldig om redacteur te zijn voor Alles komt terug, met Mark Uytterhoeven en Rob Vanoudenhoven. Dan moest ik bijvoorbeeld op voorgesprek bij Fons Verplaetse, in de kelders van de Nationale Bank, een plek waar je als normale mens nooit komt. En een dag later was het dan weer totaal iets anders. Echt top."

Maar wel vermoeiend. Zie je jezelf oud worden in je vak?

"Ik maak me daar niet veel zorgen over. Als je, zoals ik, telkens weer een totaal ander programma maakt, moet je jezelf ook telkens heruitvinden. Na Het geslacht De Pauw werd me gezegd: je bent twee seizoenen de bullebak geweest, wat kun je daarna nog doen? Dezelfde vraag kun je vandaag opnieuw stellen. De afgelopen jaren ben ik een soort stuntman geweest. Dat heb ik ondertussen wel gehad, maar wat nu? Ik lig er niet van wakker. In het verleden is het altijd gelukt om mezelf weer uit te vinden, waarom zou het nu plotseling niet meer lukken?"

Wat komt er na Tomtesterom?

"Er zijn twee of drie ideeën waar we al een hele tijd mee bezig zijn en waarvoor bij verschillende productiehuizen belangstelling is. Wees gerust: je gaat me niet zien koken. Ik kook graag en veel, maar het is wel héél laat om nog op die kar te springen. In elk geval zal het iets zijn dat dicht bij mezelf ligt. Iets met reizen, bijvoorbeeld. Dat doe ik geweldig graag."

***

In de tv-wereld wordt met grote spanning uitgekeken naar de make-over van VT4. Is er voor jou een plaats binnen het verwoestijnviste VT4?

"Ik werk voor het productiehuis deMensen, dat voor 40 procent eigendom van Woestijnvis/De Vijver is. Op dat vlak stelt er zich dus geen probleem. En er lopen gesprekken, ja. Maar die zijn er ook met andere zenders.

"In principe kan ik voor alle zenders tv-programma's maken, wat een geweldig voordeel is. Als je je als tv-maker aan één zender verbindt, kun je snel klemgereden worden. Stel je bijvoorbeeld voor dat ik een wat diepgaander reisprogramma zou willen maken, maar dat ik door een exclusiviteitscontract vastzit aan pakweg vtm en 2BE. Als die het niet willen uitzenden, dan zit ik vast. Nu kan ik nog altijd bij Canvas aankloppen."

De vraag die iedereen in de sector zich stelt: kan Woestijnvis het ook zonder het vangnet van de openbare omroep?

"Ik geloof er wel in, al zal het zeker niet makkelijk zijn. De leider, Eén, staat heel stevig op kop. VT4 zal echt alles uit de kast moeten halen om dat los te wrikken, maar ik geloof dat het kan. Waar ze het volgens mij wel moeilijk mee zullen hebben, is de druk. Ik bedoel de druk om zeven dagen per week programma's te moeten maken. Dat zijn ze bij Woestijnvis niet gewoon. Vandaag maken ze daar programma's die meestal maar over een beperkte tijd lopen, en ook nog eens heel vaak in primetime worden uitgezonden."

Schermgezichten hebben nooit vakantie. Je bent het ook op zaterdag in de supermarkt. Hoe gruwelijk en verschrikkelijk is dat?

"Verschrikkelijk is een groot woord. Niet meer in de anonimitiet kunnen verdwijnen, dat hoort bij de job. Maar het is er wel het belangrijkste nadeel van. Vanmorgen nog: ik stond in een parkeergarage aan het Sint-Jansplein in Antwerpen. Je kon er niet met de kaart betalen, dus moest ik naar de bank voor contant geld. Bleek dat die automaat ook geen briefjes van 20 euro accepteerde, waardoor ik ook nog eens geld moest gaan wisselen in een restaurant. Als anonieme mens was ik me allang eens goed kwaad gaan maken in dat kot van die parkeergarage. Maar met zo'n bekende kop kun je dat niet maken.

"Er is ook een immens verschil tussen een beetje bekend zijn en de roem die je overvalt als je zo'n hit als 'Dos cervezas' hebt gehad. Plotseling ben je van iedereen en haal je het niet meer in je hoofd om op de dijk van Blankenberge te gaan wandelen.

"Na 'Dos cervezas' had ik het ook wel even gehad, qua hype. Misschien is het je niet opgevallen, maar na die hype ben ik er een jaar lang niet meer geweest. Ik heb alle interviewaanvragen afgewimpeld. 'Nee, ik heb niks te zeggen, ik ben aan nieuwe programma's bezig.' Ik kan je verzekeren: dat jaar heeft deugd gedaan. Op den den duur ben je echt publiek bezit, en vragen ze je letterlijk voor alles."

Voor radiospots, bijvoorbeeld. Hoe gruwelijk is het om de radio aan te zetten en jezelf voor de zoveelste keer over die Red Bull-zeepkistenrace te horen?

"(lacht) Dat hangt van moment tot moment af."

Vorig jaar heb je ook een radiotrailer voor Volvo ingesproken. Dat was - excuseer - erg.

"Ach ja, soms neem je goede beslissingen, soms foute. De impact van zo'n trailer is ook niet altijd op voorhand in te schatten. Je neemt dat op, je bent het al bijna vergeten, tot ze dat ding ineens, 35 keer per dag, beginnen te spelen. De shit is ook: ik heb een heel herkenbare stem. Ik ken bekende acteurs die bijna dagelijks reclame inspreken, maar die pik je er niet zo makkelijk uit als mij."

Van zo'n trailer kun je ook moeilijk beweren dat je hem voor het plezier hebt ingesproken.

"Je doet het niet uit sympathie voor Volvo, nee. Ik rij niet eens met een Volvo. Dat heb ik toen trouwens ook gezegd tegen dat reclamebureau. 'Vinden jullie dat niet een beetje raar, dat ik reclame maak voor een auto waar ik zelf niet mee rijd?'"

Jij rijdt met een Porsche.

"Ja, nog welgeteld twee dagen, want ik heb hem verkocht. Met dank aan Di Rupo I en de nieuwe tarieven voor bedrijfswagens. Die Porsche was gewoon niet meer te betalen. Ik moest er plotseling belachelijk veel belastingen op betalen. Echt, belachelijk veel."

Doet het pijn?

"Het is dubbel. Ik wou die Porsche echt heel graag. Niet uit patserigheid, maar uit liefde voor die auto. Ik hou van mooie auto's, net als mijn broer, die automechanieker is. Maar aan de andere kant wil je ook niet 'die gast met zijne Porsche zijn'. Toen ik hem net had, was ik te gast in De Pappenheimers. Ik heb die auto toen niet voor de deur durven te parkeren. Ik heb hem buiten laten staan en ben te voet naar de ingang gestapt. Omdat ik niet wilde dat de mensen ik-weet-niet-wat-allemaal van mij zouden denken.

"Maar eigenlijk vind ik dat er iets niet klopt. Niemand zal er een spel van maken als een muzikant 50.000 euro betaalt voor een vintage gitaar. Kun jij me uitleggen wat het verschil is?"

De CO-uitstoot?

"Oké. Maar er is ongetwijfeld ook heel veel slechts te zeggen over de exclusieve exotische houtsoorten die gebruikt worden voor sommige gitaren, nee? Het is allemaal nogal complex."

Is er te veel politieke correctheid in de wereld?

"Nee, dat vind ik niet. Het gaat erover dat we elkaars rekening niet moeten maken. Ik geef bijna niks uit aan kleren, kleren kunnen me niet schelen. Maar toevallig hou ik wel van auto's. Iemand anders rijdt met een bakfiets, maar geeft 250.000 euro aan versterkers en gitaren. Ieder zijn ding. Trouwens: als de elektrische auto op een dag een serieus alternatief is, zal ik de eerste koper zijn. Maar dan moet het wel echt een serieus alternatief zijn. Want hoe werkt dat, zo'n elektrische auto? Je steekt hem in het stopcontact, ja, maar die elektriciteit wordt niet vanzelf opgewekt. Die komt van een steenkoolmijn, of een kerncentrale. Met andere woorden: het probleem wordt gewoon verplaatst."

Nog één vraag over die Porsche. Zo'n bak haalt makkelijk 300 per uur. Wat ben je daarmee, in dit land?

"(lacht) Niet veel. Je kunt er eens mee gaan racen op het circuit van Zolder, maar zelfs dat heb ik niet gedaan. Eigenlijk is dat ding niet gemaakt om hier rond te rijden. Die auto heeft gewoon te veel force. Het minste dat je aan die gas komt... wjoem wjoem..., mijn kinderen worden er zenuwachtig van. En mijn vriendin rijdt er ook niet graag mee. Eigenlijk is het zo slecht nog niet dat hij weg gaat."

***

Je zat deze week in Een laatste groet, de begrafenisshow van Bart Peeters, waar je vertelde dat je begraven wilt worden op de tonen van 'Dos cervezas'. Meende je dat?

"Natuurlijk niet. Zot! Man, als ze dat op mijn begrafenis spelen, draai ik me om in mijn kist. Dat was tv, he."

Wel lugubere tv, soms. Dat radiobericht in het begin, waarin nieuwsstem Els Aeyels over je dood bericht. Brrrr.

"Het klinkt zo echt dat je automatisch gaat denken: wat als het waar zou zijn? Best confronterend, want ik ben niet iemand die elke dag bezig is met zijn dood. Toch niet met de mijne. Met het ouder worden denk ik wél vaak aan mijn ouders, en hoe de dag dat die er niet meer zullen zijn niet meer zo veraf is. De gedachte dat ik nog afscheid van mijn mama zal moeten nemen, die vind ik echt... verschrikkelijk."

Een laatste groet was ook het tv-debuut van je zoon Milo. Hij lijkt op zijn vader.

"Vind je? Veel mensen zeggen dat, maar ik zie het zelf niet."

Was het makkelijk om hem aan de media uit te leveren?

"Hier kon het wel, vond ik. Het paste in het programma. Maar voor de rest scherm ik die jongen af. Constant. Je kunt je niet voorstellen hoe sommige media op hem jagen."

Is hij een goeie student?

"Voorlopig valt dat nog mee. Maar hij is wel echt een gast van veertien. Een puber. Zeker geen crapuul, hij berooft geen bomma's of zo, maar hij durft wel - hoe zal ik het zeggen - Witte Van Zichemachtige streken uithalen."

Hij heeft het van geen vreemden, zeggen ze dan. Ik zat op het Antwerpse Sint-Lievenscollege, tweede middelbaar, toen jij, vierde middelbaar, eruit werd gezet. Waarom je precies moest vertrekken, heb ik nooit geweten.

"Wil je geloven dat ik het zelf niet meer weet? Wat ik me er nog wel van herinner, is een soort onrechtvaardigheidsgevoel. Oké, ik heb in die jaren wel wat stoten uitgehaald. Je kent dat wel: de brandblusser leegspuiten in de turnzaal, gist in de wc gooien, met als gevolg dat twee weken later de beerputten overstroomden. Maar echt crapuul was ik niet.

"Achteraf bekeken was het misschien wel een goede zaak dat ik buitenwerd gesmeten. Het zorgde voor een klik in mijn hoofd. Je moet weten: ik zat dat jaar al voor de derde keer in het vierde middelbaar. Daarna is het me niet meer overkomen."

Je hebt ook ooit in een Antwerpse discotheek gewerkt. Was het makkelijk om aan de verleidingen van het nachtleven te weerstaan?

"Nooit problemen mee gehad. Ik heb in mijn opvoeding een aantal waarden meegekregen, die ik ook daar altijd ben blijven koesteren. Altijd beleefd blijven, bijvoorbeeld. En ik heb het ook niet in mij om een junk te worden. Je hebt van die gasten die een keer van een joint trekken en vervolgens in een rechte lijn Christiane F achternagaan en eindigen in Berlijn met een spuit in de arm. Zo zit ik niet in elkaar. Ik drink wel eens een glas, en ik ga graag op café. Maar het gebeurt ook dat ik een maand alleen maar werk en niks drink."

Ben je dan een adrenalinejunk?

"Totaal niet. Ze hebben mij al duizend keer gevraagd om eens te gaan basejumpen, maar dat zegt me niks. Om niet te zeggen dat ik daar te bang voor ben. In mijn vrije tijd ga ik het liefst van al fotograferen. Met de motor naar een of andere locatie, en daar panoramafoto's maken. Ik lees ook heel graag. Ik heb net dat boek van Peter Buwalda gekocht. Ik zit er volledig in. Zalig."

***

Tot slot nog een streepje politiek. Op YouTube staat een filmpje uit 2010 waarin je het opneemt voor Ludo Van Campenhout. Waarom heb je dat gemaakt?

"Omdat ik Ludo heel graag mag. Ludo is een echte mens. Een verstandig mens ook, en heel sociaal. Hij is de meest socialistische Vld'er die ik ooit ben tegengekomen. Ik heb hem toen gesteund omdat hij door de Open Vld op een zijspoor was gezet. Ludo had zich toen, helemaal tegen de partijlijn in, als een vurig tegenstander van de Lange Wapper geout. Dat vond ik heel erg knap van hem. Voor mij bewijst dat dat hij in de eerste plaats een rechtgeaard mens is, en pas dan een politicus."

Volg je hem ook in de keuze voor zijn nieuwe partij, de N-VA?

"Ik neem het hem niet kwalijk. En op lokaal niveau maakt het ook niet zo veel uit, denk ik. Ludo zal wel niet graag hebben dat ik dat zeg, maar volgens mij had hij evengoed naar de socialisten kunnen gaan. Ik ga hem er in elk geval niet minder graag om zien. Ik vind Ludo nog altijd een geweldige mens. Wat niet wil zeggen dat ik daarom ook op hem zal stemmen binnenkort. Ik ben nogal pro België. Dat Vlaamse zit niet in mij. Ik heb dat ook niet meegekregen van thuis. En bovendien: voor mijn job heb ik al de halve wereld gezien. Dan ga je pas echt beseffen hoe klein België is, en hoe onnozel het zou zijn om dat landje ook nog eens in twee te kappen."

Naast het Vlaams-nationalisme bestaat er ook Antwerps nationalisme. Zou het niet kunnen dat je daar iets gevoeliger voor bent?

"Geen last van. Ik zou, denk ik, net zo goed in Brussel of Gent kunnen aarden. Ik ben trouwens geen echte Antwerpenaar. Tot mijn achttiende heb ik in Edegem gewoond. En anders dan vele Antwerpenaren ben ik niet geneigd de rest van België als onze parking te beschouwen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234