Maandag 21/10/2019

'Ik kan mezelf niet veranderen'

'Wij zetten de toon over lastenverlaging en nu weer over efficiënte overheden. Hoezo wij zitten in het defensief?' Partijvoorzitter Bruno Tobback antwoordt fel op de sudderende (interne) kritiek op hemzelf en op zijn partij.

Het sociaal-economische debat lijkt gemonopoliseerd te zijn door centrumrechts, de voorzitter zit 'niet in de wedstrijd' en in de peilingen blijft het aanmodderen. In de aanloop naar het partijcongres van dit weekend maakt enige nervositeit zich meester van de sp.a. Voorzitter Bruno Tobback deelt het ongeduld niet. "Wij hebben onze grote inhoudelijke vernieuwing al achter de rug bij het congres van een half jaar geleden. Toen vond iedereen dat we goed bezig waren, en ik zie geen reden om nu in paniek te schieten."

Toch zit links in het defensief in het sociaal-economische debat. U doet amper mee.

Bruno Tobback: "Als je het debat beperkt tot de academische en de mediawereld. Tegelijk zie ik, bijvoorbeeld in de enquête van Mark Elchardus in Knack, dat mensen vasthouden aan solidariteit en aan het behoud van de welvaartsstaat. Alleen is er een groot wantrouwen tegenover de deelnemers aan die welvaartsstaat en tegenover de organisatie van de solidariteit. Er liggen daar kansen voor ons. Mensen willen heus geen afbouw van de sociale rechten om alles aan het individu over te laten. Ze zijn misschien niet tevreden over hoe het nu loopt, maar de rechtse recepten zijn niet hun geliefkoosde antwoord."

Wat is uw antwoord op dat wantrouwen dan?

"Wij hebben het voortouw genomen in het debat over de lastenverlaging: de verlaging van de btw op elektriciteit is ons voorstel. Daarmee bewijzen we dat ook wij een gezonde economie met zuurstof voor bedrijven en werknemers willen. Zoals we nu ook weer het debat over efficiënte overheden naar ons toe trekken met een pleidooi voor grotere gemeentes. Minder overheid is een leuke slogan, maar wat bedoelen de andere partijen ermee? Daar kom ik maar niet achter."

Is een efficiëntere overheid ook een overheid die minder kinderbijslag geeft aan rijke gezinnen?

"Dat is niet wat wij zeggen. Wel menen wij dat de kinderbijslag niet meer dient om kroostrijke gezinnen te stimuleren. Waarom zou je nog je beleid afstemmen op gezinnen met vier à vijf kinderen als 85 procent van de gezinnen één of twee kinderen heeft, of in nieuw samengesteld verband samenleeft. Daarom stellen wij voor om elk kind in principe evenveel te geven, en de overschot als extra stimulans te geven aan wie het echt nodig heeft, bijvoorbeeld aan eenoudergezinnen."

U vaart weer wat linkser. Dreigt u niet de middenklasse in het centrum te verliezen?

"Zeggen dat je de sociale zekerheid behoudt, wil niet zeggen dat je je exclusief richt op leefloners en langdurige werklozen. Hét grote probleem op de arbeidsmarkt zit bij jonge werkzoekenden. Dat zijn heus niet alleen arme sloebers. Ook de middenklasse voelt deze crisis. De culpabilisering van de werkloze als een profiteur die maar eens dringend zonder uitkering moet worden gezet, klopt niet. Dit gaat ook over jonge hoger opgeleide Vlamingen."

Er wordt u verweten dat u als partijleider te weinig de puntjes tussen de regeringsbeslissingen verbindt.

"Je gaat maar vooruit als iedereen samenwerkt: dat is onze grote lijn. Daar bestaat geen enkel meningsverschil over. Als Freddy Willockx in De Standaard zegt dat hij weinig ziet bewegen, wil ik het hem nog wel eens uitleggen. Onze investeringen in coöperatieves en samen-aankoopplannen bewijzen dat. Je komt daarmee niet elke avond op Terzake, maar bij de huisbezoeken die ik dagelijks mee afleg merk ik dat de boodschap wel aanslaat. Toegegeven, we hebben dit veel te lang niet of te weinig gedaan. Dit is een werk van lange adem."

Partijgenoten willen u liever op tv in confrontatie zien gaan met Bart De Wever.

"En dan komt u me waarschuwen dat je van een moddergevecht ook zelf vuil wordt. In de ene krant beweert Open Vld dat ik schoonmoeder speel over elke beslissing, in de andere beweren partijgenoten dat ze me te weinig zien. Volgens de enen ben ik te lijdzaam, volgens de anderen te cassant. Wat moet ik met zulke commentaren? Ik kan mezelf niet veranderen. Tot nader order staat een zeer grote meerderheid van mijn partijgenoten achter onze koers."

Alleen jammer van die belabberde peilingen.

"Framing! In La Libre zijn we de grootste stijger, in andere kranten is het wat minder. Het enige wat je over die peilingen in het algemeen kunt zeggen is dat elke partij rond haar score van 2010 bengelt. Ik word daar niet per se gelukkig van, maar het is ook niet dramatischer dan bij andere partijen."

Is Elio Di Rupo uw kandidaat-premier?

"Elio Di Rupo staat niet op onze lijst, en wij gaan dus ook geen campagne voor hem voeren. Maar ik zal het beleid van zijn regering graag verdedigen. We hebben de voorbije twee jaar zwaar gewogen op deze regering en deze regering heeft meer gerealiseerd dan de vorige twee samen. Ik weet niet of twee jaar genoeg is om het vertrouwen van kiezers te verdienen, maar je kunt niet zeggen dat we op onze luie kont gezeten hebben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234