Maandag 25/05/2020

'Ik huilde en tekende tegelijkertijd'

VERDRIET VERBEELD. In Wij twee samen brengt Ephameron verslag uit van haar aan afasie lijdende vader. 'Het is wel experimenteel', zegt ze verontschuldigend. Haar typerende collagestijl, inclusief plakband, wordt gecombineerd met flarden tekst. Recht uit het hart.

Waarom verontschuldig je je voor je boek?

Ephameron: "Omdat ik wil verduidelijken dat, hoewel mijn boek wellicht in de strip- en boekhandel terechtkomt, het meer is dan dat. Het is een soort tussenvorm waarbij de tekst de beelden ondersteunt, rijker maakt. Het gevoel staat centraal, niet de actie. Ik kon bijvoorbeeld geen beelden laten zien van iemand die op een paard springt en de ondergaande zon tegemoet gaat. Het boek gaat over tragiek, de druk bij de familieleden, het ziekteproces.

"Ik heb wel geworsteld met de aanpak. Ik wist niet precies wat ik met de tekst moest doen. Nu zijn er veel spreads opengetrokken, met veel witruimte, omdat het toch wel zware beelden zijn. En ik ben er na een tijdje in geslaagd afstand te nemen, het meer vanuit zijn standpunt te verbeelden. Ik wilde laten zien wat we nog samen deden: wandelen, met mama telefoneren. Ik leg de vinger op die kleine anekdotes."

'Het lange verdriet tot afscheid', noem je het ergens.

"In het begin zei hij, op een goed moment: 'Ik ben beter!' Maar je weet: dat kan niet, het kan enkel bergaf gaan. Toen we het hem probeerden uitleggen was hij al te ziek om het te beseffen. Weet je, het is een heel rustig leven, maar niet voor de mensen die er rond zitten. Mijn papa leeft nog, woont nog thuis en wordt zo goed mogelijk ondersteund met liefde, muziek en literatuur. Soms herkent hij iemand, maar kan hij het niet duidelijk maken. Begrijpen doet hij sowieso weinig."

Hoe ontdekte je dat je vader afasie had?

"Afasie - in zijn geval gaat het voluit om 'primair progressieve afasie' - is een ziekte waarbij hersencellen in het deel van taal en oriëntatie aangetast worden. Een van de kenmerken is: een geluid horen zonder het te linken aan een betekenis. Alsof je in het buitenland zit en niet begrijpt wat en hoe. Eerst dachten we dat hij doof aan het worden was. We kochten een hoorapparaat, maar dat hielp niets. Pas enkele dokters later opperde iemand dat het misschien neurologisch was. Een scan bracht alles aan het licht. Dat is twaalf jaar geleden."

Het lijkt me een boek dat ook therapeutische waarde heeft. Klopt dat?

"Ik wil mensen in gelijkaardige situaties een hart onder de riem steken. Laten zien dat ze niet alleen zijn. Ik wilde niet zozeer de lelijke kantjes van de ziekte tonen, dan wel mensen raken. Toen David zijn stem verloor van Judith Vanistendael gaat ook over een terminale ziekte. Je weet dat haar einde een echt einde is. Maar het was zo herkenbaar. Toen mijn papa echt slecht was had ik er behoefte aan om zulke boeken te lezen. Mijn boek heb ik in de eerste plaats voor mezelf gemaakt. Een erg moeilijk proces, hoor. Zeker in het begin, omdat ik werk met foto's en aan de hand daarvan mijn beelden teken. Su-per-con-fron-terend! Ik huilde en tekende tegelijkertijd. Je strijdt tegen je demonen. 'Dit is oneerlijk, hij verdient het niet', denk je. De aanvaarding laat even op zich wachten."

Wij twee samen is verschenen bij Oogachtend (224 p.) Een expo over het beeldverhaal is nog tot 20 maart te bezoeken in de UAB op Campus Sint-Lucas in Antwerpen. www.ephameron.com

Ephameron

► echte naam: Eva Cardon

► is 35 jaar

► werkt freelance als illustrator, designer en curator

► stelde al tentoon in China, Brazilië, de VS en Zuid-Afrika

► maakte eerder de boeken Weg en Found+Lost

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234