Zondag 25/10/2020
Meg March (Emma Watson), regisseur Greta Gerwig, Jo March (Saoirse Ronan) en Amy March (Florence Pugh) op de set van ‘Little Women’.

Film

‘Ik heb veel huilende mannen omhelsd’

Meg March (Emma Watson), regisseur Greta Gerwig, Jo March (Saoirse Ronan) en Amy March (Florence Pugh) op de set van ‘Little Women’.

Met een Oscar voor beste kostuumdesign moest Little Women tevreden zijn met een troostprijs. Maar dat neemt niet weg dat de filmbewerking van de gelijknamige 19de-eeuwse roman een pareltje is. Regisseur Greta Gerwig wou er vooral ook mannen mee raken. 

“Wat wil ík eigenlijk zien, als dat licht uitgaat in de bioscoop?” Greta Gerwig (36) zegt het ferm, tegenover een groepje journalisten in een hotel in Parijs. En ze schiet vervolgens in de lach. “Er zijn allerlei overwegingen bij het schrijven van een script, maar dat is er een van. Nou, wat ik wilde zien: die personages uit Little Women, maar dan niet alleen als meisjes, maar ook als opgegroeide vrouwen.”

Little Women, de semiautobiografische 19de-eeuwse roman van Louisa May Alcott over de gezusters March, geldt bovenal in de Verenigde Staten als klassieker. De onderling zo verschillende Meg, Jo, Beth en Amy, botsend met – of zich conformerend aan – de nukken van de tijd, die de vrouw afhankelijk maakte van de man, haar klein hield.

Nooit uit druk geweest, sinds 1868. En veelvuldig bewerkt voor het theater en de bioscoop. Maar niet eerder op de wijze waarop Gerwig het aanpakt: haar periodedrama springt voor- en achteruit in de tijd. “In de collectieve herinnering is Little Women een verhaal over meisjes. Door ze ook op te voeren als volwassenen, kon ik mijn ideeën als lezer van het boek erin verwerken. Ik ben nu een volwassene. En ik wilde een film maken die behalve voor meiden ook voor volwassenen is. Dat ze kijken, en dan denken: o ja, zo is het. Dát is hoe je met jezelf rondsjokt, als meisje, als jonge vrouw.”

Greta Gerwig bij de Annual Critics’ Choice Awards, op 12 januari in Santa Monica.Beeld Jeff Kravitz/FilmMagic

Hoe komt het dat Little Women nog steeds zo veel mensen aanspreekt?

Greta Gerwig: “Toen ik het boek herlas, zo rond mijn 30ste, overdonderde het me hoe modern en urgent het was. De door het verhaal gevlochten thema’s – vrouwen en auteurschap, intellectueel eigendom, geld, kunst, ambitie – dat is alles waar ik over nadenk! Dat is de lucht die ik inadem. Wat wonderlijk en geweldig, dacht ik, dat dit boek, waar ik al van kinds af aan van hou, mij nu, als vrouw, op een heel andere manier aanspreekt.

“Als kind was Jo March (de jongensachtige en impulsieve zus die een literaire carrière ambieert, red.) mijn heldin. Wie Louisa May Alcott was, wist ik niet echt. Pas toen ik mijn research deed voor de film, realiseerde ik me dat zij de reden was waarom ik zo van Jo hield. Het begon al met dat citaat van Alcott, waarmee ik de film begin: ‘Ik heb veel moeilijkheden gekend, dus ik schrijf vrolijke verhalen.’ Ze vatte daarin ook de afstand tussen de auteur en de fictie. 

“De familie March uit het boek is deftig arm; Alcotts eigen familie was echt door en door arm. Louisa begon op haar 15de te werken, verkocht korte verhalen om het gezin te onderhouden. De Alcotts verhuisden een keer of dertig in Boston, omdat ze de huur niet konden betalen, wat echt iets anders is dan die magische jeugd van de Marches in het boek.” 

Er zit een scène in Little Women waarin zus Amy messcherp uiteenzet hoe weinig opties ze heeft als vrouw. Hoe belangrijk is dat moment voor u?

“Die speech van Amy ontstond tijdens een lunch die ik had met Meryl Streep. Dat was het moment waarop ze tegen me zei dat ze het ging doen, dat ze de rol van tante March wilde spelen. Ik knikte alleen maar: ja, geweldig. Vervolgens zette Meryl uiteen hoe de omstandigheden waren voor vrouwen in die tijd, een speech die ik overdroeg aan Amy.

“Het was niet alleen zo dat vrouwen niet konden stemmen, zei ze, of geen bezit mochten hebben. Áls ze hun man wilden verlaten, moesten ze weg met niets – de kinderen waren dan van hem. Om te begrijpen wat een huwelijk destijds was, wat de inzet was voor een vrouw, móét je dat overbrengen aan het publiek van je film.’

Regisseur Greta Gerwig en Saoirse Ronan als Jo March op de set van Little Women.

Gerwig, die samen is met Noah Baumbach, de regisseur van onder andere Marriage Story, groeide op in een katholiek milieu in Sacramento, Californië. “Dat je ook zoiets als filmmaker kon zijn, kwam niet bij me op. Dat stond zover af van de wereld waarin ik verkeerde. Het leek alsof God ons films aanreikte. Van theater wist ik dat het door mensen werd gemaakt, want dat kon je zien. Misschien dat ik me daarom eerst met toneel ging bezighouden.”

Regisseur Greta Gerwig en Meryl Streep als tante March op de set van Little Women.

“Maar toen ik eenmaal verliefd werd op film, duurde het wel een poos voor ik ergens een vrouwelijke regisseur zag. Om eerlijk te zijn: veel van mijn favoriete regisseurs zijn man, omdat ze... veel films hebben geregisseerd. Maar de eerste film die me deed inzien dat cinema een eigen kunstvorm is, en geen verfilmd theater, was Beau Travail. Van een vrouw, Claire Denis, maar dat wist ik nog niet toen ik hem zag. Het is belangrijk om voorbeelden te hebben. Het duurde wel lang voor ik genoeg moed had opgevat om zelf te regisseren. Ik doe het nu, dacht ik, of nooit.”

Hoe denkt u dat Little Women valt bij het publiek dat niet bekend is met het boek?

“Toen de film af was, heb ik hem laten zien aan mensen die het verhaal van Little Women nog niet kenden. Vooral mannen ja, want de meeste vrouwen weten op z’n minst wel iets van het boek, of van de eerdere films. Dus nodigde ik veel van mijn mannelijke vrienden uit voor die vroege vertoningen, om er zeker van te zijn dat de film ook voor hen te begrijpen was. Ze leken tevreden.”

Ze hadden geen commentaar?

“Ze zeiden: ‘Goh, ik had echt niet verwacht dat ik het leuk zou vinden, maar dat was wel het geval.”

Gerwig grijnst. “Ik heb een hoop huilende 60-jarige mannen omhelsd.”

Regisseur Greta Gerwig tijdens de opnamen van Little Women.
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234