Vrijdag 04/12/2020

'Ik heb mezelf moeten verkopen voor deze rol'

Cinematek restaureert de films van de Belgische regisseur André Delvaux. Ook 'Een vrouw tussen hond en wolf' komt nu uit op dvd, met de Franse actrice Marie-Christine Barrault in de titelrol.

Voor deze belangrijke film uit 1979, over collaboratie en verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, schreef André Delvaux het scenario samen met Ivo Michiels. In 1940 trouwt Lieve (rol van Barrault) met Adriaan (rol van Rutger Hauer), een Vlaamse nationalist die later naar het Oostfront trekt. Tijdens zijn afwezigheid wordt zij verliefd op de verzetsman François (rol van Roger Van Hool), maar na de bevrijding kiest ze toch opnieuw voor Adriaan. Uiteindelijk zal zij beide mannen de rug toekeren.

"Voor mij is dit mijn mooiste film", zegt Marie-Christine Barrault. "Telkens wanneer een of ander festival, groot of klein, een evenement rond mij wil organiseren, vraag ik om Femme entre chien et loup in het programma op te nemen. Ik ken de film dus bij wijze van spreken van buiten. En hoe meer ik hem zie, hoe belangrijker ik hem vind.

Ook nu nog blijft dit een van de weinige vaderlandse films waarin het eigen oorlogsverleden centraal staat. Barrault: "De collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog was in Vlaanderen anders dan in Frankrijk. Door deze film te maken heb ik mij stilaan gerealiseerd dat het in Vlaanderen ook te maken had met een soort beloftevolle ideologie, met de hoop op een andere toekomst voor Vlaanderen. Het is dus een film die mij ook geholpen heeft om een beter zicht te krijgen op de geschiedenis van Europa."

Het is wel zowat de enige Vlaamse film gebleven over de collaboratie.

Barrault: "Het is voor een land soms zeer moeilijk om het eigen verleden te bezoeken, vooral omdat het hier een geschiedenis betreft die toch wel pijn heeft gedaan. Mijn bewondering voor de film wordt alleen maar groter wanneer ik vaststel dat hij er, meer dan dertig jaar nadat hij gedraaid werd, nog steeds in slaagt om licht te werpen op sommige actuele problemen in België. In dat opzicht was André Delvaux een echte Belgische cineast, een incarnatie van beide culturen en gemeenschappen."

Het was ook een briljant idee om dit verhaal over collaboratie en verzet te vertellen met een vrouw als hoofdpersonage.

"Delvaux had perfect kunnen kiezen voor een van beide mannen als hoofdpersonage en zich dan concentreren op de confrontatie met de andere man. Maar hij heeft gekozen voor de vrouw tussen hen. Een vrouw die in eerste instantie onpartijdig en onbevangen is. In eerste instantie, want zij weet zelf niet wat er allemaal precies aan de hand is. Het is pas op het einde dat men begrijpt dat het enige personage dat een echte verandering heeft doorgemaakt precies de vrouw is. En de twee mannen blijven achter. Rug tegen rug. Opgesloten in hun eigen grote gelijk."

Hoe heeft Delvaux u kunnen overtuigen om deze rol te spelen?

"Ik heb hem zélf moeten overtuigen (lacht). Het was echt de eerste en de enige keer dat ik zelf achter een rol ben aangegaan. Ik stond op dat moment volop in de belangstelling met het succes van Cousin, Cousine van Jean-Charles Tacchella, waarvoor ik trouwens ook een Oscarnominatie als beste actrice had gekregen. Ik kende André Delvaux van een gezamenlijk interview voor de RTBf en bewonderde zijn werk. In Parijs kreeg ik toen een telefoontje van een vriendin, die ook in het filmbedrijf werkte. Zij had het scenario voor de toegestuurd gekregen, want André Delvaux was toen nog op zoek naar Franse coproducenten. Ik heb het scenario gelezen en... un coup au coeur! Ik zou het niet overleven indien een andere actrice die rol zou spelen. Ik heb toen mijn mooiste pen en mijn mooiste briefpapier genomen om hem te schrijven. En ik heb verschrikkelijk rond de pot gedraaid (lacht). Ik probeerde zo luchtig en zo grappig mogelijk te blijven en hem tegelijk te doen begrijpen dat hij, zonder het te weten, die rol voor mij had geschreven.

En wat antwoordde hij?

"Hij heeft me toen meteen geantwoord met de mededeling dat men inderdaad aan mij dacht, naast andere actrices, maar dat het, in het kader van de onderhandelingen met mogelijke coproducenten, nogal een gecompliceerde aangelegenheid was. Dat heeft uitendelijk zo'n zes maanden geduurd. Een vreselijke periode, want ik hoorde af en toe vertellen dat deze of gene actrice een auditie had gedaan. En telkens kromp mijn hart ineen. Maar uiteindelijk heeft hij mij getelefoneerd om te zeggen dat hij de film met mij zou maken. We hebben niet eens een test gedraaid.

"Later heb ik hem gevraagd of hij het niet gênant vond dat ik hem zelf gecontacteerd had. Ik had zoiets nog nooit gedaan en ik heb het daarna ook nooit meer gedaan. Het is alsof een vrouw zichzelf zou aanbieden aan een man, zonder te weten of hij haar wel aantrekkelijk vindt. C'est horrible! Ik weet nog altijd niet waar ik indertijd de moed vandaan heb gehaald (lacht)."

De gedigitaliseerde versie van Een vrouw tussen hond en wolf (1979) van André Delvaux is uit op dvd, 15 euro. www.cinematek.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234