Donderdag 01/12/2022

'Ik heb hulp nodig, ik wil emoties voelen, ik wil mens worden'

Door Hans Van Themsche schuldig te verklaren aan dubbele racistische moord en racistische moordpoging toonde de assisenjury zich bestand tegen de agressieve verdediging van de beschuldigde. Die haalde de afgelopen anderhalve week alles uit de kast om Van Themsche te laten interneren.

DOOR JEROEN VERELST EN SUE SOMERS

Antwerpen l Van Themsche kreeg het allerlaatste woord. 'Ik heb hier veel emotionele momenten meegemaakt. Ze hadden de hele zaal in hun greep, maar ik voelde niets. Ik vind dat erg, heel erg. Wat de jury ook beslist, ik ben van één ding zeker. Ik heb professionele hulp nodig. Ik wil emoties voelen, zoals jullie allemaal. Ik wil mens worden.'

Opnieuw klonken zijn woorden weinig oprecht. Van Themsche had duidelijk goed opgelet in de assisenzaal. Zijn betoog paste perfect in de geestesstoornis die zijn advocaten hem willen toeschrijven: het veelbesproken syndroom van Asperger. De autismespectrumstoornis zou hem ontoerekeningsvatbaar maken.

In een bitsig schuldpleidooi klopten de advocaten van Van Themsche gisteren uit alle macht op de nagel van de ontoerekeningsvatbaarheid. Ze maakten brandhout van het psychiatrische rapport dat door het onafhankelijke, driekoppige college van experts werd opgesteld. Dat was bandwerk, was in geen tijd in elkaar geflanst en gebruikte tests die compleet gedateerd zijn.

Voor de verdediging was het duidelijk: de conclusies van hun experts waren de enige juiste. Van Themsche moet dus geïnterneerd worden. Advocaat Pol Vandemeulebroucke probeerde de jury te overtuigen met het argument dat het belang van zijn cliënt samenvalt met het belang van de maatschappij. "Voor kerels als Van Themsche is de gevangenis een time-out. De kans dat hij hervalt is 98 procent, menen experts. Waarom kan onze samenleving niet aanvaarden dat deze mens ziek is?"

Internering was volgens de verdediging de beste manier om te garanderen dat Van Themsche niet opnieuw aan het moorden slaat. "Internering duurt meestal langer dan een gevangenisstraf. Van Themsche zal nooit buitenkomen. Vraag het aan elke gedetineerde in de Begijnenstraat. Ze zitten liever tien jaar extra in de gevangenis dan dat ze geïnterneerd worden. In de gevangenis weten ze tenminste wannéér ze vrijkomen."

Volgens de burgerlijke partijen en de openbare aanklager snijdt de redenering van Van Themsche's advocaten geen hout. Zij verzekerden de jury dat Van Themsche na een half jaar weer op vrije voeten is als hij geïnterneerd wordt. Dan verschijnt hij immers voor een commissie die over hem moet oordelen. Als die ziet dat het onafhankelijke psychiaterscollege oordeelde dat Van Themsche toerekeningsvatbaar is, zal ze volgens openbaar aanklager Franky De Keyzer niet anders kunnen dan de geïnterneerde naar huis sturen. "En dan zit u misschien naast hem op de tram", richtte hij zich tot de jury.

Het tegengas dat de burgerlijke partijen en het openbaar ministerie boden, overtuigde de juryleden. Ze besloten dat Van Themsche verantwoordelijk was voor zijn daden. Hij was wel degelijk toerekeningsvatbaar toen hij in de Antwerpse binnenstad een slagveld aanrichtte.

Ook over het racistische motief was de twaalfkoppige volksjury duidelijk. Van Themsche ging doelbewust op zoek naar vreemdelingen en werd gedreven door racistische beweegredenen. De verzwarende omstandigheid heeft geen invloed op de strafmaat die vandaag besproken wordt, maar is symbolisch wel bijzonder belangrijk.

De advocaten van Van Themsche bewogen in hun schuldpleidooi opnieuw hemel en aarde om de racistische motieven van hun cliënt te minimaliseren, zelfs compleet te ontkennen. Vandemeulebroucke gooide tijdens zijn slotpleidooi gisteren alle remmen los. Als Van Themsche tijdens zijn dodelijke raid echt gedreven werd door vreemdelingenhaat, dan zou hij daar toch wel op teruggekomen zijn in de afscheidsbrief aan zijn ouders, pleitte de advocaat. De waarheid was eenvoudiger: Van Themsche waande zich in het computerspel Band of Brothers. Hij zag vreemdelingen enkel en alleen als een 'vijandig leger'. De hoofddoek van Songül Koç was voor hem geen hoofddoek, maar een 'vlag'.

De families van de drie slachtoffers van Van Themsche reageerden furieus. Jos Vander Velpen, de advocaat van Songül Koç, benadrukte in zijn slotpleidooi nog eens dat zijn cliënte alleen maar werd neergeschoten omdat ze een hoofddoek droeg. Een half jaar eerder, toen ze die nog niet droeg, zou Van Themsche haar ongemoeid hebben gelaten. Jef Vermassen maakte een gelijkaardige bedenking. "Voor de ouders van Luna is het racistische motief overduidelijk. Luna moest sterven omdat ze bij Oulematou was. Haar ouders dachten dat de Afrikaanse blijheid haar heel veel zou bijbrengen. Ze hadden misschien beter een Poolse oppas genomen. De mensen van wie hij dacht dat ze Pools waren, liep Van Themsche op zijn moordtocht voorbij."

Verdediging Van Themsche:

Waarom kan onze samenleving niet aanvaarden dat deze mens ziek is?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234