Donderdag 23/09/2021

Interview'Topdokter' Filomeen Haerynck

‘Ik heb gezien wat quarantaine met kinderen en jongeren doet. Je ziet ze voor je ogen veranderen’

null Beeld Marco Mertens
Beeld Marco Mertens

Omdat ze amper ziek worden van het virus, kwamen kinderen en jongeren tijdens de pandemie alleen in beeld wanneer er gebakkeleid werd over het al dan niet openhouden van de scholen of het dragen van mondmaskers in de klas. Maar nu de overheid ook graag tieners wil prikken om ons aan die felbegeerde groepsimmuniteit te helpen, wringt de jeugd zich weer op de voorgrond. Wat wéten we eigenlijk al over kinderen en corona? Werken de vaccins wel even goed bij hen? En heeft de pandemie een invloed op hun immuunsysteem? Niemand die de antwoorden beter kent dan kinderlongarts, professor immunologie en ‘Topdokter’ Filomeen Haerynck.

Filomeen Haerynck (UZ Gent) werkte met haar team mee aan een internationaal onderzoek naar de ernstige vorm van covid en is gespecialiseerd in aangeboren immuunstoornissen. In die hoedanigheid ontfermt ze zich over de groep die het tijdens deze crisis misschien wel het lastigst had van iedereen: kinderen en tieners met een defect of slecht functionerend afweersysteem die zelfs in normale omstandigheden al moeten opletten voor de kleinste infectie. Maar voor we vragen hoe haar patiënten de crisis beleven, moeten we eerst naar haar eigen gezondheid informeren, want begin dit jaar werd de immunologe zelf door covid geveld.

Filomeen Haerynck: “Half januari ben ik ziek geworden, een paar weken voor we als zorgverleners opgeroepen werden om ons te laten vaccineren. Ik was bovengemiddeld zwaar ziek en heb zowat alle symptomen kunnen afvinken, ook smaak- en geurverlies. Dat is heel confronterend om vast te stellen, en het heeft anderhalve maand geduurd. Ik heb heel uitgesproken luchtwegklachten gehad, onder meer extreme kortademigheid. Vroeger heb ik als kinderlongarts patiënten met mucoviscidose behandeld die daar dagelijks mee geconfronteerd werden, nu heb ik zelf ondervonden hoe beangstigend en beklemmend kortademigheid kan aanvoelen. Ik heb weinig tijd voor sport en hobby’s, maar ik was net beginnen te lopen en haalde de vijf kilometer al. Nu, bijna een halfjaar later, lukt lopen nog altijd niet. Na een paar weken kon ik wel weer werken, maar ik raakte maandenlang de trap niet op zonder naar adem te happen. Het zal tijd vragen voor mijn energie weer op het oude peil zit.

“Mensen schrikken vaak van mijn verhaal, want ik behoor niet tot de risicogroep. De vraag waarom sommige gezonde mensen ernstiger ziek worden dan andere heb ik als kinderimmunoloog en onderzoeker het voorbije anderhalf jaar bestudeerd: we hebben onderzocht waarom sommige coronapatiënten op intensieve zorgen terechtkomen én we hebben een verklaring gevonden.”

Wat hebben jullie dan ontdekt?

“Toen veertien maanden geleden bekend raakte dat ook veel gezonde jonge mensen op intensieve belandden en soms zelfs overleden, wisten immunologen meteen dat dat geen toeval kon zijn, en dat het om een probleem met het immuunsysteem moest gaan. Professor Jean-Laurent Casanova van de Rockefeller-universiteit in New York, een wereldautoriteit op het vlak van immuunstoornissen en virussen, heeft toen via Twitter een oproep gedaan om dat uit te zoeken. Zo is een internationaaal consortium ontstaan van meer dan tachtig onderzoekscentra waar wij met ons centrum ook deel van uitmaakten.

“Normaal duurt het twee, drie jaar voor je een defect in het immuunsysteem kunt opsporen, maar door die samenwerking zijn we er al na zes maanden in geslaagd. We hebben vastgesteld dat meer dan 14 procent van de mensen die op intensieve zorgen terechtkwamen of met ernstige covid werden opgenomen een bepaald signaaleiwit niet hebben. In zeer korte tijd hebben we kunnen achterhalen welk deeltje van ons zeer complexe immuunsysteem we nodig hebben om ons tegen het virus te verdedigen. Daardoor weten we nu beter wie de hoogrisicopatiënten zijn en hoe we ze kunnen behandelen. Ik heb zelf al hoogrisicopatiënten met die eiwitmedicatie behandeld om een ernstige covidinfectie te voorkomen. Dat is baanbrekend.”

Nu de vaccinatiecampagne op volle toeren draait, kijkt men ook steeds meer in de richting van kinderen en jongeren. In de Verenigde Staten gaf het Amerikaanse geneesmiddelenagentschap FDA al noodtoestemming om het Pfizer-vaccin te gebruiken bij kinderen vanaf 12 jaar, en in september hoopt men noodtoestemming te krijgen voor gebruik vanaf 2 jaar. Moderna onderzoekt zelfs de werking van hun vaccin bij baby’s vanaf zes maanden. Wat is er al bekend over de werking van vaccins in die groepen?

“In de eerste studies van Pfizer waren ook jongeren vanaf 16 jaar opgenomen. Bij die groep bleek het vaccin efficiënt en veilig. Uit een vervolgstudie bij 12- tot 16-jarigen bleek dat het vaccin hen even goed en mogelijk zelfs beter beschermt dan 16- tot 25-jarigen. De kleine kans op bijwerkingen – kortstondige hoofdpijn, spierpijn of koorts – was vergelijkbaar met die bij jongvolwassenen en volwassenen. Op de resultaten over de werking bij nog jongere kinderen, ook van de andere vaccins, is het nog wachten.”

Hoe vatbaar kinderen nu juist zijn voor het virus, was lang onduidelijk. Er was ook veel discussie over hun rol bij de verspreiding ervan, en of ze nu de motor van de epidemie waren of niet. Is daar al meer duidelijkheid over?

“Het aantal infecties bij kinderen volgt gewoon de evolutie in de maatschappij: als er meer infecties zijn bij volwassenen, zie je er ook meer bij kinderen. De kans op overdracht van een volwassene naar een kind is groter dan het omgekeerde of van kind naar kind. We weten ook dat de meeste kinderen die corona krijgen geen of slechts milde symptomen vertonen. Zelfs bij kinderen met een verminderde weerstand blijkt een grote groep antistoffen tegen het virus te hebben, terwijl ze niet eens geweten hebben dat ze corona hadden. Ook in die groep heeft de ziekte een mild verloop.”

Hoe komt het dat kinderen minder vatbaar zijn voor het virus?

“Dat heeft verschillende redenen. In de slijmvliezen in de neus en de longblaasjes zitten receptoren waaraan het virus zich kan hechten. Kinderen hebben veel minder van dat soort receptoren dan volwassenen, dus kan het virus minder makkelijk de cellen van de luchtwegen binnendringen en maakt het hen minder snel ziek.

“Ook het immuunsysteem speelt een rol. In de winter zijn jonge kinderen continu verkouden. Het gaat nu altijd over het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2, maar we kennen andere coronavirussen al jaren: het klassieke verkoudheidscoronavirus detecteren we vaak in neusslijmvliezen, en kinderen komen veel vaker in contact met alle mogelijke types coronavirussen dan volwassenen. Daardoor beschikt hun immuunsysteem over geheugencellen, zogenaamde T-cellen, die het virus herkennen en dan meteen reageren.

“Verder bieden ook de immuuncellen bij kinderen met astma bescherming tegen het nieuwe coronavirus – kinderastma komt heel vaak voor. Bij volwassenen kan het virus ook zorgen voor een zogenaamde cytokinestorm, een reactie waarbij het immuunsysteem in overdrive gaat en allerlei organen tegelijk kan aanvallen. Omdat het immuunsysteem van jonge kinderen nog in volle ontwikkeling is, zal die ontstekingsreactie bij hen minder snel ontsporen. Meer dan 90 procent van de kinderen heeft milde of zelfs geen klachten als ze het virus oplopen.”

Als het immuunsysteem van kinderen en jongeren anders werkt dan bij volwassenen, moeten ze dan geen aangepast vaccin krijgen?

“In de al genoemde Pfizer-studie kregen 12- tot 16-jarigen dezelfde dosis vaccin als de volwassenen, met hetzelfde interval tussen de twee doses. De immuunrespons bleek hetzelfde bij jongeren als bij volwassenen. We maken ons dus geen zorgen dat hun immuunsysteem minder goed zal reageren op de vaccins. Het deel van het immuunsysteem dat verantwoordelijk is voor die reactie is bij die groep al voldoende ontwikkeld.”

null Beeld Marco Mertens
Beeld Marco Mertens

HOERA, BIJWERKINGEN!

Kinderen krijgen sowieso heel wat vaccins. Kan de coronaprik de werking van andere vaccins beïnvloeden?

“Kinderen worden al vanaf de leeftijd van twee maanden gevaccineerd. Uit studies weten we dat meerdere vaccins tegelijk toedienen, of in dezelfde periode, de immuunrespons niet vermindert. Als je meerdere vaccins op één dag krijgt, wordt je immuunsysteem wel flink geactiveerd en is de kans op bijwerkingen iets groter. Daarom zal men het coronavaccin wellicht niet geven op een dag waarop iemand ook andere vaccins krijgt toegediend.

“Zulke bijwerkingen hebben trouwens ten onrechte een wat negatieve bijklank. Voor immunologen zijn dat soort bijwerkingen net een teken dat het afweersysteem goed reageert en geactiveerd wordt. Wij zien het als iets pósitiefs.”

Kinderen en pubers zijn lichamelijk nog in volle ontwikkeling. In Amerika, waar jongeren al druk worden gevaccineerd, zijn nogal wat ouders daarom bezorgd dat de vaccins een negatieve invloed zullen hebben op de puberteit, de vruchtbaarheid of de hersenontwikkeling van hun spruiten. Vooral de mogelijke effecten van de mRNA-vaccins baren hun zorgen, omdat zulke vaccins nooit eerder werden gebruikt.

“mRNA wordt nu voor het eerst in vaccins gebruikt (in onder meer die van Pfizer en Moderna, red.), maar de basis voor die techniek werd al in de jaren 70 gelegd. Sinds 2005 wordt het ook gebruikt in kankerbehandelingen. We weten dus al heel veel over de mogelijke langetermijngevolgen ervan. Van de huidige mRNA-vaccins weten we dat er in de eerste maanden na de toediening geen bijwerkingen zijn, net zoals dat het geval is bij andere vaccins die aan kinderen worden gegeven. Tot op heden heeft nog geen enkele studie met andere vaccins aangetoond dat sommige meldingen van langetermijnklachten gelinkt zijn aan vaccins. Over bijwerkingen op lange termijn zijn we dus niet bezorgd.”

De meeste kinderen en jongeren ondervinden weinig of geen klachten van covid, maar in uitzonderlijke gevallen riskeren ze MIS-C op te lopen, een aandoening die hen wél in het ziekenhuis kan doen belanden.

“Aanvankelijk werd er soms wat lacherig gezegd dat kinderartsen zich zouden vervelen tijdens de pandemie. Tot we eind april 2020 verontrustende berichten kregen van de collega’s op intensieve zorgen in het Verenigd Koninkrijk, die plots veel kinderen met een shocksyndroom zagen binnenkomen. Eerst dacht men dat ze de ziekte van Kawasaki hadden, een ontstekingsziekte die vooral heel jonge kinderen treft, maar het bleek om een volledig nieuwe ziekte te gaan.

“MIS-C, of multisystem inflammatory syndrome in children, is een ongecontroleerde ontstekingsreactie van de bloedvaten. Die gaat gepaard met een soms extreme daling van de bloeddruk, waardoor sommigen in shock gaan, darmklachten hebben en lang aanhoudende koorts maken. Omdat de bloedvaten in de hersenvliezen kunnen ontsteken, kunnen er ook neurologische symptomen optreden, zoals verwarring, geheugenproblemen, hallucinaties, spraakproblemen of evenwichtsstoornissen. Het treedt pas op na de acute fase, een paar weken nadat het kind, soms zelfs zonder het te weten, met het virus besmet is geraakt. Een mogelijke verklaring is dat het een laattijdige reactie van het immuunsysteem is. Het zou ook kunnen dat er een hardnekkig virus ergens sluimerend aanwezig blijft in het lichaam, en het immuunsysteem daar abnormaal op reageert. Er blijven nog heel veel vragen onbeantwoord.

“MIS-C treedt vooral bij jonge tieners op, en we kennen ook de eerste symptomen, waardoor we het ziektebeeld tijdig kunnen herkennen. Er is al een goede behandeling voor en de mortaliteit is zeer laag: uit cijfers wereldwijd blijkt de kans dat een kind eraan overlijdt minder dan 1 procent. En de kans dat een kind dat besmet is met corona MIS-C ontwikkelt, is één op de tweeduizend à één op de vijfduizend, uiterst zeldzaam dus. Dat er in het begin nog heel wat doorverwijzingen naar intensieve waren, kwam doordat de ziekte nog niet bekend was. Intussen zijn alle kinderartsen op de hoogte.

“MIS-C is een nieuwe ziekte, maar wel één die zal blijven bestaan. De kans dat we het coronavirus volledig uitroeien, is namelijk heel klein. Wel positief: hier in het ziekenhuis volgen we al ruim een jaar enkele jongeren op die de ziekte hebben doorgemaakt, en geen van hen heeft er blijvende klachten aan overgehouden. In heel België gaat het over 150 à 200 gevallen.”

Een vroegtijdige diagnose van MIS-C is belangrijk. Waar moeten we op letten?

“We moeten vooral voorzichtig blijven. De vaccinatie schiet goed op, maar het virus is nog lang niet weg. Als je kind ernstig ziek is, moet het virus altijd in je achterhoofd blijven. Bij symptomen als hoge koorts, koorts zonder duidelijke oorzaak, uitputting, darmklachten en hoofdpijn moet je een huis- of kinderarts contacteren. Belangrijk: meestal is de acute fase van corona al voorbij. Omdat het om een laattijdige reactie gaat, bevatten de neus- en keelwissers vaak geen virus meer. Daar mag je je niet door laten misleiden. Bij twijfel moet de patiënt in het ziekenhuis worden opgenomen. Daar weet men perfect wat er verder moet gebeuren.”

Kinderen bouwen hun immuunsysteem op door veel infecties op te lopen. Omdat ze door alle hygiënische maatregelen het afgelopen anderhalf jaar minder kans hadden om in contact te komen met virussen, vreesden immunologen dat het afweersysteem bij een hele generatie kleuters en kinderen weleens minder goed ontwikkeld zou kunnen blijven. Is daar al meer over geweten?

“Normaal zien we van oktober tot januari pieken van alle mogelijke infecties. Vorige winter hebben we dat niet gezien. Het leek alsof we met mondmaskers en strikte handhygiëne ook alle andere virussen hadden uitgeschakeld, maar niets bleek minder waar: de piek is gewoon uitgesteld. Vanaf februari kregen we ineens veel kinderen met verkoudheidsvirussen over de vloer. Dat is een geruststelling. We hebben het coronavirus onder controle kunnen houden, maar andere virussen zijn kunnen blijven circuleren, zodat kinderen ermee in contact konden komen. Kinderartsen waren daarom ook blij dat de crèches en kleuterscholen altijd zijn opengebleven. In die fase van ons leven bouwen we ons immuunsysteem op.

“Het openhouden van de scholen was ook erg belangrijk voor het mentaal welzijn. 20 procent van mijn patiënten zit in strikte quarantaine. Ik heb gezien wat dat met een kind of tiener kan doen. Je ziet ze echt voor je ogen veranderen, en niet ten goede. Sociale contacten zijn cruciaal voor de ontwikkeling van kinderen. Ik vind het zeer goed dat de overheid maatregelen heeft genomen in functie van het welzijn van kinderen, dat was echt de juiste keuze.

“Sommige discussies begreep ik ook niet goed. Toen mijn dochter van 12 op school een mondmasker moest dragen, juichte ik dat alleen maar toe, want eigenlijk maken kinderen daar niet zo’n probleem van. Het is wel belangrijk dat er, zodra het kan uiteraard, weer geknuffeld mag worden zoals vroeger. Het belang daarvan voor de sociale ontwikkeling van kinderen mag je niet onderschatten.”

Haerynck in ‘Topdokters’ op Play4. Beeld SBS/VIER
Haerynck in ‘Topdokters’ op Play4.Beeld SBS/VIER

IN DE BUBBEL

Uw specialisaties zijn primaire immuunstoornissen, ook bekend als PID’s. Wat zijn dat juist?

“Een PID is een aangeboren defect in het immuunsysteem, waardoor patiënten vatbaarder zijn voor infecties. Omdat ons immuunsysteem uiterst complex is, kan het defect allerlei vormen aannemen. Het is een aangeboren ziekte die zich al vroeg kan manifesteren, maar evengoed pas op latere leeftijd opduikt. Ze kan perfect sluimerend aanwezig zijn en pas rond je 30ste of 40ste tot uiting komen. Klassiek krijgen patiënten op een bepaald moment een zware bacteriële infectie waarvan ze zelfs met goede antibiotica niet herstellen. Sommigen lopen zeer vaak en het hele jaar door infecties op, of ondervinden zware complicaties na een banale infectie en belanden na een griep of de windpokken op intensieve zorgen. Anderen hebben een verhoogde kans op auto-immuniteit. Zij hebben een slecht afgesteld afweersysteem dat bij het minste in overdrive kan gaan en geen onderscheid meer maakt tussen wat lichaamsvreemd is en wat niet. Het immuunsysteem valt normaal alleen vreemde elementen aan, maar bij PID-patiënten worden soms ook lichaamseigen cellen aangevallen.

“Een bekende patiënte is Krista Bracke (Radio 1-presentatrice die tien jaar geleden door een zware bacteriële infectie haar beide onderbenen en een deel van haar rechterhand verloor, en twee boeken publiceerde over haar wedervaren, red.). Zij wist niet dat ze PID had. Op een dag is ze ernstig ziek geworden. Een griep, was de eerste diagnose, maar het bleek een infectie met een vleesetende bacterie. Pas op intensieve zorgen, nadat ze de ene longontsteking na de andere kreeg, is vastgesteld dat het om een immuunziekte ging. Je kunt dus lang en zonder veel klachten met PID rondlopen, maar als je op het verkeerde moment de verkeerde bacterie oploopt, kunnen de gevolgen ernstig zijn.

“Om de onwetendheid rond PID te doorbreken, heb ik een paar jaar geleden samen met Krista Bracke het patiëntenfonds Bubble ID opgericht. De bedoeling is artsen én het grote publiek over PID te informeren. Dat is trouwens ook de reden waarom ik heb toegestemd voor Topdokters. We vermoeden dat ons land vijf- tot zevenduizend PID-patiënten telt en dat één derde van hen met de ziekte rondloopt zonder het te weten. Voor die patiënten is het een ware lijdensweg, met werkverzuim, schoolverzuim en door de vele infecties soms beschadigde organen.

“Het is een ziekte met heel veel gezichten: er zijn meer dan 400 verschillende soorten PID. Dat maakt het voor zowel de patiënten als de zorgverleners erg moeilijk. Maar hoe vroeger een PID wordt gedetecteerd, hoe sneller we die kunnen behandelen. Een kind dat geboren wordt zonder immuunsysteem, zal overlijden als je niet snel ingrijpt.”

PID wordt ook weleens het bubble boy-syndroom genoemd. De serie Seinfeld heeft er ooit nog een legendarische aflevering aan gewijd.

“Die term vindt zijn oorsprong bij David Vetter, een Amerikaanse tiener uit de jaren 70 met een ernstige immuunstoornis. Zijn verhaal werd verfilmd in The Boy in the Plastic Bubble en zijn grote wens was om één keer naar een pretpark te gaan. De NASA had daarom een ‘bubbelpak’ voor hem gemaakt, vergelijkbaar met een astronautenpak, waardoor hij zijn droom kon waarmaken.

“Ik heb een jaar in Parijs gewerkt om me in PID te specialiseren, en ook daar zaten patiënten zonder immuunsysteem in afwachting van een transplantatie in een plastic bubbel. Corona hakt er bij die patiënten zo hard in: velen zitten al hun hele leven in een bubbel, en dan komt daar nog eens een bubbel bij. Daarom zijn wij ook zo blij met de vaccinatie van jongeren en straks mogelijk ook kinderen. Wij hebben al hoogrisicopatiënten ouder dan 16 gevaccineerd, je kunt je niet voorstellen hoe belangrijk dat voor hen is. Wanneer we melden dat ze in aanmerking komen voor een vaccin, hoor je letterlijk een zucht van opluchting, ook bij hun ouders, zussen en broers. Het is – eindelijk – de weg naar de vrijheid voor jongeren die al sinds maart vorig jaar in quarantaine zitten en geen enkel contact mogen hebben. Over de gevolgen daarvan maak ik me grote zorgen.”

Voor al wie nu wat ongerust begint te worden: hoe kun je weten of je PID hebt?

“Het blijft natuurlijk een zeldzame ziekte: het gaat om ongeveer één op de tweeduizend Belgen. Er is een kaart met alarmsymptomen (terug te vinden op bubble-id.org, red.): als je er daar twee of meer van hebt, neem je best contact op met je huisarts. Met een bloedtest kun je al veel types PID uitsluiten.”

Hoe komt het dat een aangeboren ziekte zich soms pas op volwassen leeftijd manifesteert?

“Bij veel aangeboren ziektes komen de symptomen vaak al de eerste weken na de geboorte tot uiting, maar als bepaalde onderdelen van het immuunsysteem het laten afweten, kan hun functie tijdelijk worden overgenomen door andere onderdelen. Pas later, als dat compensatiemechanisme niet goed meer werkt, kan het defect tot uiting komen. Zo kan iets jaren onder de radar blijven.”

Er wordt weleens beweerd dat er tegenwoordig veel méér kinderen met immuunstoornissen zijn dan vroeger. Is dat echt zo?

“Het zijn er niet meer, de diagnosticering en de behandelingen zijn alleen beter. De laatste tien à twintig jaar hebben we echt grote vooruitgang geboekt.”

null Beeld Marco Mertens
Beeld Marco Mertens

BESCHOTEN IN SOMALIË

Als we u zo vurig over uw vakgebied horen vertellen, is het nauwelijks voor te stellen, maar het heeft maar een haar gescheeld of u was géén dokter geworden. U zag voor uzelf een carrière als podiumartieste weggelegd.

“Mijn ouders zijn de grondleggers van de Poëziezomers van Watou, dus ik ben opgegroeid met mensen als Hugo Claus, Roger Raveel, Panamarenko en Herman de Coninck. Dat waren vrienden aan huis. Het is logisch dat dat soort mensen je inspireert. Op de middelbare school nam ik ook deel aan voordrachtwedstrijden, ik schreef verhalen en speelde piano. Het idee was toneelactrice te worden en iets te doen met media, en Germaanse leek me daarvoor de beste keuze. Tot ik in één van de laatste maanden van mijn humaniora een voordracht van Artsen Zonder Grenzen bijwoonde. Ik was zo geraakt dat ik mijn plannen om Germaanse te studeren opborg en me inschreef voor geneeskunde.

“Op het einde van mijn opleiding heb ik de kans gekregen om drie maanden mee te gaan met Artsen Zonder Grenzen naar een Somalisch vluchtelingenkamp in Dabaab. Veelzeggend: het is nu 24 jaar geleden en dat kamp bestaat nog altijd. Ik ben er in al mijn onwetendheid naartoe gegaan om de wereld te verbeteren. We zaten er echt afgesloten van de wereld, want het kamp lag midden in oorlogsgebied. Onze kolonne is ook een keer beschoten geweest. Alle stammen die in het land met elkaar in oorlog waren, kwamen samen in dat kamp. Rustig was het er dus niet. We werkten er vaak in zeer onveilige omstandigheden, maar de motivatie om te helpen was zo groot dat je daar op dat moment niet bij stilstaat.

“Op een bepaald moment was er een cholera-uitbraak en werd ik aangesteld als coördinator van één van de drie kampen. Als onervaren geneeskundestudent moest ik uit het niets een hele structuur opbouwen, met onder meer een noodhospitaal, eigenlijk net zoals we nu door corona hebben moet doen. Ik heb toen geleerd dat je met beperkte middelen heel veel kunt doen en veel levens kunt redden, maar ook dat je je er moet bij neerleggen dat je veel levens níét kunt redden. Confronterend, en het went ook nooit. Op een gegeven moment hadden we geen medicatie en geen zuurstof meer. Dan sta je als arts soms machteloos. Het voorbije jaar heb ik vaak aan die periode teruggedacht.

“Ik heb er wel een grote liefde voor Afrika aan overgehouden. Voor we kinderen hadden, gingen we elk jaar op trektocht door Afrika met een rugzak vol kleding en medicatie. Ooit pikken we dat wel weer op. Van werken voor Artsen Zonder Grenzen naar een zeer zeldzame ziekte onderzoeken lijkt een grote stap, maar ik doe het met dezelfde passie. Die is altijd intact gebleven.”

© Humo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234