Woensdag 04/08/2021

'Ik heb een boon voor kunst met een hoek af'

In augustus gaat De Morgen op zoek naar wat mooi is. Elke dag vertelt een nieuwe gast over schoonheid in de kunst. Een reeks over passie en esthetiek.

Stef Lernous is een van de oprichters van het geruchtmakende Mechelse theatercollectief Abbatoir Fermé, waarvan de stukken wel eens als grotesk, ironisch en choquerend worden beschreven. Lernous heeft dan ook geen boodschap aan afgelikte schoonheid. 'Mooie dingen spreken vooral alle zintuigen aan.'

DOOR CATHERINE VERVAECKE

"Ik heb allicht een heel selectieve smaak", zo zegt Stef Lernous op een terrasje aan het station in Mechelen. "Het is niet dat ik iets heb tegen klassieke kunst, helemaal niet. Maar bekende kunstenaars weten mij vaak niet echt te raken. Hoewel. Er is één 'klassiek' werk dat mij zo ontroert dat ik er zelfs niet meer kan naar kijken. Het is een schilderij dat in het Louvre hangt: Le Massacre de Scio van Eugène Delacroix. Ik blijf bewust weg uit de zaal waar dat schilderij hangt, omdat ik weet dat ik begin te hyperventileren wanneer ik het zie. Dat werk is zo vreselijk. Het is gewoon te choquerend wat daar wordt afgebeeld. Links onderaan ligt een vrouw dood in de armen van een andere vrouw. Aan haar huidskleur en aan haar ogen kun je heel duidelijk zien dat ze dood is. Maar ik denk dat de vrouw die haar vasthoudt nog heel hard hoopt dat ze nog leeft. Dat is vreselijk. In een andere hoek staan een moeder en haar kind. Die moeder is ook dood, maar ze heeft nog een borst ontbloot en daaraan hangt nog altijd haar kind. Dat kind weet niet dat zijn moeder dood is. Dat is zo gruwelijk. Als ik dat zie denk ik: "Hoe kun je dat nu schilderen? Waarom zou je dat nu doen?" Ik kan dat echt geen mooi werk noemen, dat is een vreselijk werk, maar het heeft wel een ongelooflijke impact op mij."

"Als je mij zou vragen om een top honderd van boeken samen te stellen, zou het mij verbazen als er meer dan vijf klassiekers tussen zitten. Dat komt voor een deel door school, waar we de klassiekers moesten lezen. In de humaniora en daarna in Sint-Lukas werden we geconfronteerd met de moderne klassiekers. Ik wilde daar altijd iets tegenover zetten. Als de school poneerde dat we Felix Timmermans of Tom Lanoye moesten lezen, dan plaatste ik daar meteen Louis Paul Boon tegenover en dan ook meteen Mieke Maaike's obscene jeugd. Maar op de duur trek je dat in balans en vlucht je niet meer weg van klassiekers. Het heeft heel lang geduurd voor ik het Louvre wou binnenstappen en nu ga ik bijna halfjaarlijks.

Stef Lernous muziekkeuze is eveneens van klassieke snit: La fille aux cheveux de lin van Claude Debussy. "Ik kende het melodietje, maar ik wist niet wat het was tot ik het een paar maanden geleden tegenkwam op een verzamel-cd, zo'n relaxing classics of zoiets. Ik weet niet waar dat nummer over gaat, maar het is zo perfect, zo mooi. En het werkt bij alles. Zet je camera op gelijk welke situatie, op dat rond punt hier of op die mensen daar of op twee honden die met elkaar vechten en haal er het geluid af. Zet er dan dat pianostuk op en het werkt altijd. Als je ergens klassieke muziek op zet, wordt het meestal meteen erg geladen, fout zelfs. Maar dat nummer heeft dat niet. Het past overal bij en maakt alles mooi."

Opvallend klassieke keuzes toch, voor de man wiens theaterstukken zo vaak stof doen opwaaien. "Toch hou ik het meeste van kunstwerken waar een hoekje af is", zegt hij. Als mooiste kunstwerk kiest hij de zonderlinge foto's van Gregory Crewdson. "Crewdson bouwt interieurs van Amerikaanse villa's na en ensceneert daarin vreemde taferelen. Een met modder bedekte vrouw die 's nachts binnenkomt in de slaapkamer met een papieren boodschappenzakje in haar hand en daar gewoon staat. Bevreemdend, heel bevreemdend. Of mensen die in het midden van hun woonkamer een toren bouwen met aarde en grasmatten. Je weet niet waarom dat ze dat doen. Voor andere mensen zijn dat misschien gewoon gekken, maar ik begin daar meteen een heel verhaal rond te bedenken."

En dat verhaal is belangrijk voor hem. "Schoonheid is voor mij een combinatie van zintuiglijke waarneming en betekenis. Iets moet je zintuigen aanspreken, het moet mooi - of op zijn minst interessant - zijn om te zien, te horen of te voelen, maar het moet tegelijk iets doen met je hoofd." Daarom vindt hij schoonheid in zijn eigen werk.

"Ik streef er telkens naar om van mijn werk een ervaring te maken, een belevenis. Ik wil dat mijn theaterstukken zich niet alleen op de scène afspelen, maar dat ze naar je toe komen. Dat je er als publiek echt mee bezig bent."

"Maar ik vond dat ik geen eigen werk mocht kiezen als mooiste theaterstuk", zegt hij, "dus ben ik op zoek gegaan naar dingen die ik mooi vind in het werk van anderen. En dat zijn heel vaak de mensen, de acteurs en actrices op scène. Ik kan hun fysiek en soms ook hun charisma oprecht mooi vinden." Weer zijn het niet de klassieke schoonheden die Lernous het meeste aanspreken. "Ik ben het meest geboeid door acteurs waarvan ik denk: 'Goh die zitten raar in elkaar'. Eva Schram bijvoorbeeld. Haar borst staat te ver vooruit en haar poep te ver naar achter. Ze is wat verkeerd in elkaar gestoken, maar dat is net heel mooi op een scène."Stef Lernous:

Op de duur vlucht je toch niet meer weg voor de klassieken

Muziek: La fille aux cheveux de lin - Claude Debussy : "Zet je camera

op gelijk welke situatie, haal er het geluid af en zet er dit nummer

op. Het werkt altijd."

Podium: Hey girl - Romeo Castellucci : "Een van de meest zuivere en eerlijke werken van Castellucci. In Hey girl gebruikt hij heel duidelijke en visueel heel sterke beelden. Het is een prachtige voorstelling en tegelijk zit er een heel duidelijke betekenis achter. Dat is voor mij schoonheid."

Boek: "Ik had nog nooit iets gelezen van Maarten Biesheuvel. Ik had er thuis wel een boek van liggen maar dat was er eentje waarvan ik dacht: 'Ik zal dat wel eens lezen als ik tijd heb.' Maar dan ben ik een tweede boekje van hem begonnen, Oude geschiedenis van pa die leefde als een dier want hij schaamde zich nergens voor en hij was erg practisch. Dat zijn allemaal kortverhalen van een pagina of minder en ik vond dat echt heel goed. En sindsdien heb ik al zijn boeken gekocht en gelezen.

Film:"Studio 60 on the Sunset Strip is een tv-serie die al na een seizoen is afgevoerd, maar die wel echt goed is. Het gaat over een studio die een comedyprogramma maakt zoals Saturday Night Live. In de eerste aflevering klaagt de baas van de studio dat alle comedy zo plat is, terwijl je met entertainment ook echt wel iets kunt vertellen. Maar gaandeweg verliest de comedy in de serie zijn kijkcijfers, terwijl dat in de realiteit ook zo was. En dat is zo raar, om een serie te maken die een appeal doet op een intelligente humor en daardoor al meteen een heel deel van zijn publiek verliest."

Kunst Beneath the roses - Gregory Crewdson "Crewdson bouwt interieurs van Amerikaanse villa's na en ensceneert daarin vreemde taferelen. Een met modder bedekte vrouw die 's nachts de slaapkamer binnenkomt met een papieren boodschappenzakje in haar hand en daar gewoon staat. Bevreemdend, heel bevreemdend."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234