Woensdag 07/12/2022

'Ik heb drie kinderen: een jongen, een meisje en mijn merk'

Eind deze maand wordt Diane von Furstenberg 70. Tot die leeftijd blijft de modetycoon werken, maar daarna draagt ze haar imperium over aan de volgende generatie. Aan de vooravond van die deadline blikt de koningin van de wikkeljurk in haar hoofdkantoor in New York terug op liefde, leed en loopbaan.

Flashback naar de backstage van Diane von Furstenbergs jongste modeshow.

In plaats van mee te gaan in het agressieve ellebogenwerk van de gebruikelijke groupies en quotehongerige journalisten, wachten mama Denise en dochter Devin keurig hun beurt af om een glimp op te vangen van de geliefde ontwerpster. Devin draagt een schattig jurkje, blinkende schoenen en een ingewikkeld knotjeskapsel. Zenuwachtig frutselt ze aan het bloemenboeket in haar handen. 'Thank you, DVF!' staat met blauwe balpen op het gele papier geschreven.

Is ze dan zo'n fan van Von Furstenbergs kleren? Nee, want daar past ze met haar dunne kinderlijfje nog niet in. Net zoals de meeste jonge meisjes in Amerika vandaag kent Devin de ontwerpster van het realityprogramma House of DVF, een soort van The Apprentice, maar dan in de mode. Speciaal voor deze modeshow zijn moeder en dochter vanuit het verre Californië naar New York afgezakt.

Denise legt haar handen om de broze schouders van haar dochtertje. "Devin is ongeneeslijk ziek. Het was haar laatste wens om een show van Diane von Furstenberg bij te wonen. Dankzij Make-A-Wish is die nu in vervulling gegaan."

Nochtans had het niet veel gescheeld of Diane von Furstenberg was niet geboren en vrouwen van verschillende generaties hadden op zoek gemoeten naar een ander rolmodel.Het heet een klein mirakel dat Diane Simone Michelle Halfin op de laatste dag van 1946 in Brussel het levenslicht ziet. Haar jonge Joodse ouders zijn voor altijd getekend door de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog. Zo is haar moeder een van de zeldzame overlevers van vernietigingskamp Auschwitz. De dokters raden haar af kinderen te krijgen, maar nog geen jaar later is daar dan toch Diane.

Na een 'welgestelde, maar saaie' kindertijd in Brussel gaat Diane economie studeren in Genève, waar ze de jonge Duits-Oostenrijkse prins Egon von und zu Furstenberg leert kennen. Op haar 22ste is Diane een getrouwde prinses, die in New York naar een manier zoekt om haar financiële onafhankelijkheid te herwinnen. Tegen 1974 heeft ze een meer dan rendabele kledinglijn van jerseyjurkjes uit de grond gestampt en is ze ondertussen twee keer moeder geworden.

De societyprinses verlaat haar prins, revolutioneert met haar wikkeljurk de vrouwelijke garderobe en is op haar 30ste financieel binnen voor de rest van haar leven - en dat van haar kinderen. Nadat ze in de jaren 80 door een ondoordacht businessplan noodgedwongen even van het modetoneel verdwijnt, maakt ze eind 20ste eeuw haar glorieuze comeback.

Ultieme joie de vivre

Vandaag wordt haar wereldwijd bekende mode-imperium geschat op 500 miljoen dollar (471 miljoen euro). Het tijdschrift Forbes kroonde haar tot een van de twintig meest succesvolle zakenvrouwen ter wereld en Time Magazine plaatste haar in de top-100 van iconen.

"Ik hield ervan die vrouw op hoge hakken te zijn die deuren platliep als een tornado en vliegtuigen nam alsof het bussen waren (...). Ik hield van de jonge magnate die glimlachte naar haar schaduw en knipoogde naar haar spiegelbeeld. Ik hield van het mannenleven in een vrouwenlichaam."

Uit: Von Furstenbergs memoires The Woman I Wanted to Be (Simon & Schuster, 2014).

Met haar krullen nog even volumineus, blik nog even scherp en hakken misschien nog wel hoger dan bij het begin van haar carrière, verraadt niets aan Diane von Furstenberg dat ze de pensioengerechtigde leeftijd al even overschreden heeft. Net zoals de tomeloze energie van oma Diane door de jaren heen goed geconserveerd is, bleef de essentie van haar gelijknamige kledinglijn bewaard. Veel kleur, vrolijke prints en vrouwelijke, maar altijd comfortabele snits: Diane von Furstenberg is de ultieme joie de vivre; zowel de ontwerpster als haar kleren.

Zo herken je ook haar hoofdkwartier in het hippe Meatpacking District in New York al van ver: de gevel van het rode bakstenen pand is versierd met kleurrijk gestifte lippen en op het dak prijkt een glazen penthouse in de vorm van een diamant.

"Feel like a woman, wear a dress!" schreeuwt een roze neoninstallatie je toe zodra je de deur doorstapt. Ernaast hangen de popartportretten die goede vriend Andy Warhol van de ontwerpster maakte.

Met vier, vijf treden tegelijk beklimt Von Furstenberg de brede trap in het midden van de open ruimte. Bij elke verdieping die we passeren, werpt ze haar naarstig doorwerkende personeel een haastige, maar hartelijke begroeting toe. Haar zware juwelen kletteren als hagel op een kiezelstrand, in haar stem echoot een vermoeid krekelkoor.

In haar kantoor worden we door een legertje assistenten verzocht plaats te nemen in de lipvormige, felroze sofa onder een groot zwart-witportret van Von Furstenberg in haar jonge jaren, een zacht zebratapijt onder onze voeten. Terwijl de ontwerpster haar lippenstift bijwerkt voor de foto, blinkt een van de assistenten haar brillenglazen op. Het icoon heeft de hele dag nog niets anders gedaan dan interviews geven. "Begin maar", beveelt ze terwijl ze zich over de 137 nieuwe meldingen op haar iPad buigt.

Uw wikkeljurk heeft een steen verlegd in de modegeschiedenis, uw naam is uitgegroeid tot een wereldwijd bekend merk, u heeft uw eigen awards en uw eigen realityshow, en met het Diller-von Furstenberg familiefonds is uw erfenis verzekerd. Blijft er nog iets over om te doen?

"Ik ben mijn bedrijf nu zo aan het uitbouwen dat ik er hopelijk binnenkort iets meer afstand van kan nemen. Het zou mooi zijn als ik dat tegen mijn 70ste verjaardag rondkreeg. Maar ik ben zeker nog niet tevreden. Ik geloof dat er nog veel meer en veel betere DVF-producten gemaakt kunnen worden. Ik moet nu gewoon alles zien samen te brengen.

"Maar ik heb nog van alles in de pijplijn zitten, hou me maar goed in de gaten. Ik ben in staat tot nog veel meer, of dat hoop ik toch.

"Verder zou ik graag nog meer mensen willen helpen met het platform waarover ik beschik. Want wanneer je succesvol bent, verkrijg je twee belangrijke zaken: financiële onafhankelijkheid, wat natuurlijk erg aangenaam is, en een stem waarnaar geluisterd wordt, wat misschien wel het meest waardevol is. Wie een stem heeft, moet die gebruiken voor mensen die geen stem hebben."

U bedoelt dat het belangrijk is om filantropisch om te springen met macht?

"Ik noem het liever een stem, dat klinkt aantrekkelijker. Ik ben al erg betrokken bij mensensmokkel en vrouwenemancipatie (het Diller-von Furstenberg familiefonds investeert onder andere in organisaties zoals Human Rights Watch, JA), maar nu wil ik meer doen voor de vluchtelingen in Europa. Als Europese kan ik niet zomaar toekijken. Mijn stem is een privilege waar ik iets mee moet doen. Het is een geschenk, maar tegelijk ook een plicht."

Uw wikkeljurk wordt geroemd als symbool van vrouwelijke emancipatie. Hoe kunnen kleren vrouwen bevrijden?

"Een goed kledingstuk geeft je zelfvertrouwen, en attitude is everything. Mijn wikkeljurk is een belangrijk kledingstuk voor jonge vrouwen aan het begin van hun leven en carrière; een comfortabele jurk waarin je je sexy en vrouwelijk maar tegelijk elegant en zo sterk als een man voelt. You get the man, and his mother doesn't mind; that's the wrapdress."

Was er een moment in uw leven waarop u liever een man was geweest?

(direct) "Nooit, nooit, nooit. Ik ben een feministe, maar wel eentje met zo veel mogelijk m'en in het woord. Ik ben er trots op om een vrouw te zijn, daarom vecht ik voor de rechten van vrouwen met mijn awards. (De DVF Awards worden jaarlijks uitgereikt in het hoofdkantoor van de Verenigde Naties en ondersteunen het emanciperende werk van vrouwen in noodsituaties met 47.000 euro uit het Diller-von Furstenberg fonds, JA)

"Ik vind dat vrouwen hun vrouwelijkheid mogen uitspelen; dat is juist wat ons vrouwen maakt. Vrouw zijn is een voordeel, dat heeft mijn moeder mij toch altijd voorgehouden."

Uw moeder was het eerste voorbeeld van de vrouw die u later wilde worden, zo schrijft u in uw memoires. Gelooft u dat uw succes haar leed heeft kunnen compenseren?

"Ik was haar wraak, haar 'vrijheidsfakkel'. Op elk verjaardagskaartje herinnerde ze me eraan dat ze dankzij mijn leven het hare had teruggekregen. Die woorden heb ik altijd gekoesterd. Iets mooier kan je moeder je toch niet vertellen?

"Maar ik heb nooit carrière gemaakt en succes nagestreefd voor mijn moeder; ik deed het voor mezelf. Misschien wel juist omdat mijn moeder wou dat ik onafhankelijk was. Mijn moeder wou dat ik voor mezelf leefde. Angst is geen optie, dat heeft ze me van kleins af aan verteld. Net zoals mijn moeder mij heeft geïnspireerd, inspireer ik vandaag op mijn beurt andere vrouwen.

(neemt haar tablet erbij, opent Instagram) "Ken je Jourdan Dunn? (toont een foto van het Britse topmodel dat meeliep op haar laatste show) Zij toonde mij onlangs haar nieuwste tattoo: Fear is not an option. Mijn moeders woorden op de arm van zo'n prachtig meisje: fantastisch vind ik dat.

Wat uw moeder tijdens WO II heeft doorstaan, is amper voorstelbaar. Werd daar thuis over gesproken?

"Nee, dat was geen onderwerp. Mijn moeder wilde altijd dat ik naar de positieve kant van de dingen keek. Het ergste wat je kan overkomen, zou achteraf gezien maar eens het beste kunnen blijken, zo vond ze. Ze was een geboren optimist met een enorme wilskracht. Dat is waarschijnlijk hoe ze Auschwitz heeft kunnen overleven.

"Nu ze er niet meer is, beklaag ik me wel dat ik haar er niet meer naar heb gevraagd. Ik weet dat mijn moeder in dat gruwelijke doodskamp heeft gezeten, maar ik kan het nog altijd niet geloven. Dat is waarschijnlijk de reden dat ik geobsedeerd ben door oorlogsboeken en -films. Die verhalen fascineren me, maar het blijft abstract, onvoorstelbaar."

Noemt u zichzelf kunstenares of zakenvrouw?

"Ik ben geen van beiden. Een goede zakenvrouw kun je me alvast niet noemen (Von Furstenberg moest tot twee keer toe haar bedrijf verkopen wegens een ondoordacht businessplan, JA), maar ik maak ook geen kunst. Ik maak kleren, dat zijn twee verschillende dingen. Een levenskunstenares, zo zou ik mezelf nog het liefst omschrijven.

"Omdat ik er niet voor opgeleid ben, heeft het lang geduurd eer ik mezelf ontwerper durfde te noemen. Ik had nooit gedacht of gehoopt een statement in de modewereld te maken.

"Maar niet alleen heeft mijn wrapdress exact dat gedaan, hij groeide ook nog eens uit tot veel méér dan een jurk. Het werd een fenomeen dat vrouwen van verschillende generaties heeft beïnvloed. Per ongeluk heb ik een fashion- én een sociologisch statement gemaakt. Ach ja, het leven is vol van gelukkige ongelukjes."

Hoe zou u zelf uw succes verklaren?

"Wanneer ik het publiek ga groeten na mijn shows, voel ik ontzettend veel liefde, dat is ongelooflijk. Maar weet je, ik heb ook veel liefde gegeven. Door consequent mensen te helpen en mijn stem voor anderen te gebruiken, heb ik een reputatie opgebouwd die nu op veel goodwill kan rekenen; zo werkt karma."

Hoe beleeft u het verouderen? Vreest u de dood?

"Het enige alternatief voor ouder worden, is de dood; dan leef ik liever. Het beste aan ouder worden, is dat je een verleden hebt. Wie een verleden heeft, heeft geleefd. Als je jong bent, weet je nog niet of jou een geschiedenis gegund is.

"Natuurlijk denk ik na over de dood, maar ik ben er niet bang voor. Kijk, het leven is een reis en de dood is je bestemming. Het enige wat je kunt hopen is dat je reis zo lang mogelijk duurt. Maar sterven doen we uiteindelijk allemaal."

U heeft kanker overwonnen, ondertussen al bijna twintig jaar geleden. Hoe heeft die ziekte u veranderd?

"Ik heb heel goed mijn zwaktes én mijn sterktes leren kennen. Maar het belangrijkste wat kanker me bijgebracht heeft, is compassie, medeleven voor het leed van anderen. Daar voor beschikte ik niet over veel inlevingsvermogen, geloof ik."

Hoe wilt u herinnerd worden?

"Ik wil de vrouw zijn die andere vrouwen eraan herinnerde dat ze de vrouw kunnen zijn die ze willen zijn. Niemand hoeft een slaaf of een slachtoffer te wezen.

"Soms is het een verkeerde echtgenoot, soms is het religie, maar soms zijn het ook de vrouwen zelf die zich hun eigen kracht ontzeggen. Tot er iets verschrikkelijks gebeurt, een tragedie; dan zul je zien dat die vrouwen plots hun kracht ontdekken. Mijn boodschap: wees sterk, laat je kracht naar buiten komen zonder dat daar een tragedie voor nodig is.

(denkt even na) "Hoe oud ben jij?"

Ongeveer een derde van uw leeftijd. Wat is uw advies voor iemand die vandaag 22 is?

"Ik geloof dat sociale media veel veranderd hebben voor jonge vrouwen vandaag. Enerzijds is er enorm veel druk om altijd plezier te hebben en er goed uit te zien. Tegenwoordig doet iedereen alles voor een goede foto, ook al amuseren ze zich eigenlijk niet. Instagram is pure groepsdruk.

"Maar ik doe er ook aan mee, hoor. Sociale media zijn intussen een essentieel deel van mijn werk geworden. Want Facebook en Instagram hebben ook iets heel democratisch; iedereen heeft er een stem. Dat heeft ook zijn negatieve kanten, maar je bent wel curator van je eigen beeld. Op sociale media kun je perfect kiezen hoe je jouw persoonlijkheid aan de buitenwereld wilt presenteren. Draag je eigen leven; dat is zo belangrijk."

Heeft u ergens spijt van?

"Nee, want je leert evenveel uit je mislukkingen als uit je successen. Het enige wat ik betreur, is dat ik de spierziekte van mijn dochter Tatiana niet vroeger heb opgemerkt (Von Furstenbergs dochter werd pas op volwassen leeftijd gediagnosticeerd met de ziekte van Brody, JA).

"Ik begrijp nog steeds niet waarom ze haar pijn voor mij verborgen hield. Volgens mij kon ze zelf niet bevatten dat ze ... (twijfelt even) gehandicapt was. Ik heb nog altijd moeite met dat woord. Ik geloof niet dat het kwam doordat ik zo druk was met mijn werk. Want ook al werkte ik keihard, ik was er wel voor mijn kinderen als ze me nodig hadden. Vandaag zijn we nog steeds erg close, mijn drie kinderen en ik. Ik zeg altijd dat ik drie kinderen heb: een meisje, een jongen, en mijn merk." (lacht)

In uw memoires twijfelt u of u uw huidige man (mediamagnaat Barry Diller) niet nodeloos gekwetst hebt. U verliet hem voor andere mannen, maar trouwde begin deze eeuw toch. Gelooft u dat die avontuurtjes nodig waren, achteraf gezien?

(kortaf) "Barry en ik stellen het prima, dankjewel. Ik zal je dit vertellen: de belangrijkste relatie in het leven is diegene die je met jezelf hebt. Je kunt alles verliezen, behalve dat. Als je goed met jezelf overweg kunt, is het veel makkelijker om geen relatie te hebben.

"Maar ik geloof niet dat een relatie een verplichting hoort te zijn. Liefde gebeurt, het stomste wat je kunt doen is er naar op zoek gaan."

Dan buigt Von Furstenberg zich voorover, geen acht slaand op de cirkelvormige gebaren die de persdame aan de overkant van de kamer al tien minuten lang aan het vormen is.

"Wat is je Instagram? Ik zal je volgen, misschien ook wel liken."

Diane von Furstenberg rondt de kaap van 70: nog steeds even kleurrijk en vrouwelijk

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234