Vrijdag 27/01/2023

‘Ik had zin om absolute passie te spelen’

PARIJS

Amour fou of crise de la quarantaine? Dat is zo’n beetje de vraag die Partir van regisseuse Catherine Corsini opwerpt. ‘Het kan in elk geval geen kwaad om eens te bekijken of je wel goed bezig bent’, zegt Scott Thomas, wereldberoemd sinds haar rollen in Four Weddings and a Funeral en The English Patient.

Sinds Kristin Scott Thomas (°Cornwall, 1960) dertig jaar geleden als au pair in Parijs verzeilde, is ze daar altijd gebleven. In haar adoptievaderland wordt ze daarom wel eens la plus Anglaise des Parisiennes genoemd. Of moet het la plus Parisienne des Anglaises zijn? De actrice haalt de schouders op. “Ach, al die omschrijvingen. In Engeland noemen ze mij nog altijd de ijskoningin. Wat moet ik daarmee?” Hoe ze dan zelf het liefst omschreven wordt? Heel even denkt ze na. “Als een actrice die altijd op tijd komt.” En ze lacht. Iets wat zij ondanks haar inderdaad soms kille, afstandelijke imago graag en makkelijk doet. Maar haar ironische glimlachjes zijn nog talrijker.

Partir maakt onder meer duidelijk dat le démon du midi geen mannelijk monopolie hoeft te zijn.

“Het personage van Suzanne heeft mij enorm geraakt. Elle perds ses moyens. Letterlijk, want ze verliest haar bestaansmiddelen, maar ook figuurlijk: ze verliest haar mogelijkheid tot reflectie en haar realiteitszin. Ze wordt als het ware opnieuw een meisje. Misschien heeft die terugkeer naar de adolescentie te maken met wat u le démon du midi noemt. Het is in ieder geval gelieerd aan haar leeftijd, aan die specifieke periode in haar leven. Maar het is toch ook iets moois. Waarom zou je geen zin mogen hebben om je dromen te realiseren? Waarom zou je niet mogen kiezen welk leven je echt wil leiden? Suzanne heeft nog een half leven voor de boeg. Het kan geen kwaad om eens te controleren of je wel goed bezig bent. Of je wel in harmonie met je eigen verlangens leeft. Maar in deze film leidt dat tot egoïsme, tot irrationaliteit. En tot de afwezigheid van schuldgevoelens, bijvoorbeeld ten overstaan van de kinderen die ze achterlaat. Hier is dus echt sprake van een soort folie amoureuse. Je kunt kan goed zien dat Suzanne een beetje het noorden kwijtraakt. Eén van de belangrijkste signalen daarvan is precies dat zij haar kinderen achterlaat. Dat is in ieder geval mijn interpretatie, want er zullen wel vrouwen zijn die man en kinderen in de steek laten en die je zullen zeggen dat ze helemaal niet gek zijn. Let wel, ik zeg daarmee niet dat Suzanne waanzinnig is. Ze is verliefd. Maar het is toch niet toevallig dat men daarvoor in het echte leven uitdrukkingen gebruikt als ‘gek van jou’.”

Suzanne heeft de moed om te vertrekken en alles achter te laten.

“Ja, maar ze beseft toch niet wat dat precies inhoudt en wat er de consequenties van zijn. Voor haar is het bijna een soort spel. Ik hou heel erg van de scène waarin Ivan (rol van Sergi López, Jan T.) haar zegt: ‘Ik heb je toch al verteld dat ik geen rooie cent heb!’ Hij is verschrikkelijk gegeneerd als hij dat zegt, maar dat lijkt niet echt tot haar door te dringen. Er zijn toch kredietkaarten, er is toch altijd een of andere zekerheid. Suzanne weet niet wat het betekent om écht geen rooie cent te hebben. Dat lesje zal ze dus toch wel moeten leren. Ik hou daarom ook erg van de scène waarin ze beslist om in haar eigen huis binnen te breken. Ivan wil dat niet, want hij weet wat de gevolgen kunnen zijn, maar Suzanne is zich van geen kwaad bewust. Tot dat moment heeft ze in een soort droom geleefd, waar er een man was die voor alles zorgde, alle rekeningen betaalde en alle problemen oploste. Een man die haar, op een weliswaar paternalistische manier, beschermde tegen de harde realiteit van het leven.”

Maar die haar in ruil daarvoor ook als zijn eigendom beschouwt. Hij vindt dat hij recht heeft op haar en op haar liefde. En dat recht wil hij onder geen beding verliezen.

“Ik denk dat dat een nogal klassieke situatie is, dat er veel dergelijke relaties bestaan.”

U wees er al op dat u Suzanne naïef vindt.

“Daarmee bedoel ik haar meisjeskant, ce côté gamine. Als ze verliefd wordt, heeft ze het gevoel dat ze opnieuw vijftien is, gedraagt ze zich ook zo. Dat zal ook wel met die crise de la quarantaine te maken hebben. Maar ze maakt zichzelf iets wijs en ze begaat vergissingen.”

Daarom is dit ook het verhaal van een amour fou.

“Suzanne ziet niet helder meer, ze wordt irrationeel. Precies dat aspect van amour fou beviel mij zo in dit scenario. Ik had zin om zo’n absolute passie te spelen - spelen, want dat is mijn beroep: ik ben een actrice. Ik wilde ook iets extraverter spelen dan wat ik bijvoorbeeld onlangs gedaan heb in Il y a longtemps que je t’aime. Deze keer mocht het iets uiterlijker zijn, iets genereuzer. Wat mij ook erg aan dit verhaal beviel, is de vaststelling van een realiteit, namelijk dat veel vrouwen nog steeds niet kunnen ‘vertrekken’. Ze kunnen niet weg uit hun situatie, omdat ze daar de middelen niet toe hebben. Ze hebben jarenlang niets anders gedaan dan de kinderen grootbrengen en het huis onderhouden. Daarvoor hebben ze alles laten vallen. En dan zitten ze vaak vast. Maar begrijp me niet verkeerd: ik heb zelf drie kinderen grootgebracht en dat heb ik heel graag en met veel liefde gedaan.”

Als Suzanne bekent dat ze verliefd is op een andere man, wil haar echtgenoot Samuel (rol van Yvan Attal) meteen weten of ze al seks hebben gehad. Hij wil ook alle details kennen. Is dat typisch mannelijke nieuwsgierigheid? Of hebben vrouwen dat ook?

“Dat weet ik helemaal niet. Ik heb mij die vraag nooit gesteld. Voor het antwoord, mijnheer, moet men de vrouwenblaadjes lezen. (lacht) In diezelfde scène zegt Suzanne ook dat ze ermee zal ophouden en dat ze Ivan nooit meer wil zien. Ze denkt dat ze dat zal kunnen. Maar uiteindelijk is het sterker dan haarzelf.”

Catherine Corsini heeft Partir speciaal voor u geschreven. Maar ze is u, met haar synopsis in de hand, eerst wel komen vragen of het project u interesseerde. Is dat u al vaker overkomen?

“Ja, dat is al eerder het geval geweest, maar ik geloof dat dit een van de weinige keren is dat ik het afgewerkte scenario uiteindelijk aanvaard heb.”

Had u nooit het gevoel dat bepaalde zaken wel erg ‘dicht bij huis’ kwamen?

“Neen. Het enige is dat ook ik getrouwd was met een dokter, maar dat is toeval. (lacht) Iedereen weet dat ik de echtgenote ben geweest van een dokter (de bekende Franse gynaecoloog en vruchtbaarheidsexpert François Olivennes, Jan T.), maar gelukkig voor mij had mijn dokter helemaal niets te maken met Samuel, het personage van Yvan Attal in de film.”

Maar Suzanne is ook, net als u, een Engelse die als au pair in Frankrijk terechtkwam en daar gebleven is.

“Suzanne en Ivan zijn allebei vreemdelingen. Zij was fille au pair, komt uit een eenvoudiger milieu dan de bourgeoisie van Nîmes, waarin zij geparachuteerd werd en die later als een gouden kooi aanvoelt. Hij is een Spaanse werkman, die in Frankrijk al in de cel heeft gezeten. Het zijn twee mensen die zich een beetje verloren en gevangen voelen in werelden die niet hun natuurlijke omgeving zijn. Ik weet niet of Catherine Corsini daaraan gedacht heeft toen zij het scenario schreef. Toen ze mij vroeg of ik deze film wilde doen, wist ze natuurlijk dat ik een Engelse ben, maar dat was niet echt de reden waarom ze mij gekozen heeft. Voor de rol van Ivan had ze ook een Franse acteur kunnen kiezen, maar ze ging voor de Spanjaard Sergi López. Dat aspect werd dan toegevoegd aan het verhaal. Dat maakt deel uit van de bagage die een acteur of een actrice kunnen meebrengen. Goede casting noemt men zoiets. (lacht)”

De klassentegenstelling blijkt ook uit een scherpe sneer van Samuel: ‘La bourgeoise et le prolo! C’est ça ton truc?’ Hij noemt Suzanne ook ‘een loopse teef’.

“Wat scheidingen en die crise de la quarantaine soms zo verschrikkelijk kunnen maken, is net de banaliteit daarvan. Het is iets dat iedereen kan overkomen. Er zijn weinig mensen die zich niet, zo halverwege in hun leven, op een of andere manier in vraag stellen. Als dat tot conflicten of scheidingen leidt, zijn het telkens dezelfde vragen die opduiken. En in de ruzies worden dikwijls dezelfde verwijten, dezelfde standaardzinnen gebruikt. Deze film laat ook zien hoe snel mensen in dergelijke clichés vervallen.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234