Dinsdag 07/12/2021

'Ik had geluk: de rechter baseerde zich op de feiten'

Na meer dan een jaar in de beruchte San Pedro-gevangenis in Bolivia komt de Lanakense kunstenaar Johan Bollen deze week vrij. Een rechter sprak hem donderdag vrij van een drugsaanklacht. 'Ik heb het geluk gehad op een rechter te stoten die is afgegaan op de feiten.'

Het verhaal van Johan Bollen (53) kwam in maart van dit jaar uitgebreid aan bod in het VTM-programma Alloo in de buitenlandse gevangenis. Zijn situatie leek op dat ogenblik volkomen uitzichtloos. Hij was op 11 november van vorig jaar met vier anderen in zijn woonst gearresteerd op verdenking van drugshandel. Zijn medeverdachten, onder wie de dochter van een Nederlandse diplomaat, lieten zich een voor een vrijkopen. Bollen weigerde en er leek hem een gevangenisstraf van 25 jaar boven het hoofd te hangen.

Kind verloren

Bollen zit al meer dan een jaar opgesloten in de San Pedro-gevangenis in La Paz, die door velen wordt beschouwd als de gevaarlijkste ter wereld.

Donderdag kwam zijn zaak eindelijk voor. "Ik ben vrijgesproken", zegt Bollen aan de telefoon vanuit de San Pedro-gevangenis. "Een beetje tot mijn eigen verrassing, eerlijk gezegd. Men probeerde mij vorig jaar 15.000 dollar af te persen, maar anders dan mijn medeverdachten heb ik geweigerd om wat dan ook te betalen. Het voorstel was dat ik zou bekennen en na mijn verdict amnestie zou krijgen."

"Het komt in Bolivia haast nooit voor dat iemand wordt vrijgesproken in een drugszaak. De wet zit hier zo in elkaar dat je als verdachte je onschuld moet bewijzen. Ik had het geluk op een rechter te stoten die is afgegaan op de feiten."

Bollen woonde met zijn echtgenote 16 jaar lang in Bolivië. In 2010 verloren ze hun 14-jarige zoon Nico nadat een steenlawine hun huis in de wijk Amor de Dios in La Paz vernietigde. In de maanden voor de arrestatie was het koppel volop bezig z'n terugkeer naar België te organiseren. Zij was al terug, om voor haar ouders te zorgen. Hij zou haar achterna reizen van zodra alle administratie in La Paz was afgehandeld.

"Ik woonde al maanden alleen in een veel te groot huis", zegt Bollen. "Een Boliviaanse vrouw vroeg of ze enkele dagen kon logeren. Dagen werden weken. Er kwamen nog drie anderen bij, onder wie een Argentijn die bezig was met hallucinogene paddenstoelen. Ik liet maar begaan, en dat was natuurlijk stom. Als je een kind hebt verloren, sta je eerder gelaten in het leven."

Tijdens de huiszoeking assisteerde Bollen de politie bij de zoektocht naar de paddenstoelen. Volgens lokale mediaberichten diende de woonst van Bollen als labo voor synthetische drugs, maar de rechter veegde donderdag de hele aanklacht van tafel. "Er zijn geen sporen gevonden van extractie, de paddenstoelen stonden ook niet op de verboden lijst", zegt Bollen. "De hele aanklacht berustte op veronderstellingen."

Het openbaar ministerie heeft 14 dagen om beroep aan te tekenen tegen de vrijspraak. Tot die tijd moet Bollen in Bolivia blijven. Hij komt wellicht deze week nog vrij. Hij moet daarna enkel nog een regeling uitwerken met de lokale autoriteiten.

Terug naar huis

"Ik wil zo snel mogelijk naar België terugkeren", zegt Bollen. "Ik heb het helemaal gehad met dit corrupte land. Maandag overleg ik met mijn advocate. Ook als het openbaar ministerie beroep aantekent, kom ik vrij. Maar dan wil Bolivia garanties dat ik het land niet ontvlucht."

In de San Pedro-gevangenis zitten 1.500 gedetineerden. Cipiers zijn er niet, de georganiseerde misdaad bestuurt zelf de gevangenis. Er wordt binnen de gevangenismuren openlijk cocaïne verhandeld, geregeld vallen er doden bij conflicten. Bollen overleefde zijn verblijf door 2.000 euro neer te tellen voor een cel in de veilige Posta-afdeling, een soort gevangenis binnen de gevangenis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234