Zondag 09/08/2020

Reportage

"Ik had dat soort mannen nog nooit in het echt gezien"

Beeld Bob Van Mol

In Antwerpen worden joodse scholen en synagoges sinds vorige zaterdag bewaakt door paracommando's. Nutteloos of net heel noodzakelijk? In de wijk zelf blijken ze welkom. Al was het wel aanpassen. En niet alleen voor de burgers.

"Het was wel even wennen, toen we hier afgelopen zaterdag arriveerden." Aan het woord is geen geschrokken Antwerpse burger, wel een para uit het derde bataljon dat in normale omstandigheden gelegerd is in de bossen van het Kempische gehucht Tielen.

Waar deze nog jonge para dan precies aan moest wennen? Hij wijst naar een groepje orthodoxe joden dat aan de schoolpoort de kinderen staat op te wachten. "Ik had dat soort mannen nog nooit in het echt gezien."

Inmiddels, zes dagen later, is deze jonge para aan dit straatbeeld gewend geraakt. "Het zijn vriendelijke mensen", zegt hij. "Een beetje gesloten, maar wel vriendelijk. Ze brachten ons elke dag koffie en koekjes. Die mensen waren duidelijk heel blij met onze aanwezigheid hier."

Of de para zich de afgelopen dagen ook niet een heel klein beetje verveeld heeft? Hij beweert van niet. "Wij hadden hier onze bewakingsopdracht. En ik had het geluk dat ik hier samen met een goeie vriend mocht staan."

De bevriende collega knikt, en vertelt dat ze ook op nog een ander vlak geluk hebben gehad. "Al bij al was het redelijk goed weer. Een beetje koud wel, maar geen regen en geen wind. Dat maakt toch een groot verschil."

Over het nut van hun operatie bestaat bij deze mannen weinig twijfel. Michael, 28, en eerder ook al ingezet bij een grondoffensief in Afghanistan, blikt tevreden terug op een week waarin niet één incident viel te noteren. "Ik denk dat het goed is dat we hier zijn. Onze aanwezigheid heeft ongetwijfeld een afschrikwekkend effect op terroristen. En voor de jonge elementen binnen ons regiment is het nuttig dat ze ook eens geconfronteerd worden met het echte werk, in plaats van altijd maar in de bossen te trainen.

"Ik geloof ook niet dat de burgers problemen hebben met onze aanwezigheid hier. Wij hebben de afgelopen week met heel veel mensen gepraat. Ze waren allemaal bijzonder vriendelijk. Ik heb niet één kritische opmerking gehoord."

Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

Kritiek

Kritiek was er de afgelopen dagen wel te horen bij Unizo Antwerpen. Volgens de zelfstandigenorganisatie hadden "meerdere winkeliers" over een ongewone kalmte geklaagd. Als mogelijke oorzaak werd de aanwezigheid van para's genoemd. Die zouden de klanten een onbehaaglijk gevoel bezorgen. Het verhaal stond ook in Gazet van Antwerpen. De krant bracht een getuigenis van de uitbaatster van Bistrot La Popote, vlak bij het Kievitplein, die de afgelopen week "amper nog klanten over de vloer" kreeg.

Of er een verband bestaat met de militaire aanwezigheid is natuurlijk niet te bewijzen. In La Popote was het gisterenmiddag in elk geval gezellig druk, net als in De Klok, een volkscafé in de Pelikaanstraat, honderd meter verderop. Over de aanwezigheid van para's valt hier geen slecht woord. "Wij hebben er geen last van", zegt de waardin. Hetzelfde verhaal is te horen bij een van haar stamgasten. "Ik heb er geen probleem mee. Ik heb er ook niemand iets slechts over horen zeggen."

De Antwerpse jodenbuurt heeft geen duidelijke grenzen. Het is ook geen monocultureel blok. Neem het Kievitplein, vlak bij het Centraal Station. Behalve een synagoge vind je hier ook de Al Imanmoskee. Na afloop van het vrijdaggebed ontmoeten we hier Hamza, geboren en getogen in deze wijk. Het is een wijk waar joden en moslims volgens hem altijd "in harmonie" hebben samengeleefd. "Om je een voorbeeld te geven: toen ik nog een kind was, waren hier nog niet zo veel halalslagers in de buurt. Wij gingen altijd naar de joodse slager, en aten koosjer vlees. Dat mag ook, volgens ons geloof."

Dat er in zijn wijk vandaag para's marcheren, vindt Hamza geen groot probleem. "Wij zijn voor meer kleuren op straat", lacht hij. "Groen, dat hadden we hier nog niet."

"Ik kan de maatregel ook wel begrijpen. Het zorgt voor rust en vertrouwen bij de joodse gemeenschap. Die mensen zijn nogal snel bang. Ik weet niet precies waarom. Misschien heeft het met hun geschiedenis te maken?"

Een kritische noot komt van Hama's vriend Mohamed. Hij vraagt zich af waarom enkel de synagoges en joodse scholen bescherming krijgen. "Mijn dochter gaat naar een school die recht tegenover een joodse school ligt. Hoe leg ik haar uit dat de joodse leerlingen bescherming van het leger krijgen, en zij niet?"

Bom

Het antwoord op Mohameds vraag ligt mogelijk in het verleden. Op 20 oktober 1981 ontplofte voor een synagoge in de nabijgelegen Hoveniersstraat een bom. De aanslag kostte aan 3 mensen het leven, 106 anderen raakten gewond. Voormalig burgemeester Patrick Janssens noemde het ooit "het moment waarop de naïviteit uit Antwerpen verdween".

Sinds die aanslag is de omgeving afgesloten met slagbomen, hangen er overal camera's en is de politiebewaking er zo goed als permanent. Gezellig is anders, zeker nu hier sinds kort ook twee grote legervoertuigen staan geparkeerd.

Een beetje van het goede te veel, misschien? "Absoluut", vindt Henry. "Die inzet van para's is compleet nutteloos. Pure geldverspilling." Henry is al meer dan twintig jaar conciërge in een van de vele kantoren in de Hoveniersstraat. "Kijk", zegt hij. "Zie je die fietser? En zie je die fietszakken? Niemand heeft die gecontroleerd, terwijl daar perfect een bom in kan zitten. Het spijt me om dit te moeten zeggen, maar wie een aanslag wil plegen, zal zich door niets of niemand laten tegenhouden. Ook niet door het leger."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234