Donderdag 01/12/2022

'Ik haat alles wat we doen'

vervolg interview thom yorke van pagina 33

Bent u recentelijk nog een krantenwinkel binnengestapt?

"Neen. Waarom?"

Toen Hail to the Thief net uit was, stond uw gezicht op de cover van elk denkbaar magazine. Zelden zo'n mediaoffensief gezien.

"Ach. Ik lees dat soort dingen niet. Meestal moet de platenfirma me haast manu militari dwingen om met de Britse pers te praten. Ik heb me met hand en tand verzet tegen dat soort interviews. Maar het baatte niet."

Vindt u het vreemd om een publieke figuur te zijn?

"Absoluut. Ik voel me de antister bij uitstek, en ik heb ook niet de look van iemand waar een publiek zou kunnen naar opkijken. Na OK Computer voelde ik me verantwoordelijk voor al de rommel die over ons geschreven werd. Daar ben ik ondertussen van teruggekomen en dat is heel bevrijdend. (sloganesk) Ze mogen schrijven wat ze willen. Want ook daar ben ik inmiddels achter: als je - zoals Björk, of zoals ik - op dat podium gaat staan, kun je je nergens nog verstoppen. Nooit meer."

U bent toch nooit zo naïef geweest om te denken dat u alleen die twee uur op het podium populair kunt zijn en er de rest van de tijd een anoniem bestaan op na kunt houden?

"Euh, eigenlijk wel, ja. Daarom ook dat Kid A en Amnesiac zulke ondoordringbare platen zijn. Ik zat midden in een identiteitscrisis, toen. We hebben er ook iedereen mee tegen ons in het harnas gejaagd. De platenfirma vond het niet kunnen dat we geen videoclips wilden maken en systematisch fotosessies weigerden. De media lustten mij dan weer rauw omdat ik geen interviews wilde doen. Iedereen gaat er van uit dat je carrière voorbij is als je zulke eigenzinnige beslissingen neemt. Ik denk dat we intussen hebben bewezen dat het niet zo is. Maar toen veroorzaakte elke knoop die we doorhakten een crisis bij de platenfirma."

Heeft al die eigenzinnigheid u iets opgeleverd?

"Zeer zeker. Ik ben blij dat we het spel zo hard hebben gespeeld. Al die moeilijkdoenerij was een experiment, en we zijn er mee weggekomen. Dit jaar heb ik me de 'I don't give a fuck'-houding aangemeten. Benieuwd hoelang ik dat zal volhouden."

Ik kan niet zeggen dat ik Kid A en Amnesiac voor mijn plezier beluister, maar er staat wel muziek op die platen die nog nooit eerder was gemaakt. Dat is in de popmuziek, een sector die haast uitsluitend op het recycleren van oude ideeën draait, een uitzonderlijk gegeven.

"Dat klopt wel, ja. Als het geen klassieke platen zijn geworden, heeft dat vooral te maken met het feit dat we ons vreselijk voelden toen ze werden opgenomen. Maar als je de beste songs van die cd's samenvoegt, blijft er een briljante plaat over. Alleen waren wij destijds te bang om die keuze zelf te maken. En hey, zelfs op de dubbele witte van The Beatles staat een onnozel nummer over varkens. Het is zo'n geniale plaat, en dan staat daar plots plompverloren zo'n verderlicht niemendalletje tussen. Het kan dus altijd nog erger."

U bent vorig jaar vader geworden. Heeft dat de manier waarop u vandaag tegen het leven aankijkt veranderd?

"In tegenstelling tot wat ik eerst dacht heeft het me niet milder gemaakt. Ik ben nog kwader geworden. Het enige verschil is dat ik nu een tikje meer medeleven voel met de mensen in mijn onmiddellijke omgeving. Weet je: zodra je een kind hebt ontdek je pas wat onvoorwaardelijke liefde is. Plots is er iemand die zonder restricties van je houdt, omdat je nu eenmaal zijn vader bent. Dat is cool. Maar ook wel even aanpassen. Ik ben het namelijk niet gewend om onvoorwaardelijk geliefd te zijn. (lacht) Ik put daar enorm veel kracht uit. Als vroeger alles fout liep op het podium, zou ik gewoon zijn opgestapt. Nu zouden er al zeer extreme dingen moeten gebeuren om me nog zover te krijgen. Waar een kind krijgen al niet goed voor is. Kunnen we het over iets anders hebben? Ik vind het vreselijk om mezelf zo'n kleffe praat uit te horen slaan."

Ik ook, en het verbaast me zelfs een beetje. Want als het van u had afgehangen, was de nieuwe cd jullie meest deprimerende geworden.

"Dat is waar, vrees ik. Er zat oorspronkelijk heel veel haat in de nummers. Daar stond ik zelf ook van te kijken, eerlijk gezegd. Maar veel van die sombere passages heb ik achteraf toch weer geschrapt."

Weet u waar die haat vandaan komt?

"Tja. De wereld is er om te beginnen niet mooier op geworden. En ik heb de laatste jaren ook een obsessie ontwikkeld over politiek. Op school hield ik me daar ook wel al mee bezig, maar sinds ik de boeken van Noam Chomsky heb gelezen, is er met mij geen huis meer te houden. Die vent heeft me echt aan het denken gezet. En in dezelfde week dat mijn zoon geboren werd, besliste Blair om blindelings mee te gaan met de Amerikaanse beslissing om Aghanistan binnen te vallen. Hij heeft niet eens geprobeerd om in het conflict naar een vreedzame oplossing te zoeken, en daar ben ik pisnijdig om. Ik bedoel: van conservatieven verwacht je dat ze je zullen naaien.

"Als ik Blair op televisie zie begint mijn bloed te koken. Ik zweer het je: de dag dat ik hem tegen het lijf loop, is hij er geweest. Ik ben echt in staat die lul te vermoorden. Want je kunt er niet omheen: de wereld is een gevaarlijke plek geworden. Niet vanwege het terrorisme, maar wel omdat Blair en Bush leeghoofden zijn die de touwtjes in handen houden. En dat maakt me ziedend. Er borrelt voortdurend een oncontroleerbare woede in mij."

En helpt het dan om Bush een dief te noemen, wat u gedaan hebt op Hail to the Thief?

"Het lucht alleszins op. Kijk: negentig procent van de tijd ben ik er vast van overtuigd dat mijn visie over Bush de wereld niet zal veranderen. Maar gedurende de resterende tien procent denk ik: als ze mijn mening vragen, kunnen ze ze krijgen. Men had er ons voordien ook voor gewaarschuwd dat we problemen zouden krijgen met een titel als Hail to the Thief. Maar in praktijk heb ik meer positieve feedback dan doodsbedreigingen gekregen. Mensen hebben gewoon een spreekbuis nodig die zegt wat zij denken. En dit keer was ik dat."

Vindt u muziek dan een goed platform om politieke standpunten kenbaar te maken?

"Neen, helemaal niet zelfs. Maar we leven nu in een klimaat waarin je een land plat kunt bombarderen, zonder dat zoiets een oorlog wordt genoemd. Dan heeft men het wat omfloerst over 'het ene regime dat het andere vervangt'. Die terminologie alleen al. Met de jaren hebben ze een heleboel uitdrukkingen bedacht die verdoezelen wat er echt aan de hand is: friendly fire, collateral damage. Je moet echt een idioot zijn om daar in te trappen. En dat hebben we met Hail to the Thief aan de kaak willen stellen."

Nog een slotvraagje. Hoe kijkt u terug op de eerste tien jaar Radiohead?

(denkt lang na) "Ik weet dat er een heleboel mensen zijn die The Bends als onze beste plaat beschouwen, en vinden dat we ons sindsdien als een stel travestieten hebben aangesteld. Maar zelf ga ik er nooit meer naar luisteren, dus: I don't give a fuck. Ik leef in de toekomst, niet in het verleden."

Radiohead treedt dinsdagavond op in Vorst Nationaal met Asian Dub Foundation in het voorprogramma. Het concert is al maanden uitverkocht.

'Het was een hele aanpassing om vader te worden. Ik ben het namelijk niet gewend om onvoorwaardelijk geliefd te zijn'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234