Zaterdag 17/08/2019

'Ik ga door met het stellen van ongemakkelijke vragen'

Het vertrek van Ayaan Hirsi Ali als VVD-kamerlid is op gemengde gevoelens onthaald in Nederland. De VVD-top is intern verdeeld en merendeels woedend, maar de rest van Nederland lijkt niet echt rouwig om haar ontslag. En moslimorganisaties juichen.

Door Ayfer Erkul

Brussel l Hirsi Ali zelf heeft aangekondigd dat ze in beroep gaat tegen de beslissing om haar de Nederlandse nationaliteit te ontnemen omdat ze had gelogen om asiel te krijgen.

"Ik kies nu voor een internationaal podium, omdat ik wil bijdragen aan het grensoverschrijdende debat over de emancipatie van moslimvrouwen en de ingewikkelde relatie tussen de islam en het Westen." Met trillende stem legde Ayaan Hirsi Ali gisteren voor de verzamelde Nederlandse pers uit hoe ze tot haar besluit was gekomen om Nederland te verlaten en te gaan werken voor de conservatieve denktank American Enterprise Institute (AEI) in de VS.

"Ik ga weg, maar de vragen blijven", zei Hirsi Ali. "De vragen over de toekomst van de islam in ons land, over de onderdrukking van vrouwen in de islamitische cultuur en over de integratie van de vele moslims in het Westen. Het is zelfbedrog om te denken dat alles weer zal worden als vroeger: na 11 september is de wereld veranderd... Ik ga door met het stellen van ongemakkelijke vragen."

Hirsi Ali zei dat ze al eerder aan de VVD-top had laten weten dat ze zich in 2007 niet meer verkiesbaar zou stellen. Maar de gebeurtenissen van de afgelopen dagen, zo zei de politica, hebben haar vertrek versneld. Gisteren verklaarde ze dat ze onmiddellijk haar Kamerlidmaatschap zou beëindigen.

De belangrijkste reden voor haar was haar gedwongen verhuizing, zei ze. Eind april had een rechter geoordeeld dat ze tegen 27 augustus moest verhuizen. Buren hadden een rechtszaak aangespannen omdat ze zich onveilig voelden met Hirsi Ali, die in het verleden tal van dreigementen kreeg, in hun buurt. Ze eisten dat de politica zou verhuizen.

Daarnaast, en even belangrijk als motivatie voor haar vertrek, was de kwestie van haar asielaanvraag van 1992 en de Nederlandse nationaliteit die ze op basis daarvan had verkregen. Enkele jaren geleden al had Hirsi Ali bekend dat ze gelogen had over haar naam en haar leeftijd. Ook was ze niet, zoals ze destijds had gezegd, gevlucht uit Somalië maar reisde ze vanuit het veiligere Kenia toen ze naar Nederland vertrok. De VVD had er toen geen problemen van gemaakt.

Maar vorige week zette het VARA-programma Zembla met een reportage over haar verleden opnieuw een en ander in gang. In het programma werd gezegd dat Ayaan Hirsi Ali bij haar asielaanvraag meer leugens had verteld dan ze had toegegeven. Zo zou zij onder meer nooit het slachtoffer geweest zijn van een gedwongen huwelijk met een Somaliër uit Canada.

Minister Rita Verdonk van Vreemdelingenzaken zei vorige vrijdag nog dat Hirsi Ali zich geen zorgen hoefde te maken. Maar Verdonks houding veranderde deze week plots. De minister had maandag in een antwoord op een parlementaire vraag laten weten dat "vooralsnog moet worden aangenomen dat zij (Hirsi Ali, AE) geacht wordt het Nederlanderschap niet te hebben verkregen".

Dat had Hirsi Ali duidelijk gekwetst. "Ik kan niet omgaan met het idee dat ik mijn Nederlandse identiteit verlies", vertelde ze gisteren in de Amerikaanse krant The New York Times. Hirsi Ali kondigde ook aan dat ze in beroep zou gaan tegen de vaststelling van Verdonk.

Scherpe kritiek kwam er gisteren vooral van VVD-leider Gerrit Zalm, die op de persconferentie het woord nam na Ayaan Hirsi Ali. Hij hekelde het gedrag van zijn partijgenote Verdonk, die al binnen twee dagen had geoordeeld dat Hirsi Ali's naturalisatie mogelijk ongeldig is. "Een opmerkelijke snelheid", zo vond hij. Zalm wees erop dat het normaal enkele weken duurt voordat vragen in de Tweede Kamer beantwoord worden. "Nu zei Verdonk in reactie op de vragen uit de Kamer de eerste dag dat Hirsi Ali zich geen zorgen hoefde te maken. Dan volgde een onderzoek naar feiten die al drieënhalf jaar bekend zijn en dan is er binnen een dag een antwoord aan de Kamer", aldus Zalm.

Andere politici van de VVD hadden er geen problemen mee dat Hirsi Ali vertrok. Hans Wiegel, erelid van de VVD, vindt het vertrek geen verlies voor de partij. "Hirsi Ali is een dappere vrouw, maar ze heeft standpunten ingenomen die polariserend zijn."

De VVD-fractie in de Tweede Kamer poogde de interne verdeeldheid gisterennamiddag te sussen door te verklaren dat ze "als één man" achter Hirsi Ali blijven staan. "We willen dolgraag dat Hirsi Ali zo snel mogelijk een paspoort krijgt met de juiste naam en de juiste geboortedatum", aldus VVD-fractievoorzitter Willibrord van Beek.

VVD-Eurocommissaris Neelie Kroes, die Hirsi Ali indertijd bij de VVD binnenhaalde, is razend. "Ik schaam mij voor Nederland nu iemand als Hirsi Ali het land uit wordt geduwd", zei ze.

Bij de moslimgemeenschap was er vooral vreugde om het vertrek van Hirsi Ali. "Ze heeft heel wat schade aangericht met haar felle aanvallen op de islam", zegt Nasr Joemman van het Contactorgaan Moslims en Overheid. Joemman zei dat hij zich vooral gestoord had aan de film Submission, die Hirsi Ali samen met de vermoorde Theo van Gogh maakte. Hirsi Ali had in een Nederlandse krant ook gezegd dat Mohammed een perverse man was, een tiran. Ook dat vond Joemman niet kunnen. "Ik juich het toe dat ze uit Nederland vertrekt", zei Joemman. "Ik hoop dat we door haar vertrek verder kunnen met het opbouwen van een harmonieuze samenleving."

Ook de Nederlandse bevolking ziet haar liever gaan. Uit een opiniepeiling van TNS NIPO voor RTL Nieuws bleek eergisteren dat 80 procent van de Nederlanders vond dat Hirsi Ali moest opstappen omdat ze gelogen had tijdens haar asielaanvraag. Twee derde van de bevraagden vindt dat haar om die reden de Nederlandse nationaliteit moet worden ontnomen. Uit een peiling van Maurice de Hond in opdracht van de NOS blijkt dat twee derde van de Nederlanders vindt dat Hirsi Ali moet aftreden. Bijna de helft meent dat ze haar nationaliteit moet inleveren als blijkt dat ze loog.

Moslimgemeenschap:

'Wij hopen dat we door Hirsi Ali's vertrek verder kunnen met het opbouwen van een harmonieuze samenleving'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden