Zondag 19/01/2020

Aanslag Thalys

"Ik, een terrorist? Laat me niet lachen"

Politie in Brussel-Zuid. Sinds het schietincident op de Thalys wordt er extra intensief gepatrouilleerd in de stations. Beeld Tim Dirven

Gewapend met een machinegeweer, een automatisch pistool én munitie om vlot 300 mensen mee te doden, maar toch wilde hij geen aanslag plegen. Dat vertelde Ayoub El Kahzzani aan de Franse recherche tijdens een wazig verhoor. In België wordt ondertussen gezocht naar mogelijke medeplichtigen.

Vader El Kahzzani stond zondag telefonisch de Britse krant The Telegraph te woord. Hij weet niet wat zijn zoon bezielde. "Hij was een goede jongen, werkte hard." Volgens de krant huilde de vader tijdens het gesprek. Hij heeft zijn zoon Ayoub naar eigen zeggen al een jaar niet gesproken. "Hij had het nooit over politiek. Alleen over voetbal en vissen."

Op de vraag of hij zijn zoons versie van het verhaal, namelijk dat hij een overval wilde plegen in de trein, gelooft reageert EL Kahzzani verbaasd. "Overvallen? Overvallen? Het is allemaal zo raar", antwoordde de emotionele vader.

De Franse antiterreurdiensten geloven geen woord van de summiere en rommelige verklaring van de 26-jarige Spaanse Marokkaan. Ook zijn Franse advocate, die het Parijse weekblad Paris Match kort te woord stond, houdt afstand en gaat niet verder dan 'mijn cliënt beweert...'.

De verdachte werd intussen twee keer ondervraagd door specialisten in Parijs, maar veel wijzer zijn ze voorlopig niet geworden. Hij spreekt enkel Arabisch en beantwoordt de meeste vragen met "geen commentaar". En waar hij al helemaal niets wil over horen, is terrorisme. Tegen zijn advocate zei hij: "Ik was hoegenaamd niet van plan om een terroristische aanslag te plegen. Daarmee heb ik niets te maken. Ik wou mensen overvallen op de trein, dat wel, maar meer ook niet. Ik begrijp dan ook niet waarom dit verhaal zo'n omvang heeft gekregen. Ik moet erom lachen dat men mij nu als een terrorist afschildert."

Over de wapens die hij vrijdagavond in zijn bezit had op de Thalystrein: "Ik vond die kalasjnikov, het Luger-pistool, de munitie en een gsm in een koffer in een park bij het Brusselse station (Brussel-Zuid, red.) waar ik regelmatig sliep."

Spencer Stone, Anthony Sadler en Alek Skarlatos. Samen met een Brit konden de drie mannen de schutter overmeesteren. Beeld AP

Drugshandel

Wat wel zeker is: Ayoub El Kahzzani woonde tot eind 2014 in het zuiden van Spanje, waar ook zijn ouders verblijven. Hij werd er twee jaar geleden door een strafrechtbank tot twee keer toe veroordeeld voor het verhandelen van drugs. Buiten zijn activiteiten als dealer kwam hij nog aan de kost als klusjesman en huisschilder. Hij viel volgens de Spaanse inlichtingendiensten echter vooral op door zijn extremistische ideeën. Daarom werd zijn doen en laten ook opgevolgd door spionnen.

Volgens de inlichtingendiensten kwam El Kahzzani's vader Mohamed in de jaren negentig vanuit het Noord-Marokkaanse Tétouan naar Spanje, op zoek naar daglonerswerk. Zijn vrouw, Ayoub en diens drie jongere zussen volgden later. Ze kregen officiële verblijfspapieren. Het gezin woonde in en rond Madrid, maar vertrok uiteindelijk naar Algeciras, dichter bij huis.

Nog volgens de Spanjaarden maakte El Kahzzani eind 2014 plannen om naar Frankrijk te verkassen, maar dat deed hij uiteindelijk niet. Hij zou wel via Duitsland naar Turkije en Syrië gereisd zijn, maar veel concrete gegevens daarover zijn er niet. Hij dook ook regelmatig in ons land op en verbleef dan vermoedelijk bij kennissen in Antwerpen en mogelijk ook in Brussel, zonder dat hij ooit ergens ingeschreven was. "Ik heb nooit een vaste verblijfplaats gehad in België. Het jongste half jaar heb ik gereisd, vooral naar Duitsland en Oostenrijk. Mijn identiteitspapieren werden in België gestolen."

De Belgische en Franse inlichtingendiensten werden ervan op de hoogte gebracht dat El Kahzzani komende was. Hij stond dan wel bekend als fundamentalist en jihadist, concrete aanwijzingen dat hij ook een aanslag zou plegen waren er niet. Hij hield zich voor zover bekend gedeisd. Het was dan ook een grote verrassing toen hij vrijdagavond in ontbloot bovenlijf en tot de tanden gewapend opdook op de Thalys.

Dat het niet tot een bloedbad is gekomen, hebben we te danken aan het koelbloedige optreden van de jonge Amerikaanse militairen Spencer Stone en Alek Skarlatos, die tijdens de overmeestering van de dader werden geholpen door de Amerikaanse student Anthony Sadler en de Britse zakenman Chris Norman. De vier waren als passagier aan boord.

Skarlatos hoorde als eerste een treinbegeleider paniekerig roepen. "Hij werd achternagezeten door een man met ontbloot bovenlijf en een machinegeweer in de hand. Toen waren er ook al een paar schoten gelost", getuigde Anthony Sadler tijdens een persconferentie in Arras. "Mijn vriend Spencer is bovenop de dader gesprongen. Gevolgd door Alek en ikzelf. Alek kon het machinegeweer bemachtigen en ontwapenen. We hebben dan die kerel in elkaar geslagen tot hij bewusteloos was. Daarna hebben we zijn handen op zijn rug gebonden. Spencer werd door de dader gestoken met een breekmes. Hij raakte gewond aan zijn hand en nek, maar hij hielp eerst nog een passagier verzorgen die geraakt was door een (afgeketste, red.) kogel." Stone werd vrijdagavond nog geopereerd in een ziekenhuis in Rijsel, maar mocht dat zaterdagavond weer verlaten.

Ayoub El Kahzzani. Beeld rv

'Heldendaad'

De burgemeester van de stad Arras, waar de Thalys tot stilstand werd gebracht, overhandigde drie van de vier helden meteen een medaille, terwijl Stone in het ziekenhuis zat. De vier kregen intussen ook al van de Amerikaanse en Franse president lof toegezwaaid en er volgen nog meer medailles en decoraties. "Een absolute heldendaad waardoor veel mensenlevens gespaard bleven", klonk het. Ook onze koning en de regering bedankten hen.

Spencer Stone en Alek Skarlatos komen uit Californië. Ze zijn jeugdvrienden die samen naar het Amerikaanse leger trokken. Hun ouders zijn niet verbaasd dat ze de schutter overmeesterden, "want onze jongens zijn nu eenmaal heldhaftig en zeer plichtsbewust". Ze waren samen met de student in Europa op doorreis en bezochten eerder al Italië. Vrijdagavond waren ze op weg naar Parijs, voor een bezoekje aan de Eiffeltoren. De Britse zakenman was onderweg naar zijn Zuid-Franse vakantiehuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234