Woensdag 21/10/2020

Ik durf schuldig te pleiten. De klimaat-BV's ook?

Joke Schauvliege is Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw voor CD&V.

Beste bekende en prominente Vlamingen,

Jullie open brief in de Klimaatkrant van De Morgen heeft zijn effect niet gemist, evenmin als de actie gisteravond in de Vooruit. Op alle kanalen is uitvoerig over het klimaatprobleem gesproken. Dat is positief nieuws voor iedereen die zich daarover bekommert, ikzelf als Vlaams minister van Leefmilieu incluis.

'Doe iets', luidde de ondertitel van de open brief, 'Nu!' Jullie eisen vooral een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, wat een terechte bezorgdheid is. Maar jullie vermelden niet dat er al heel wat is gebeurd: Vlaanderen moest de uitstoot van broeikasgassen tijdens de Kyoto-periode (2008-2012) verminderen met 5,2 procent, maar deed veel beter: we klopten af op een reductie van 8 procent. De prognoses voor 2013 wijzen op een verdere daling. En opgepast: het gaat om de reële reductie van uitstoot in Vlaanderen, niet om de bijkomende reductie in het buitenland via emissiehandel.

De onderliggende analyse toont dat vooral de elektriciteitsproducenten en landbouwers (allebei -30 procent) resultaten hebben geboekt, maar ook de industrie - de traditionele boosdoener - realiseerde een stevige reductie (-10%). De enige echte toename viel te noteren bij mobiliteit (+30%), want wij rijden gewoon te veel kilometers met te veel wagens die te veel uitstoten. Zo gaat per jaar 16 miljoen ton CO2 de lucht in. En zeker, ook daar heeft de overheid een verantwoordelijkheid die niemand zal ontkennen, maar persoonlijk gedrag en vrije keuze spelen eveneens een rol. Sorry, het is misschien an inconvenient truth, maar het is wel een waarheid. Met een beschuldigende vinger naar de overheid en de industrie wijzen, akkoord, maar is dat niet iets te kort door de bocht?

Ik durf schuldig te pleiten, want ik doe elke dag 150 kilometer woon-werkverkeer met de wagen - en neem geregeld de trein -, ben deze zomer met het vliegtuig op gezinsvakantie geweest en tokkel een halve dag op mijn smartphone en tablet. Ik gedraag mij dus ongeveer als een gemiddelde Vlaming van mijn generatie, die erg bekommerd is over het klimaat, maar eigenlijk beter wat soberder zou zijn in verbruik. Durven jullie als bekende en prominente Vlamingen ook schuldig te pleiten? Of dagvaarden jullie alleen maar de symbolische 'staat'?

Jullie schrijven dat "de klimaatzaak geen luxeprobleem is". Ik zou die uitspraak nuanceren en verwijzen naar wat wij allemaal soms wel doen: de aankoop van buitenlandse groenten en fruit, het gras maaien met een elektrische robot, naar de sauna gaan, met de wagen naar de sportclub rijden...

Vlaanderen investeert trouwens in klimaat via een uniek instrument. Het Vlaams Klimaatfonds haalt sinds 2012 inkomsten uit de veiling van emissierechten en de inning van boetes voor luchtvaartmaatschappijen. In tegenstelling tot sommige andere fondsen kan ik zelfs exact zeggen hoeveel erin zit: 38 miljoen euro. 20 miljoen is gereserveerd voor een eerste groep van prioritaire en interne maatregelen op korte termijn. Renovatie van sociale woningen, energieverbruik in onroerend erfgoed en scholen, restwarmte in tuinbouwserres, vergisting op landbouwbedrijven... Het is een greep uit dat pakket van quick wins. Is dat genoeg? Nee. Moet het meer zijn? Ja.

Elk beleidsdomein zal moeten investeren in klimaat en Vlaanderen zal zijn klimaatbeleidsplan rigoureus moeten uitvoeren. Dat kan alleen indien het voldoende wordt gedragen door de bevolking. En daarom is jullie actie een schot in de roos. Ik wil alleen een nuance aanbrengen: 'de staat' is geen anoniem kantoor ergens in een Brussels torengebouw, maar de optelsom van ons collectieve gedrag. Geen populaire boodschap, maar wel een broodnodige.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234