Maandag 23/09/2019

'Ik besef dat ik een naïef plan heb'

Toneelmaker Marieke Dermul werkt aan een trilogie waarmee ze meer eenheid in Europa wil brengen. Voor European Citizen Popsong reist ze rond, performt ze in openbare ruimtes en geeft ze vorm aan haar popsong, samen met de mensen die ze ontmoet.

Dermuls project ging van start op het locatietheaterfestival Over het IJ in Amsterdam en loopt intussen een jaar. Het publiek werd uitgenodigd om zinnen na te laten, als aanzet voor de lyrics. Tijdens een rondreis langs Europese grootsteden als Brussel, Amsterdam, Athene, Kiev, Boedapest en Berlijn werd met lokale muzikanten aan de muziek gesleuteld. Al die invloeden zijn nu verwerkt in haar popsong. Politieke thema's, documentaire en fictie worden daarvoor vermengd met popmuziek.

Wat krijgen we op Theater Aan Zee te zien? "Je krijgt een verslag van hoe de popsong het voorbije jaar steeds veranderde. Dat gebeurt met beeldmateriaal en korte interviews, vervlochten met de vele vormen van de popsong, de versies die het niet zijn geworden. En op het einde van de voorstelling betrek ik het publiek en vraag ik of iedereen met de tekst akkoord gaat - zo niet, dan moet die weer anders. De kracht van het stuk is dat de mensen nog altijd het verschil kunnen maken."

Een project van die omvang realiseren, is sneller uitgedacht dan gedaan. Het heeft heel wat voeten in de aarde gehad voor het zover was. Voor het productiebudget kon Dermul rekenen op culturele organisatie deBuren, Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond, de provincie West-Vlaanderen en de Vlaamse Gemeenschap. Een luxevakantie is het niet geworden. "We hebben alles goed uitgekiend: we logeerden in een B&B, de cameraman en ik in een gedeelde kamer. We hebben echt gebackpackt. Het budget is vooral naar de voorstelling gegaan."

Eurosong

Dermuls ambitie is niet min: in 2018 wil ze met haar finale versie van de popsong deelnemen aan Eurosong, de Belgische voorronde van het Eurovisiesongfestival. Ze voelt aan dat ze haar tekst minder expliciet zal moeten maken en de politieke boodschap indirect meegeven. "Maar eerst moet ik zorgen dat ik een supergoed lied aflever. Dan krijg je een platform om te spreken, net zoals de Portugese winnaar van vorig jaar het heeft gedaan. Met een heel intiem liedje kon hij ontroeren en zo de vluchtelingenproblematiek aansnijden."

Het is geen Wanderlust die Dermul drijft, ze heeft wel degelijk een missie. Ze gelooft er rotsvast in dat haar theaterproject European Citizen Popsong de wereld kan veranderen. Hoe? Door een forum te bieden aan meningen en die terug te koppelen naar het publiek. En door in de voorstelling grote politieke thema's tot op het persoonlijke niveau te brengen, als een verslag van de zoektocht naar het ideale lied voor meer verbondenheid in Europa.

"Je zou mij een activist kunnen noemen, maar ik blijf natuurlijk theater maken. Ik doe niet aan objectief journalistiek of sociologisch onderzoek. Ik besef zelf ook dat het een naïef plan is. Maar ik voel de noodzaak om tegenover de verzuring en het cynisme van vandaag rond de brexit, de politieke corruptie ... op een niet-moralistische manier een oproep te doen voor meer continentale verbondenheid."

Dat iemand van nog geen dertig zo begaan is met Europa, vindt ze helemaal niet vreemd. Veel heeft te maken met haar studies, een opleiding in politieke en sociale wetenschappen en een masterjaar Europese studies, waarna ze aan de Theaterschool in Amsterdam begon. "Ik speel al sinds mijn 16de en ben blijven spelen tot ik klaar was voor een theateropleiding. Ik was vaak op tournee en 's nachts studeerde ik. Ik dacht, dan weet ik tenminste iets over de wereld vooraleer ik me straks opsluit tussen vier muren. De actualiteit en mijn 'oudere' kennis zijn samengevallen. Het feit dat ik in de theaterwereld toch iets wou betekenen, al was het maar het verzamelen van meningen, dat heeft zeker een rol gespeeld."

Warm gevoel

De uitkomst van haar queeste is dubbel. Een echt consistent Europa-gevoel bij de burgers is er niet. "Als je dieper praat, voel je dat er vooral een aversie tegen de politiek is. Politiek gaat samen met wantrouwen, corruptie, 'dat gaat boven mijn petje' ... Dat anti-politieke primeert. Begrijpelijk. Maar als het gesprek dan gaat over de verbondenheid met de medemens, het belang van vrij te kunnen reizen, het onderlinge begrip van de Europese codes, de euro ... Dit soort praktische zaken kunnen met Europa-sentiment worden verbonden.

Eigenlijk gaat het over meer. Ik heb gesprekken gevoerd met mensen die ik anders nooit zou durven aanspreken, zoals anarchisten en Berlijnse punkers. Toen merkte ik dat als we dieper in gesprek gingen, dat we meer verbonden zijn dan we denken. Dat klinkt misschien cliché, maar dat gaf toch een warm gevoel. Dat is dan ook wat de tekst meegeeft: 'Are we Europe? Yes, we are! We can doubt for many reasons. We say yes to re-unite!'"

Dat er eigenlijk al een Europees volkslied is, namelijk de Negende Symfonie van Ludwig van Beethoven (1823), laat Dermul aan zich voorbijgaan. "Ik denk dat Beethovens symfonie bij jongeren heel weinig aanhang vindt. Wat ik doe, is veel meer dan dat lied alleen. Het gaat om alles wat errond hangt: respect. Het gaat eigenlijk over meningen verzamelen uit verschillende hoeken. Ik zie de popsong als het minimum om tot dat respect te komen. Het Europese volkslied staat daar ver van af en mag al eens in een nieuw jasje."

European Citizen Popsong nog tot en met morgen op Theater Aan Zee in Oostende, europeancitizenpopsong.com en theateraanzee.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234