Maandag 17/02/2020

'Ik ben verder dan mijn dromen gegaan'

Er was een diepe oerkreet nodig om een woeste beer in de Karpaten te verjagen; in Servië heeft hij een moordenaar ontmoet; hij passeerde een concentratiekamp in Dachau en in Syrië kon hij diep in de ogen van een mooi meisje kijken. Sebastien de Fooz trok te voet van Gent naar Jeruzalem en kwam terug met een rugzak vol verhalen.

Door Peter-Jan Bogaert

Honderdvierentachtig dagen heeft Sebastien de Fooz erover gedaan. Zesduizend trage kilometers die hem door dertien landen brachten. Vanavond op Eén, in de laatste aflevering van Het leven zoals het is: vakantie, zien we hoe de laatste meters hem tot bij de Klaagmuur in Jeruzalem brengen.

Een bijzonder moment, ongetwijfeld?

"Absoluut. Het was die dag toevallig het Joods Nieuwjaar en net ook de eerste dag van de ramadan. Veel drukte dus in de stad. Alles zat vast. Toeristen hadden eigenlijk niets te zoeken bij de Klaagmuur. Het waren lastige laatste meters, maar ik ben er toch geraakt."

Je hebt een kiezelsteentje in de Klaagmuur gestopt. Waarom?

"Tijdens mijn tocht ben ik langs het concentratiekamp in Dachau gepasseerd. Het lag niet op mijn route, maar ik kon bijna niet anders dan toch die omweg van 150 kilometer maken. Een morele plicht. Eenmaal daar nam ik een kiezelsteentje dat bij een van de barakken lag en stak het in mijn rugzak. Toen ik het in de Klaagmuur stopte, legde een orthodoxe jood een hand op mijn schouder. Hij knikte en begreep me. Een sterk moment."

In je rugzak had je ook een T-shirt van een Serviër gestoken.

"Ja, dat was van Bojan, een Serviër die me vertelde dat hij had deelgenomen aan de slachtpartij in Srebrenica in 1995. Hij was amper achttien op het moment van de feiten. 'We moeten leven met onze verschrikkingen. We zijn een opgeofferde generatie', zei hij bitter en vol wroeging over zijn daden. Voor een stuk is hij ook slachtoffer.

"Mijn tocht is uiteindelijk ook de tocht geworden van alle mensen die ik ontmoet heb."

Het valt op dat wildvreemden jou heel wat persoonlijke zaken hebben toevertrouwd.

"Wellicht omdat ik een passant was, iemand die ze maar een dag in hun leven zouden ontmoeten. Vaak waren dat verhalen die ze niet konden delen met anderen. Zo heb ik een vrouw gesproken die verkracht was door haar schoonvader. Aan haar eigen man had ze het nog nooit verteld."

Je tocht gidste je ook, niet toevallig, langs de drie monotheïstische godsdiensten: het christendom, de islam en het jodendom. Is religie de oorzaak van veel ellende? Of net niet?

"Elk land heeft zijn eigen verleden en ellende, en dikwijls speelt godsdienst daar toch een rol in. Al te vaak wordt God exclusief toegeëigend door de gelovigen. Maar God, denk ik toch, heeft de gelovigen vrijgelaten om te geloven, of net niet. Die vrijheid is cruciaal.

"Maar ik heb mijn tocht wel optimistischer afgesloten. Ik heb een dorp bezocht op de grens van Israël met de Palestijnse gebieden. Een gemengd dorp waar moslims en joden samen naar dezelfde school gaan. Dat zijn modellen waar ik sterk in geloof: van jongs af aan kinderen laten opgroeien in een sfeer van openheid. Mijn sponsorgeld is naar dat project gegaan."

Honderdvierentachtig dagen onderweg, als pelgrim en zonder veel geld op zak. Ben je altijd gastvrij ontvangen?

"Het klinkt misschien mooier dan de wereld eruit ziet, maar jawel, de mensen waren vriendelijk voor me. Ik heb nergens problemen gehad. Ik kreeg altijd onderdak en meestal ook een warme douche. Meer nog, de mensen kwamen eerder naar mij toe dan omgekeerd. Vaak zagen ze me al van ver afkomen en liepen ze me tegemoet.

"Zoals die keer in Anatolië, in Turkije. Een imam had mij vanop zijn minaret zien komen aanwandelen. Strompelen eigenlijk, ik was volledig uitgeput. Hij liet een volledige maaltijd voor me klaarmaken. Later bleek dat hij dacht dat zijn zoon was teruggekeerd naar huis. Zijn zoon had drie jaar daarvoor zelfmoord gepleegd en de man had het daar heel moeilijk mee."

De dieren waren iets minder gastvrij.

"Slangen, wilde honden en beren. Ik ben ze allemaal tegengekomen. De een al aardiger dan de andere. In de Karpaten was ik verloren gelopen in de bossen. In een omtrek van wel 50 kilometer was er niets te bespeuren. Plots hoorde ik heel zware voetstappen op me afkomen. Een beer, dat wist ik zeker. Eerst dacht ik het op een lopen te zetten. Maar ik bedacht me, gelukkig. Voor ik het wist slaakte ik een diepe oerkreet. Ik wist niet dat ik dat in mij had. De beer schrok en zette het op een lopen. Net als ik, maar dan de andere kant op (lacht)."

Op je tocht had je een bezemsteel mee.

"Ik had een gemakkelijke stok nodig, die mijn stappen kon ritmeren. Geleend van mijn moeder, maar dat weet ze nog altijd niet. Het kwam ook van pas om een horde wilde honden van me af te houden."

Had je nooit zin om ergens te blijven plakken?

"Af en toe was dat verlangen er wel. Hoe verder oostwaarts, hoe onbekender en nieuwer de wereld voor me werd. Toch kon ik mezelf altijd overtuigen van mijn finale doel, doorstappen tot Jeruzalem. De drang om door te gaan was te groot. Noem het een oerinstinct dat naar boven kwam en dat wellicht ook de eerste nomaden kenden."

Had je voor jezelf een schema opgesteld: zoveel kilometer per dag?

"Neen. Ik was de tocht niet zo getraind begonnen. In het begin deed ik maar 15 à 20 kilometer per dag. Later heb ik dagen gehad van 50, 60, zelfs 70 kilometer. Dat was van moeten, dat was de afstand tussen twee dorpen of waterpunten. Af en toe was het afzien, maar ik heb nooit gedacht aan opgeven. De tocht was meer dan wat zuchten en puffen. Ik ben tot het einde van mijn dromen gegaan, en veel verder."

Trekt een avonturier geen vrouwelijk schoon aan?

"Ja. Maar een echt avontuurtje heb ik niet beleefd (lacht). Mijn baard was wellicht te wild. De mooiste vrouwen heb ik ontmoet in Hongarije en Syrië. Daar kreeg ik eens onderdak bij een kruidenier. Zijn bloedmooie dochter tolkte, maar ik bleef haar aankijken, ook al was ze allang uitgepraat. Haar vader moest voortdurend aan mijn mouw trekken opdat ik naar hem zou kijken. Als je zolang alleen onderweg bent, is oogcontact echt fantastisch en heel zinnenprikkelend."

Je bent al een tijdje terug. Wat doe je nu zoal?

"Ik heb een boek geschreven dat dieper ingaat op de contacten die ik heb gelegd. Ik heb een aantal nieuwe (reis)projecten voorgesteld aan Sputnik Tv, het productiehuis dat de serie Het leven zoals het is: vakantie maakte, maar het blijft nog wachten op een beslissing. Ik heb ook lezingen gegeven, laatst nog in de Gentse gevangenis. Die mannen waren erg enthousiast. Het gaat over vrijheid en die hebben zij niet. Het was muisstil in de zaal. Iemand heeft me dan nog gevraagd een stukje tekst voor hem te schrijven over vrijheid."

Sebastien de Fooz, Te voet naar Jeruzalem, Uitgeverij Lannoo, 240 pagina's, 17,95 euro.

Het leven zoals het is: vakantie

Zaterdag, Eén, 20.05

Ik bleef dat bloedmooie meisje aankijken, ook al was ze uitgepraat. Als je zolang alleen onderweg bent, is oogcontact erg zinnenprikkelend

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234