Zaterdag 16/10/2021

'Ik ben op mijn mooist als er niemand bij is'

Arno, bijna zestig, maakt zich zorgen

Arno vloekt. Dat doet hij vaak tijdens ons gesprek. We zitten aan zijn keukentafel met panoramisch uitzicht over Brussel: een kleurige kakofonie van daken, terrassen en parkings, met af en toe een kerktoren die boven de skyline uitsteekt. Dit is de stad waar hij van houdt. De chaos. De kleuren. De mensen. Het lawaai zelfs. Maar Arno maakt zich zorgen. De regeringscrisis die ons land al meer dan een jaar in de greep houdt, zit hem hoog. 'De Belgische politiek is zoals het spel van de Rode Duivels: een catastrofe.'

DOOR BART STEENHAUT / FOTO's ALEX VANHEE

De poetsvrouw neemt net zijn appartement onder handen als ik bij Arno aanbel. Zijn woonst aan de Brusselse Dansaertstraat is die van een echte vrijgezel. Er staat een PlayStation voor als de kinderen passeren en verder is het huis een opslagplaats voor platen en boeken. Op buitensporige luxe kun je le plus beau niet betrappen. In zijn keukentje - krap maar niet ongezellig - vecht een gammele kast tegen de zwaartekracht. Op een enkel schap zie ik een bont assortiment glazen staan en in één ervan schenkt hij Coke Light. Ondanks het feit dat Arno's hoofd momenteel een reclamecampagne van Rodenbach siert, trekt hij zelf een blikje Heineken open.

Eigenlijk is de aanleiding voor ons gesprek zijn nieuwe cd met covers die hij de voorbije dertig jaar heeft opgenomen. Maar hij heeft het te druk met zich op te winden over de politieke impasse die Vlaanderen en Wallonië uit elkaar drijft. "Het is al vijf na twaalf, maar jullie beseffen het niet." Hij zegt het op een toon die naast ergernis vooral onbegrip verraadt. Druk gesticulerend voert hij een betoog, dat slechts af en toe onderbroken wordt door een schoon madame die hem opbelt met het verzoek later op de avond af te spreken. "Vroeger waren de Belgen underdogs. Nu heb je Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Fuck, vent, België bestaat alleen nog op papier."

Heb je er een idee van hoe het zover is kunnen komen?

"In Vlaanderen? Door de komst van vtm, tiens. Niet dat ik ze ergens de schuld van geef, maar sinds vtm zitten we hier, op een gebied dat ocharme half zoveel inwoners heeft als Londen of Parijs, met vijf nationale zenders. In de rest van de wereld bestaat dat niet. Voor de komst van vtm keek iedereen naar de Nederlandse televisie. En naar de Franse. Zelfs de Vlamingen. Dat was net onze sterkte: we gebruikten het beste van al die verschillende invloeden en maakten daar iets van onszelf mee. Iets wat de Fransen niet konden. En de Duitsers, de Hollanders en de Engelsen ook niet. Daarom hebben wij zoveel fantastische kunstenaars voortgebracht. Ensor vermengde het kubisme en het surrealisme en maakte daar iets van zichzelf van. Die had weliswaar geen televisie, maar hij stond wel in contact met de rest van de wereld. Nu is iedereen alleen met zichzelf bezig. En met het splitsen van België, de motherfuckers."

Ik wist niet dat je zo'n belgicist was.

"(opgewonden) Maar ik bén geen belgicist. Ik zie gewoon hoe dit land naar de kloten gaat. Ik heb onlangs gehoord dat ze Sabam wilden splitsen. Hoe is dat verdomme mogelijk. Vlaanderen alleen, dat is een perte totale. Welke Belgen hebben wereldhits gehad? Soeur Sourire. Adamo. Jacques Brel. Plastic Bertrand. Allemaal Walen. De enige Vlaamse act die ooit een wereldhit heeft gehad was Technotronic. Veel Vlaamse muzikanten geraken nog niet tot in Nederland.

"Kijk: ik speel overal, niet alleen in Vlaanderen. Maar voor veel andere artiesten zou dat een ramp zijn. Een paar jaar geleden heb ik voor de Europese afdeling van Amnesty International een benefiet gegeven met alle vedetten van in die tijd. Nu heeft Amnesty een Vlaamse en een Waalse afdeling. Het Rode Kruis ook. Dat is toch debiel? Als iemand van de Vlaamse afdeling daar een mail stuurt met een Frans woord erin krijgt die een berisping. Geloof me: in het buitenland word ik daarop aangesproken."

En? Hoe leg je de Belgische situatie daar uit?

"Daar is geen beginnen aan, joeng. Ik moet de eerste nog tegenkomen die me precies kan uitleggen waar die hele discussie over Brussel-Halle-Vilvoorde om draait. Ik snap daar geen zak van. Het enige wat ik zie, is cynisme. Die Dedecker, dat vind ik echt een misselijkmakende vent. Een jaar geleden zat hij constant te klagen dat hij nooit op televisie kwam, maar als ik hem nu een dag niet op het nieuws zie, denk ik dat hij ziek is. Er zit meer revolutie in een fuckin' camembert dan in heel Dedecker.

"En hoe heet de andere daar? Bart De Wever. Die heeft echt last van een Caesarcomplex, hé? Twee jaar geleden ging die vent vals geld droppen in Wallonië en nu staat hij te huilen dat ze hem daar niet graag meer zien. Wat een hypocriet. Weet je dat er in de Brusselse randgemeenten Vlamingen op de markten rondlopen om na te gaan of iedereen daar wel Nederlands spreekt. Terwijl daar ook Italianen en Engelsen wonen die voor het Europees Parlement werken. Ik heb een vriendin, een Française, die een zoon van twaalf heeft. Hij gaat naar een Vlaamse school, maar als die het riskeert om op straat Frans te praten, krijgt hij straf. Waar zijn we mee bézig, vent? Dat is pure discriminatie. Ik word daar zot van. Zal ik es wat zeggen? Brel had gelijk toen hij Les Flamandes zong."

Hoe hoog schat je de kans in dat België uit elkaar valt? Zolang Brussel bestaat is er toch geen zinnig mens die gelooft dat zoiets mogelijk is?

"Misschien, maar ik ben echt bang als ik naar de televisie kijk. Alles is zo uitgesproken Vlaams. Ik heb nooit in hokjes gedacht. Iemand die in vakjes denkt, is arm. Ik sta open als een oude hoer. Ik eet graag stoemp met saucissen en morgen couscous. Als je elke dag alleen maar stoemp eet of couscous ben je arm. Niet in je maag, maar in je kop.

"(pauzeert) De Belgische politiek is zoals het spel van de Rode Duivels: een catastrofe. Als ze zo verder doen, zullen ze nooit gekwalificeerd raken. Geen van beide. Vorige week zag ik op het journaal een enquête bij jongeren op Rock Werchter. Ze vroegen op wie ze zouden stemmen en de meeste van die gasten kozen voor het Vlaams Blok, want 'op wie zou je anders stemmen?'. Mensen van twintig kennen het verschil niet meer tussen het Blok en de sp.a."

Heb je zelf nog vertrouwen in de socialisten?

"Pfff... Het probleem met de socialisten van nu is dat ze zich niet meer bezighouden met mensen die werken. Die bekommeren zich alleen om de werklozen. Een arbeider die in een fabriek staat of op een bouwwerf werkt, voelt zich door de socialisten in de kou gezet. Dat is het probleem. Die madame daar, Gennez. Daar versta ik geen kloten van als die op tv is. En ik ben links, hé? Ik dráág zelfs links."

Op wie ga je dan stemmen, de volgende keer?

"Dat is een goeie vraag. Maar ook een hele moeilijke. De laatste keer heb ik chance gehad. Ik was op tournee in Moskou, dus ik ben eronderuit gemuisd. Kijk: ik heb respect voor Verhofstadt en Dehaene. Want dat waren echte staatsmannen. Nu zijn het allemaal lokale politiekers geworden. Het probleem met Dedecker, Leterme en Philip L'hiver is dat het allemaal West-Vlamingen zijn. Die hebben allemaal problemen met hun pietje. Ze hebben geen kleintje, ze hebben geen grote. Maar ze kunnen alleen nog een erectie krijgen als ze een verkiezing winnen. De Wever: zelfde verhaal."

Heb je er een verklaring voor dat de jeugd massaal op rechtse partijen stemt?

"Mijn vader heeft een oorlog meegemaakt. Mijn grootvader twee. Ik stam uit de eerste generatie die zonder oorlog is opgegroeid. Je kunt de jeugd niet verwijten dat haar ouders er nooit rechtstreeks mee geconfronteerd zijn en bijgevolg niet weten welke gevaren achter het Blok verscholen zitten."

Momentje: dat je de oorlog meegemaakt hebt, betekent toch niet dat je een complexloos racist mag zijn?

"Dat is waar. Het heeft vooral met opvoeding te maken. Je hebt mijn zoontje hier daarnet rond zien lopen en gemerkt dat zijn beste vriend een zwarte is. Voilà, daar hoef ik verder geen tekeningetje bij te maken, hé? Toen de Duitsers kwamen, is mijn grootvader moeten vluchten, want hij stond op de zwarte lijst van de nazi's. Heel zijn gezin heeft de boot naar Engeland genomen en daar was hij een allochtoon avant la lettre. Mijn vader was zeventien. Hij moest zijn studie stopzetten en is in het leger gegaan. Want je gelooft toch niet dat het Britse leger alleen eigen volk de oorlog in stuurde, hé? Toen Duitsland V2-raketten afvuurde, waren het geen Britten die met de Spitfires vlogen. Dat waren Belgen en Polen. Die dienden als kanonnenvlees. En in Vietnam werden vooral Afro-Americans het bos ingestuurd. Daarom is daar de Black Powerbeweging ontstaan. Er is vandaag genoeg aan de hand in de wereld om tegen te protesteren. Maar de popstars praten daar niet meer over. Het zijn allemaal coiffeuses geworden."

Je mist engagement in de rock-'n-roll?

"Dat zal wel zijn. Ik roep dat al jaren, maar ik pis tegen de wind. En nu ik bijna zestig ben, denk ik ook: fuck it. Vroeger kwamen de mensen op straat om te protesteren tegen de oorlog in Vietnam of Irak. Hoeveel concerten zijn er in de jaren zeventig niet georganiseerd tegen het National Front? Maar nu zitten we evengoed in de shit, hé? België valt uit elkaar en we moeten dat land hier redden. Er zijn nu meer concerten nodig dan vroeger. Dus daarom zeg ik: wake up, brothers and sisters. We moeten dat Belgische underdoggevoel reanimeren. Want daar ligt onze kracht. In de muziek. In de schilderkunst. In de film. In alles."

Je bent zelf een van de initiatiefnemers geweest van 0110. Hoe kijk je daar nu, bijna twee jaar later, op terug?

"Ik ben wat gedesillusioneerd door het resultaat, omdat alleen in Brussel het oorspronkelijke idee overeind is gebleven. Wij wilden kleur op het podium. Een Vlaming met een Waal. Een Tutsi met een Hutu. Een moslim met een jood. Antwerpen heeft dat idee gerecupereerd, maar daar heb ik alleen blanke, Vlaamse zangers gezien. In eerste instantie was Patrick Janssens ertegen. Die heeft pas achteraf zijn kar gekeerd. En dankzij 0110 zitten ze daar nu nog met dezelfde burgemeester."

Ben je zelf tolerant tegenover domme mensen?

"Ik heb liever een slimme vijand dan een domme vriend. Het probleem is dat het Vlaams Blok veel te vaak in de media komt. In Frankrijk heeft het Front National zichzelf kapotgemaakt. Daar zijn ze ruzie onder elkaar beginnen te maken, omdat ze nooit op televisie kwamen."

In de ogen van het publiek ben je een volksheld. Iemand die graag de clown uithangt maar als het erop aankomt toch zegt waar het op staat.

"Ik denk: als je op een podium staat, moet je de mensen graag zien. En ik zie de mensen graag. Daarom treed ik zo graag op. Ik zie veel artiesten die rondspringen en show verkopen, maar die accrocheren niet bij het publiek. Omdat ze vooral zichzelf graag zien. Terwijl er ook andere performers zijn die niks doen en de mensen toch pakken. Ik speel muziek omdat ik nooit heb willen werken. Ik ben nu 59 en elke dag als ik wakker word, denk ik: god, als ge bestaat: merci. Merci dat ik van mijn muziek mag leven. Merci dat ik niet naar de fabriek moet. Ik leef van mijn muziek en van de mensen die mijn platen kopen en naar de concerten komen kijken. Dus ik moet ze ook iets van mezelf geven. Anders komen ze op de duur niet meer terug."

Voel je dat het publiek jou ook graag ziet als je op het podium staat?

"Amai. Dat is ne kick, joeng. Ongelofelijk."

Ik merk dat je de laatste jaren erg op je gezondheid begint te letten. Je drinkt minder en intussen ben je al twee jaar gestopt met roken. Waarom begin je in deze fase van je leven bewust te leven?

"Bewuster? (denkt na) Dat kan wel kloppen, ja. Ik ben niet louter met mezelf bezig, hé? Er zijn mensen rondom mij met wie ik ook rekening hou. Mijn kinderen bijvoorbeeld. En de gasten in de groep. Door zorg voor mezelf te dragen, draag ik ook zorg voor hen. Dat heb ik van mijn vader, denk ik. Ik ben er pas onlangs achter gekomen dat dat een echte syndicalist was. Een echte linkse vent, die zich het lot van andere mensen aantrok. In de weekends ging hij aardgas leggen bij de mensen. Gratis. Hij moest daar niks voor hebben. Dat sociale bewustzijn is weggeëbd toen mijn moeder stierf. Hij was pas vijftig toen ze stierf en haar dood heeft hem zwaar getekend. Vanaf dan is hij heel anders gaan leven. Anders gaan denken ook."

Heb je veel contact met je vader?

"Niet genoeg. Intussen is hij een stuk in de tachtig en ik zeg regelmatig tegen mezelf dat ik eens vaker bij hem langs zou moeten gaan. Vooral: ik heb nu zelf al kinderen van twintig en die zie ik nog zelden. Eigenlijk spreken we weinig met elkaar. Dat verhaal over zijn syndicaal verleden hebben anderen me moeten vertellen, hé. Zelf spreekt hij nooit over die periode. Het verleden ligt heel moeilijk bij hem. De oorlog ook. Daar rept hij met geen woord over. Al heeft hij met Spitfires gevlogen en de bevrijding meegemaakt. Heel bizar. Maar als ik met hem in Oostende naar de zee zit te kijken, kan hij wel heel ontroerd geraken door de manier waarop het licht invalt."

Je hebt tijdens dit gesprek al een paar keer laten vallen dat je bijna zestig bent. Houdt die leeftijd je bezig?

"De laatste tijd wel, ja. Vroeger kon me dat allemaal niet zoveel schelen. Ik heb nooit een midlifecrisis gehad. Dertig, veertig, vijftig worden... daar heb ik nooit een probleem mee gehad. Maar de laatste tijd krijg ik veel flashbacks. Herinneringen van vroeger die me plots voor ogen springen. Alleen: ik vóél me helemaal geen 59. Misschien is dat het probleem wel. Ik ben oud geboren maar ik zal heel jong sterven. Zelfs fysiek voel ik me fantastisch. Ik stap na een concert van twee uur het podium af en ik zou direct opnieuw kunnen beginnen. Ik ben nooit moe."

Zie je je over tien jaar nog op een podium staan?

"(denkt lang na) Ik heb onlangs Charles Aznavour gezien. Die is 85 en die treedt ook nog altijd op. De mensen komen voor de nummers. Als je die hebt, kun je lang doorgaan. Inch' Allah. We zullen wel zien. Ik ben jonger dan Mick Jagger en Iggy Pop en die doen niet anders dan over en weer lopen op dat podium. In mijn ogen zijn dat meer marathonlopers dan zangers. Ik sluit niet uit dat ik ooit stop met optreden, maar ik voel dat moment alleszins nog niet. Eerlijk waar: ik kan me geen leven zonder optredens voorstellen. De dag dat ik daar fysiek niet meer toe in staat ben, zal ik in een heel groot zwart gat vallen."

Zo'n Never Ending Tour zoals Bob Dylan die al jaren doet, dat zou nog iets voor jou zijn.

"Ik snap hem perfect. Met ouder worden vervéél ik me veel sneller als ik thuis zit. Ik heb geen hobby's. Ik spaar niet in tembers en ik ben geen duivenmelker. Het enige wat ik kan, is muziek maken en dat doe ik al gans mijn leven. Wat kan ik anders doen? Ik word trouwens veel gemakkelijker depressief de laatste tijd."

Hoe komt dat?

"Ik ben verslaafd aan de adrenaline die mijn lijf tijdens een optreden aanmaakt. Rond halfnegen 's avonds begin ik me ongemakkelijk te voelen en als er dan geen podium in de buurt is, voel ik me verschrikkelijk slecht. Mentaal én fysiek. Op tournee drink ik niks. Dan heb ik dat niet nodig. Maar als er 's avonds geen optreden is, komt er alcohol aan te pas. Iedereen zegt me dat ik moet beginnen te sporten. Maar ik doe al sport: ik speel bij Arno. Dat is twee uur tot het uiterste gaan. En dat voelt fantastisch. Maar in juni zouden we gaan spelen in het Midden-Oosten en die tournee is door allerlei visumproblemen niet doorgegaan. Daar heb ik me ontzettend slecht bij gevoeld. Ze hebben een scan genomen van me kop. En ik heb mijn bloed laten testen. Maar alles bleek toch in orde."

Plan je iets speciaals in het jaar dat je zestig wordt?

"Nee. Ik wil geen nieuwe cd uitbrengen. En ik ga ook TC Matic niet opnieuw oprichten. Zelfs niet voor één optreden. Na twee uur repetitie zou het gegarandeerd weer oorlog zijn en daar zie ik het nut niet van in. Ik hoef dat soort spanningen niet en ik zal er later ook geen spijt van hebben dat de reünie er nooit gekomen is. Trouwens: de rest van de groep heeft daar ook geen zin meer in. Alles heeft zijn tijd en onze tijd is voorbij. Als ik foto's van mezelf zie uit die periode lijkt het alsof het over iemand anders gaat."

Zijn je kinderen met muziek bezig?

"Ja en nee. Ze hebben er wel aanleg voor en ze luisteren ook heel veel naar muziek. Mijn zoon van twintig is in de zomer roadie bij mij, maar eigenlijk wil hij journalist worden. En ik neem ze mee op tournee, want momenteel zit hun moeder in New York. Geen idee wat ze daar gaan doen is trouwens. Marie-Laure en ik zijn al tien jaar uit elkaar. Maar als ze er niet is, zorg ik wel voor haar huis en zo."

Zie je je ooit nog samenleven met een vrouw?

"Pfff. Dat is allang geleden, hé. Ik weet niet of ik dat nog zou kunnen. Eigenlijk ben ik heel content dat ik hier alleen woon. Als een goeie vrijgezel. Ik ben op mijn schoonst als er niemand bij is. Er komt een goeie femme de ménage langs, de kinderen zijn hier vaak. En ik heb mijn muziek. Dat is de enige maîtresse die me nooit zal verlaten.

"(denkt na) Weet je waarom ik zoveel optreed? Om ervoor te zorgen dat mijn kinderen later, als ik er niet meer ben, niks tekort zullen komen. Dat zit er heel diep in bij mij. Als kind heb ik van mijn ouders alles gekregen, maar toen ik op mijn achttiende thuis wegging, had ik geen nagel meer om aan me gat te scharten. Niet dat ik dat erg vond toen. Ik leefde heel sober en in die tijd was het ook niet cool om veel geld te hebben. Ik was al dertig toen ik in Oostende op een kamer leefde. Op de zolder van een vriendin. Er was geen douche, maar ik mocht me wassen aan haar lavabo. Ik had echt niks. In die periode heb ik eens gekookt voor Marvin Gaye. Dat vond ik veel belangrijker. (lacht) En zoals je ziet, heb ik nog steeds niet veel nodig. Het enige waar ik geld aan uitgeef, zijn boeken en platen. En ik ga veel op restaurant. Maar voor de rest is er weinig dat me echt interesseert. Ik heb niet eens een auto. En - merci, mon dieu - ook geen rijbewijs. Anders had ik mezelf allang doodgereden. Ik weet van mezelf dat ik een gevaar op de weg ben. Dus ik neem de trein. Of de toerbus. (lacht)"

Covers Cocktail van Arno is verschenen bij EMI. Op 23 augustus treedt hij op tijdens

Feest in het park in Oudenaarde

Vlaanderen alléén, dat is een perte totale. Welke Belgen hebben wereldhits gehad? Soeur Sourire. Adamo. Jacques Brel. Plastic Bertrand. Allemaal WalenWeet je waarom ik zoveel optreed? Om ervoor te zorgen dat mijn kinderen later, als ik er niet meer ben, niks tekort zullen komen. Dat zit er heel diep in bij mijDe moeilijkheid met Leterme, Dedecker en Philip L'hiver is dat het West-Vlamingen zijn. Die hebben allemaal problemen met hun pietje

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234